نۇرغۇن كىشىلەر يۈرەك بەدەننىڭ سول تەرىپىگە سەل يېقىنراق جايلاشقان بولغاچقا، پەقەت سول كۆكرەك ئاغرىسىلا يۈرەككە مۇناسىۋەتلىك دەپ قارايدۇ. لېكىن، كىلىنىكىلىق تەجرىبىلەر ۋە تىببىي تەتقىقاتلار شۇنى ئىسپاتلىدىكى، كۆكرەكنىڭ ئوڭ تەرىپىدىكى ئاغرىقمۇ يۈرەك ساغلاملىقىنىڭ، جۈملىدىن يۈرەك تىقىلمىسى يۈز بېرىشنىڭ مۇھىم سىگنالى بولۇشى مۇمكىن.
ئوڭ تەرەپ كۆكرەك ئاغرىقى ۋە يۈرەك تىقىلمىسىنىڭ مۇناسىۋىتى
يۈرەك تىقىلمىسى يۈز بەرگەندە، ئاغرىق ھەمىشە مەلۇم بىر نۇقتىدا بولۇپ كەتمەيدۇ. يۈرەك مۇسكۇللىرىغا قان يېتىشمىگەنلىك سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان سىگناللار نېرۋا سىستېمىسى ئارقىلىق مېڭىگە يەتكۈزۈلگەندە، مېڭە ئاغرىقنىڭ مەنبەسىنى ئوڭ تەرەپ، بوينى، ئېڭەك ياكى ئوڭ قول دەپ خاتا چۈشىنىپ قېلىشى مۇمكىن. بۇ خىل ھادىسە تىببىي پەنلەردە «يۆتكەلگەن ئاغرىق» دەپ ئاتىلىدۇ.
ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتى (AHA) 2023-يىلى ئېلان قىلغان بىر تەكشۈرۈش دوكلاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، ئاياللار ۋە دىئابىت كېسىلىگە گىرىپتار بولغانلاردا يۈرەك تىقىلمىسىنىڭ ئالامەتلىرى تىپىك بولمايدىغان بولۇپ، ئوڭ تەرەپ كۆكرەك ئاغرىقى بۇ تۈردىكى كىشىلەردە كۆرۈلىدىغان بىر قەدەر كۆپ ئۇچرايدىغان «غەيرىي تىپتىكى» ئالامەت ھېسابلىنىدىكەن. شۇڭا، ئوڭ تەرەپ ئاغرىغانلىقى يۈرەك تىقىلمىسىنى سەل قاراشقا سەۋەب بولماسلىقى كېرەك.
ئوڭ تەرەپ كۆكرەك ئاغرىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان باشقا سەۋەبلەر
ئەلۋەتتە، كۆكرەك ئاغرىقى ھەمىشە يۈرەك تىقىلمىسىدىن بولىۋەرمەيدۇ. ئوڭ تەرەپ ئاغرىشنىڭ تۆۋەندىكىدەك باشقا مۇھىم سەۋەبلىرى بولۇشى مۇمكىن:
- ئۆپكە ياللۇغى ياكى ئۆپكە تىقىلمىسى: ئوڭ تەرەپ ئۆپكىدە مەسىلە كۆرۈلگەندە نەپەس ئالغاندىكى ئاغرىق كۈچىيىدۇ.
- ئۆت خالتىسى ياللۇغى: ئۆت كۆكرەكنىڭ ئوڭ تەرەپ ئاستىغا جايلاشقان بولغاچقا، ئۇنىڭدىكى ئاغرىق يۇقىرىغا تارقىلىدۇ.
- قوۋۇرغا ئارا نېرۋا ياللۇغى ياكى مۇسكۇل زەخىملىنىشى: بەدەن ھەرىكەت قىلغاندا ئاغرىقنىڭ ئۆزگىرىشى بۇنى كۆرسىتىدۇ.
- ئاشقازان كىسلاتاسى يېنىش (GERD): بەزىدە كۆكرەك ئوتتۇرىسى ۋە ئوڭ تەرىپىدە كۆيۈش ھېسسىياتى پەيدا قىلىدۇ.
ئەڭ يېڭى تىببىي تەتقىقات نەتىجىلىرى
ياۋروپا يۈرەك كېسەللىكلىرى ئىلمىي جەمئىيىتى (ESC) نىڭ 2022-يىللىق بىر تۈرلۈك يېتەكچىسىدە تەكىتلىنىشىچە، كۆكرەك ئاغرىقىنىڭ ئورنىدىن كۆرە، ئاغرىقنىڭ خاراكتېرى دىياگنوز قويۇشتا بەكرەك مۇھىم ئىكەن. ئەگەر ئاغرىق بېسىلغاندەك، سىقىلغاندەك بولسا ۋە تۆۋەندىكى ئالامەتلەر بىلەن بىللە كەلسە، ئۇ ئورنىنىڭ نەدە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر جىددىي بىر تەرەپ قىلىنىشى كېرەك:
- سوغۇق تەر چىقىش ۋە كۆڭلى ئاينىش.
- نەپەس سىقىلىش ۋە ھاسىراش.
- ئاغرىقنىڭ مۈرە، بويۇن ياكى قوللارغا تارقىلىشى.
- تۇيۇقسىز ماغدۇرسىزلىنىش ۋە باش ئايلىنىش.
ئايرىپ دىئاگنوز قويۇش ۋە ئالدىنى ئېلىش
دوختۇرخانىدا ئوڭ تەرەپ كۆكرەك ئاغرىقى بىلەن كەلگەن بىمارلارغا قارىتا ئايرىپ دىياگنوز قويۇش جەريانى ئىنتايىن ئەستايىدىل ئېلىپ بېرىلىدۇ. يۈرەك تىقىلمىسىنى جەزملەشتۈرۈش ئۈچۈن ئېلېكترو كاردىئوگرامما (ECG) ۋە قان تەكشۈرۈش (Troponin سىنىقى) ئېلىپ بېرىلىدۇ. ئەگەر ئوڭ تەرەپ ئاغرىقى بىلەن بىللە يۈرەك سوقۇشى رېتىملىق تەكشى بولماسلىق كۆرۈلسە، بۇ تېخىمۇ خەتەرلىك ھېسابلىنىدۇ.
خۇلاسىلىگەندە، كۆكرەكنىڭ ئوڭ تەرىپى ئاغرىسا ھەرگىزمۇ «يۈرەك سولدا، بۇ يۈرەك كېسىلى ئەمەس» دەپ يەكۈن چىقارماسلىق كېرەك. بولۇپمۇ يۇقىرى قان بېسىم، يۇقىرى قان مېيى ۋە تاماكا چېكىش تارىخى بار كىشىلەردە بۇ خىل ئاغرىق جىددىي ئەھۋال سۈپىتىدە قارىلىشى كېرەك. ۋاقتىدا تەكشۈرتۈش يۈرەك مۇسكۇلىنىڭ مەڭگۈلۈك زەخىملىنىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى بىردىنبىر ئۈنۈملۈك يولدۇر.
