نۇرمەمەت دوختۇر

ئەرلەر ئارىسىدا جىنسىي ئەزانىڭ چوڭلۇقىغا بولغان ئەندىشە كۆپ كۆرۈلىدۇ، بۇنىڭغا ئەگىشىپ بازاردا تۈرلۈك چوڭايتىش دورىلىرى تەشۋىق قىلىنماقتا. بىراق، تېببىي نۇقتىدىن ئېيتقاندا، بۇ دورىلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ھېچقانداق ئىلمىي ئاساسى يوق بولۇپ، ساغلاملىققا ئېغىر زىيان يەتكۈزۈش خەۋپى بار.

ئۇزۇن مۇددەت تۈنەش مېڭە نېرۋا سىستېمىسىغا ئېغىر زىيان يەتكۈزۈپ، ئەستە تۇتۇش قابىلىيىتىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ؛ بۇ ماقالىدە بىز تۈنەشنىڭ خەۋپى ۋە مېڭە ئىقتىدارىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش يوللىرىنى تەپسىلىي تونۇشتۇرىمىز.

جىگەرنى ماي قاپلاش ھېچقانداق روشەن ئالامەت كۆرسەتمەي تۇرۇپ جىگەر فۇنكسىيەسىگە ئېغىر زىيان يەتكۈزىدىغان بولغاچقا، «تىۋىشسىز قاتىل» دەپ قارىلىدۇ. بۇ ماقالىدە بىز جىگەر ساغلاملىقىنى قوغداشنىڭ ئىلمىي غىزالىنىش ئۇسۇللىرى ۋە ئەڭ يېڭى تىببىي تەتقىقات نەتىجىلىرىنى تەپسىلىي بايان قىلىمىز.

سۈنئىي ئىدراك تېخنىكىسى تەرەققىي قىلىپ، FaceAge سىستېمىسى ئارقىلىق يۈز سۈرىتىدىن بىئولوگىيەلىك ياش ۋە قېرىش سۈرئىتىنى ئېنىقلاش مۇمكىن بولدى؛ بۇ سىستېما راك بىمارلىرىنىڭ داۋالاش ئۈنۈمىنى ئالدىن مۆلچەرلەشتە ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە.

بالىلارنىڭ ساغلام ئۆسۈپ يېتىلىشى ھەر بىر ئاتا-ئانىنىڭ ئەڭ چوڭ ئارزۇسى، ئەمما نۇرغۇن ئائىلىلەردە بالىلارنىڭ تاماق تاللىشى ۋە ئوزۇقلۇق قوبۇل قىلىشىنىڭ تەكشى بولماسلىقى چوڭ بىر مەسىلىگە ئايلانماقتا. تاماق تاللاش پەقەت بىر ناچار ئادەت بولۇپلا قالماي، كۆپىنچە ئەھۋالدا بالىنىڭ ھەزىم قىلىش سىستېمىسىدىكى مەسىلىلەر ياكى بەزى مىكرو ئېلېمېنتلارنىڭ كەمچىللىكىدىن بېشارەت بېرىدۇ.

يۈرەك ساغلاملىقىنى ساقلاش زامانىۋى تۇرمۇشتىكى ئەڭ مۇھىم مەسىلىلەرنىڭ بىرى بولۇپ، ياڭاق ۋە بادام يېمەك-ئىچمەك ئارقىلىق يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا ئالاھىدە رول ئوينايدۇ. بۇ ئىككى خىل قۇرۇق مېۋە تەركىبىدىكى تويۇنمىغان ياغ كىسلاتاسى، ۋىتامىنلار ۋە مىنېرال ماددىلار خولېستېرىننى تۆۋەنلىتىش ۋە تومۇرلارنى قوغداشتا كەم بولسا بولمايدىغان قىممەتكە ئىگە.

بېنگالدا يېقىنقى ئالتە ھەپتە ئىچىدە قىزىل كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغانلىقى گۇمان قىلىنغان 227 بالىنىڭ ھاياتىدىن ئايرىلغانلىقى خەۋەر قىلىندى. بېنگال سەھىيە مىنىستىرلىقىنىڭ دوكلاتىغا ئاساسلانغاندا، بۇ يۇقۇم دۆلەت مىقياسىدا جىددىي ئەھۋال شەكىللەندۈرگەن بولۇپ، يېقىنقى 24 سائەت ئىچىدىمۇ يەنە بىر بالىنىڭ قىزىل كېسىلى ئالامەتلىرى بىلەن ۋاپات بولغانلىقى جەزملەشتۈرۈلگەن.

تاماكا چېكىش زامانىۋى جەمئىيەتتىكى ئەرلەر ساغلاملىقىغا تەھدىت ئېلىپ كېلىدىغان ئەڭ چوڭ ئامىللارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ پەقەت ئۆپكە ۋە يۈرەككىلا ئەمەس، بەلكى جىنسىي ئىقتىدارغىمۇ ئېغىر دەرىجىدە تەسىر كۆرسىتىدۇ. بۇ ماقالىدە تاماكىنىڭ قان تومۇرلارنى زەخىملەندۈرۈش ئارقىلىق قانداق قىلىپ جىنسىي ئاجىزلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقى توغرىسىدا تەپسىلىي توختىلىمىز.

ئاۋسترالىيە موناش ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ تەتقىقاتچىلىرى گېنارىس ناملىق بىئونىك كۆز سىستېمىسىنى تەتقىق قىلىپ چىقىپ، كۆز تور پەردىسى ياكى كۆرۈش نېرۋىسى زەخىملەنگەن ئەما كىشىلەرنىڭ كۆرۈش قۇۋۋىتىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتە يېڭى ئۈمىد ياراتتى. بۇ سىستېما كۆزنى ئايلىنىپ ئۆتۈپ، سۈرەتلەرنى بىۋاسىتە مېڭىنىڭ كۆرۈش پوستلاق قەۋىتىگە يوللايدۇ.

كۆپىنچە كىشىلەر بىر قېتىم كېسەل بولسا بەدەندە ئۆمۈرلۈك ئىممۇنىتېت پەيدا بولىدۇ دەپ قارايدۇ، لېكىن تىببىي جەھەتتىن ئېيتقاندا، بۇ قاراش بارلىق كېسەللىكلەرگە ماس كەلمەيدۇ. ۋىرۇسلارنىڭ ئۆزگىرىشى ۋە بەدەندىكى ئانتىتېلانىڭ ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ ئاجىزلىشى قايتا يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.