dohturlar.comدوختۇرلار تورى

ئىنسان مېڭىسى سول ۋە ئوڭدىن ئىبارەت ئىككى يېرىم شارغا بۆلۈنگەن بولۇپ، ھەر بىر يېرىم شار ئۆزىگە خاس فۇنكسىيەلەرنى ئۈستىگە ئالغان. مەسىلەن، كۆپىنچە كىشىلەردە سول مېڭە تىل ۋە لوگىكىلىق تەپەككۇرغا، ئوڭ مېڭە بولسا بوشلۇق تۇيغۇسى ۋە ئىجادچانلىققا ماھىردۇر. گەرچە بۇ ئىككى يېرىم شارنىڭ ۋەزىپە تەقسىماتى ئوخشىمىسىمۇ، ئۇلارنىڭ بىرلىشىپ، ماسلىشىپ ئىشلىشى ئىنساننىڭ مۇرەككەپ بىلىش پائالىيەتلىرىنى ئىشقا ئاشۇرۇشنىڭ ئالدىنقى شەرتىدۇر. ئۇنداقتا، بۇ ئىككى «مۇستەقىل» دۇنيانى نېمە ئۆزئارا تۇتاشتۇرۇپ تۇرىدۇ؟ جاۋابى دەل مېڭىنىڭ مەركىزىگە جايلاشقان غايەت زور بىر ئۇچۇر كۆۋرۈكى — «قاداق تەن» (Corpus Callosum) دۇر.

ئىسپېرمىنىڭ ھاياتىي كۈچى ئەرلەرنىڭ تۇغۇش ئىقتىدارىنىڭ مۇھىم كۆرسەتكۈچى بولۇپ، ئادەتتە ئىسپېرمىنىڭ ئاياللارنىڭ كۆپىيىش يولىدىكى يۆتكىلىش سۈرئىتى ۋە ئىقتىدارىنى كۆرسىتىدۇ. ئىسپېرمىنىڭ ھاياتىي كۈچى تۆۋەن بولغاندا، ئەرلەرنىڭ تۇغۇش ئىقتىدارى تەسىرگە ئۇچراپ، تۇغماسلىق مەسىلىسىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. نۇرغۇن ئامىللار ئىسپېرمىنىڭ سۈپىتى ۋە ھاياتىي كۈچىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ، بۇ ئامىللارنى چۈشىنىش ھەمدە ياخشىلاش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش ئەرلەرنىڭ جىنسىي ساغلاملىقىنى ئۆستۈرۈشتە ئىنتايىن مۇھىم.

كالتسىي تولۇقلاش ئاياللار ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم ئوتتۇرا ياش ۋە ياشانغان ئاياللار بىلەن ئەرلەرنىڭ سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش نىسبىتى 1:7 بولىدۇ بۇنىڭدا، ئاساسلىقى، ئاياللاردا...

بالىلار ۋەتەننىڭ غۇنچىلىرى، شۇنداقلا ۋەتەننىڭ ئۈمىدى، ئۇلارنىڭ ساغلام ئۆسۈپ يېتىلىشى ئاتا-ئانىلارنىڭ بارلىقى ھېسابلىنىدۇ. بىراق تۇرمۇشتا شۇنداق بىر توپ ئالاھىدە بالىلار بار، ئۇلار زىيادە جىمغۇر بولۇپ، ئ‍اسانلا باشقىلارنىڭ نەزىرىدىن چۈشۈپ قالىدۇ، ئۇلار دەل خامۇشلۇق كېسىلىگە گىرىپتار بولغان بالىلاردۇر.

ئاياللار ئادەتتە جىنسىيەتتە بىر ئاز خىجىلچان كېلىدۇ. شۇڭا، بەزى جىنسىيەت ھەققىدە پاراڭلىشىشتىن نومۇس قىلىپ، بۇ تېمىدىن ئۆتۈپ كېتىدۇ. ئەمما، ئاياللارنىڭ بەدەن قۇرۇلمىسى ئالاھىدە، ھەم نازۇك. ئەگەر توغرا جىنسىيەت بىلىمى بولمىسا بەزىدە بەدىنىنى زەخمىلەندۈرۈشى مۇمكىن. تۆۋەندە بىز ئاياللار بىلىشكە تېگىشلىك توققۇز جىنسىي بىلىمنى تونۇشتۇرىمىز.

سوغۇقتىن بولغان باش ئاغرىقى: باش ۋە پىشانە سوغۇق بىلىنىدۇ، ئىسسىق ھاۋا ياكى ئوتنىڭ ئالدىدا ئولتۇرغاندا ۋە ياكى ئىسسىق ئۆتكۈزگەندە ئاغرىق پەسىيىدۇ. رېتسىپ 60 گرام پىننە...

كىلىنىكىلىق دوختۇر مۇتەخەسسىسلەرنىڭ كۆرسىتىشىچە، تەخمىنەن ئالتىدىن بىر قىسىم راك كېسىلى ياللۇغلىنىش بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەن، ئادەتتە كۆپ ئۇچرايدىغان نۇرغۇن كېسەللىكلەرمۇ ياللۇغلىنىش بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك ئىكەن.

ئەگەر قېشىڭىزدا تاماكا بولسا ، قاتتىق بىرنى شوراپ ، ئىسىنى ئاغزىڭىز ئىچىگە يىغىۋېلىپ ، ئاندىن بىر تازىلىق قەغىزىنى ئاغزىڭىزگە چاپلاپ تۇرۇپ ، تاماكا ئىسىنى...

تال ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسى ۋە قان ئايلىنىش سىستېمىسىدىكى ھالقىلىق ئەزا بولۇپ، قورساق بوشلۇقىنىڭ سول يۇقىرى قىسمىغا جايلاشقان. ئۇ قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنى سۈزۈش، ساقلاش ۋە يوقىتىش، شۇنداقلا ئىممۇنىتېت ئىنكاسىنى قوزغاشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ. تالنىڭ نورمال فۇنكىسىيەسى بەدەننىڭ ساغلاملىقىنى قوغداشتا ئىنتايىن مۇھىم.

پىچەكگۈلنىڭ ئوزۇقلۇق قىممىتىمۇ ناھايىتى يۇقىرى بولۇپ، پىچەكگۈلنى كۆپ ئىستېمال قىلسا ھەزىم قىلىشقا ياردەم بېرىدۇ، يەنە تال ۋە ئاشقازاننىڭ سۈمۈرۈش ئىقتىدارىنى ياخشىلايدۇ.

يۇقۇملۇق كېسەللىك، كېسەللىك پەيدا قىلغۇچى مىكرو ئورگانىزملارنىڭ ئىنسانلار ياكى ھايۋانلارنىڭ تېنىگە كىرىپ، كۆپىيىشى ۋە يۇقۇشى ئارقىلىق پەيدا بولىدىغان كېسەللىكلەرنىڭ ئومۇمىي نامىدۇر. بۇ خىل كېسەللىكلەرنىڭ ئەڭ چوڭ ئالاھىدىلىكى ئۇنىڭ يۇقۇشچانلىقى بولۇپ، كېسەل ئادەم ياكى ھايۋانلاردىن ساغلام كىشىلەرگە تۈرلۈك يوللار بىلەن تارقىلىپ، epidemiya (كەڭ كۆلەملىك يۇقۇملىنىش) نى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر ئىنسانلارنىڭ ساغلاملىقىغا ئەڭ ئېغىر تەھدىت ئېلىپ كېلىدىغان كېسەللىك تۈرلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، تارىختىن بۇيان نۇرغۇن قېتىملىق چوڭ تىپتىكى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر ئىنسانىيەت جەمئىيىتىگە زور زىيانلارنى ئېلىپ كەلگەن.

چوڭ تەرەتنىڭ يېشىل ۋە سۇيۇق بولۇشىنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، بۇ يېمەك - ئىچمەك، دورا، يۇقۇملىنىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.