ناشتا

ناشتا يەنە ئەتىگەنلىك تاماق دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئەتىگەندە يەيدىغان تاماقنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە ئەتىگەن سائەت ئالتىدىن سەككىزگىچە بولىدۇ.

كىلىنكىلىق تەكشۈرۈشلەردە كۆرسىتىلىشىچە، ئاشقازان ياللۇغى، ئاشقازان يارىسى قاتارلىق كېسەللىكلەرگە گىرىپتار بولغان كىشىلەرنىڭ كۆپىنچىسىدە ناشتا قىلماسلىق ئادىتى بار ئىكەن. بۇنداق كېسەللىكنىڭ كېلىپ چىقىشىدىكى سەۋەب شۇكى، ئادەم بەدىنىدىكى ئاشقازان، ئۈچەي بىيولوگىيەلىك سائىتىگە ئەمەل قىلىدىغان ئادەت بار، مۇقىم ۋاقىت ئىچىدە ھاسىل بولغان ھەزىم قىلىش سۇيۇقلۇقى كېچىچە ماددا ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق ئاشقازاندا يېمەكلىك قالمايدۇ.

كۆپ ساندىكى كىشىلەر ئورنىدىن تۇرغاندىن كېيىن ئاۋۋال چىش چوتكىلاپ ئاندىن ناشتا قىلىشقا ئادەتلەنگەن، بىراق بەزىلەر ئالدى بىلەن ئەتىگەنلىك تاماقنى يەپ ئاندىن كېيىن چىش چوتكىلايدۇ، ئۇنداقتا زادى قايسى ئۇسۇل توغرا؟ ئاۋۋال ناشتا قىلىپ ئاندىن چىش چوتكىلاشنىڭ قانداق زىيىنى بار؟

ئاتا-بوۋىلىرىمىز قەدىمدىن تارتىپ، ئەتتىگەنلىك ناشتىغا بەكمۇ ئەھمىيەت بىرىپ كەلگەن. شۇڭا ئۇلار ‹‹ئەتتىگەنلىك ناشتا ئەڭ شىپالىق دورا›› دېگەن ھېكمەتلىك سۆزنى قالدۇرغان.

ئەنگلىيەلىك مۇتەخەسسىسلەر 100 دىن ئارتۇق مەكتەپتىكى توققۇز ياشتىن 11 ياشقىچە بولغان 5000 ئوقۇغۇچىنىڭ ناشتا قىلىش ئەھۋالى ۋە ناشتىلىقنىڭ سۈپىتى بىلەن ئۆگىنىش نەتىجىسى ئارىسىدا باغلىنىش...

كىنو-فىلىملەردىن تارتىپ ئىلمىي دوكلاتلارغىچە، بىز دائىم تەجرىبىخانىلاردا ئاق كىيىملىك ئالىم - تەتقىقاتچىلارنىڭ قولىدا تۇرغان كىچىككىنە ئاق چاشقانلارنى كۆرىمىز. بۇ بىر تاسادىپىيلىقمۇ ياكى ئۇنىڭ ئارقىسىدا چوڭقۇر ئىلمىي سەۋەبلەر بارمۇ؟ ئەلۋەتتە، ئالىملارنىڭ ئاق چاشقاننى تاللىشىدا ناھايىتى مۇھىم ۋە كونكرېت سەۋەبلەر مەۋجۇت. قېنى بۈگۈن تەجرىبىخانىدىكى ئاق چاشقانلارنىڭ دۇنياسىغا كىرىپ باقايلى. 

تىل ئېغىز بوشلۇقىدىكى ئەڭ جانلىق ۋە كۆپ ئىقتىدارلىق ئەزا بولۇپ، ئۇ تەم بىلىش، سۆزلەش، چايناش ۋە يۇتۇش قاتارلىق بىر قاتار مۇھىم ھاياتىي پائالىيەتلەردە ھالقىلىق رول ئوينايدۇ. تىلنىڭ قۇرۇلمىسى ئىنتايىن مۇرەككەپ بولۇپ، ئۇ ئاساسلىقى سۆڭەك مۇسكۇللىرىدىن تەركىب تاپقان، يۈزىنى ئالاھىدە شىللىق پەردە قاپلاپ تۇرىدۇ، ھەمدە نۇرغۇنلىغان تەم سەزگۈ شورىغۇچلىرى، بەزلەر، نېرۋا ۋە قان تومۇرلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. تىلنىڭ ھەر بىر قىسمى ئۆزىگە خاس ۋەزىپىنى ئۆتەپ، بىرلىكتە ئۇنىڭ كۆپ خىل ئىقتىدارلىرىنى ئىشقا ئاشۇرىدۇ.

ئادەم چىشلىرى كۈندىلىك ھاياتىمىزدا ناھايىتى مۇھىم رول ئوينايدۇ. ئۇلار يېمەكلىكلەرنى چايناش، تەلەپپۇزنى توغرا چىقىرىش ۋە چىراي ئىپادىسىنى شەكىللەندۈرۈشتە ھالقىلىق ئەھمىيەتكە ئىگە. چىشلىرىمىزنىڭ ساغلاملىقى ئومۇمىي بەدەن ساغلاملىقىمىز بىلەن زىچ باغلانغان بولۇپ، ئۇنى ئاسراشقا ئەھمىيەت بېرىشىمىز كېرەك. تۇراقلىق چىشلار چوڭ بولغاندا چىشىمىزدا ئورۇن ئالىدىغان، ئادەتتە 32 تال بولىدىغان چىشلاردۇر.

داس سۆڭىكى ئىنسانلارنىڭ تېنىدىكى ئەڭ مۇھىم تىرەك ۋە ھەرىكەت تۈگۈنى بولۇپ، ئۇ ئومۇرتقا تۈۋرۈكىنى تۆۋەنكى مۈچەلەرگە تۇتاشتۇرۇپ، پۈتۈن بەدەننىڭ ئېغىرلىقىنى يۆتكەش ۋە تارقىتىش، شۇنداقلا داس بوشلۇقىدىكى مۇھىم ئەزالارنى قوغداش قاتارلىق ھالقىلىق فۇنكسىيەلەرنى ئورۇندايدۇ. داسنىڭ بۇ مۇرەككەپ ۋە مۇھىم رولىنى ئويناشتا، داس سۆڭەكلىرىنى ئۆز-ئارا ۋە ئومۇرتقىغا چېتىپ تۇرىدىغان كۈچلۈك ھەم جانلىق تارىمۇشلار سىستېمىسى ھەل قىلغۇچ رول ئوينايدۇ.

مەكتەپ ھاياتى باشلاندى ، بالىڭىزنىڭ ئەمەل قىلىشى كېرەك بولغان تۆۋەندىكىدەك 20 تۈرلۈك ئاساسلىق ئىش ھەرىكەت قائىدىسىنى خاتىرىلىتىپ ئۆتۈڭ :