بايرام كۈنلىرىدىكى يېمەك-ئىچمەك ئادىتىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆزگىرىشى، بولۇپمۇ بىر ئايلىق روزىدىن كېيىنلا مول داستىخانلارغا ئولتۇرۇش، بەدىنىمىزدىكى مېتابولىزم سىستېمىسىغا زور بېسىم ئېلىپ كېلىدۇ. ئادەتتە، بىر ئاي بويى ئاستىلاپ كەتكەن ھەزىم قىلىش سىستېمىسى، تۇيۇقسىز كۆپ مىقداردىكى مايلىق ۋە شېكەرلىك يېمەكلىكلەرگە دۇچ كەلگەندە، ھەرخىل ئاشقازان-ئۈچەي كېسەللىكلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى تەبىئىي. شۇڭلاشقا، بىز بۇ قوش بايرامنى تەن-ساقلىق بىلەن ئۆتكۈزۈش ئۈچۈن، ئىلىم-پەن كۆرسەتكەن يول بويىچە يېمەك-ئىچمىكىمىزنى تەڭشىشىمىز زۆرۈر.
بايرام مەزگىلىدىكى يېمەك-ئىچمەك تەڭپۇڭلۇقى
بايراملىق داستىخانلار ھەمىشە تۈرلۈك نازۇ-نېمەتلەر بىلەن تولۇپ تاشىدۇ. بولۇپمۇ نورۇز ئېشى ، ھېيتلىق پولۇ ۋە تاتلىق-تۈرۈملەر كۆزىمىزنى تارتىدۇ. ئەمما بىز ئاشقازان-ئۈچەي ساغلاملىقىنى قوغداش ئۈچۈن تۆۋەندىكى نۇقتىلارغا ئالاھىدە دىققەت قىلىشىمىز كېرەك:
- تاماقنى ئاز-ئازدىن كۆپ قېتىم يېيىش ئادىتىنى ساقلاڭ؛ بىر قېتىمدىلا ھەددىدىن زىيادە تويۇپ يېيىشتىن ساقلىنىڭ.
- تاتلىق-تۈرۈملەرنى ئىستېمال قىلغاندا، مېۋە-چېۋىلەرگە كۆپرەك ئورۇن بېرىڭ، سۈنئىي شېكەر قوشۇلغان پېچىنە-شاكىلاتلارنى چەكلىك يەڭ.
- ھەر كۈنى كەم دېگەندە 8 پىيالە سۇ ئىچىشنى ئۇنتۇپ قالماڭ، چۈنكى كۆپ مىقداردىكى تۇزلۇق ۋە تاتلىق يېمەكلىكلەر بەدەندە سۇ كەمچىللىكىنى پەيدا قىلىدۇ.
- بايراملىق داستىخاندا كۆكتاتلارغا كۆپرەك ئورۇن بېرىڭ، بۇ تال تالاغا باي بولۇپ، ھەزىم قىلىشنى ياخشىلايدۇ.
يېقىنقى مەزگىلدىكى تىببىي تەتقىقاتلارغا ئاساسلانغاندا، 2025-يىلى «ئامېرىكا ئوزۇقلۇق ژۇرنىلى»دا ئېلان قىلىنغان بىر تۈرلۈك تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، بايرام مەزگىلىدىكى تۇيۇقسىز يۇقىرى شېكەرلىك يېمەكلىكلەرنى ئىستېمال قىلىش ئۈچەي يولىدىكى پايدىلىق باكتېرىيە توپىنىڭ تەڭپۇڭلۇقىنى 48 سائەت ئىچىدە بۇزۇپ تاشلايدىكەن. شۇڭا، بايراملىق تاتلىق-تۈرۈملەرنى ئىستېمال قىلغاندا چوقۇم مىقدارىنى كونترول قىلىش زۆرۈر ئىكەن.
بايرام مەزگىلىدە كۆرۈلۈش ئىھتىماللىقى بولغان جىددىي ئەھۋاللار ۋە كېسەللىكلەرگە دىققەت قىلىڭ
بايرام مەزگىلىدە ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان جىددىي ئەھۋاللار ئاساسلىقى ھەزىم قىلىش سىستېمىسى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. بىر ئايلىق روزىدىن كېيىن تۇيۇقسىز كۆپ مىقداردا مايلىق، قويۇق ۋە تاتلىق يېمەكلىكلەرنى ئىستېمال قىلىش ئۆتكۈر ئاشقازان ياللۇغى، ئۆت خالتىسى ياللۇغى ۋە ئاشقازان ئاستى بېزى ياللۇغى قاتارلىق خەتەرلىك كېسەللىكلەرنى قوزغاپ قويىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، قەنت كېسىلى ۋە يۇقىرى قان بېسىمى بار بىمارلاردا يېمەك-ئىچمەكنىڭ كونترولسىز بولۇشى تۈپەيلىدىن قان قەنتى تۇيۇقسىز ئۆرلەپ كېتىش ياكى قان بېسىمى ئۆرلەش سەۋەبىدىن يۈرەك-مېڭە قان تومۇر جىددىي خاراكتېرلىك كېسەللىكلىرىنىڭ قوزغىلىش نىسبىتى كۆرۈنەرلىك ئاشىدۇ.
يەنە بىر تەرەپتىن، بايراملىق زىياپەتلەردە مېۋە-چېۋە ۋە قاتتىق پوستلۇق مېۋىلەرنىڭ كۆپ بولۇشى، بولۇپمۇ كىچىك بالىلاردا كانايغا يات جىسىم كىرىپ كېتىش (گالغا تۇرۇپ قېلىش) تۈپەيلىدىن نەپەس بوغۇلۇش خەۋپىنى تۇغدۇرىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، تاماقلارنىڭ تازىلىققا دىققەت قىلىنماي تەييارلىنىشى ياكى ئۇزۇن ۋاقىت داستىخاندا تۇرۇپ قېلىشى ئۆتكۈر خاراكتېرلىك يېمەكلىكتىن زەھەرلىنىش ۋە ئىچ ئۆتۈش ئەھۋاللىرىنى كۆپەيتىدۇ. بايراملىق زىيارەت ۋە سەپەر جەريانىدىكى چارچاش، يېتەرلىك ئۇخلىماسلىق ۋە زىيادە ھاياجانلىنىشمۇ ياشانغانلاردا يۈرەك سىقىلىش قاتارلىق جىددىي ئەھۋاللارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن، شۇڭا بايرام شادلىقى ئىچىدە سالامەتلىك بىخەتەرلىكىگە ھەرگىز سەل قارىماسلىق كېرەك.
ھەرىكەت ۋە روھىي تېتىكلىك
نورۇز ۋە ھېيت كۈنلىرىدە ئۇرۇق-تۇغقان، دوست-بۇرادەرلەرنى يوقلاش ئۇيغۇر خەلقىنىڭ گۈزەل ئەنئەنىسى. بۇ جەرياندا ئولتۇرۇش كۆپ، ھەرىكەت ئاز بولۇپ قېلىشى مۇمكىن. بەدەندىكى ئارتۇقچە ئېنېرگىيەنى سەرپ قىلىش ۋە تەڭپۇڭلۇق ساقلاش ئۈچۈن تۆۋەندىكىلەرگە ئەمەل قىلىڭ:
- مېھماندارچىلىق ئارىلىقىدىكى يېقىن مۇساپىلەرگە پىيادە بېرىشنى تاللاڭ، بۇ ھەزىم قىلىشقا زور ياردەم بېرىدۇ.
- ئۇيقۇ ۋاقتىڭىزنىڭ قالايمىقانلىشىپ كېتىشىگە يول قويماڭ؛ كۈندىلىك 7-8 سائەتلىك ئۇيقۇنى كاپالەتلەندۈرۈڭ.
- قان بېسىمى ۋە قەنت كېسىلى بار قېرىنداشلىرىمىز بايرام كۈنلىرىدىمۇ دورىلىرىنى ۋاقتىدا ئىچىشى، قەرەللىك تەكشۈرتۈپ تۇرۇشى لازىم.
- ئائىلە جەم بولغاندا كۆپرەك كۈلكە ۋە خۇشاللىق ئىچىدە بولۇڭ، بۇ روھىي بېسىمنى تۆۋەنلىتىپ، ئىممۇنىتېتنى كۈچەيتىدۇ.
بايرامدا ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان مەسىلىلەرنىڭ بىرى سۇسىزلىنىش بولۇپ، كىشىلەر سۇنىڭ ئورنىغا قويۇق چاي ياكى گازلىق ئىچىملىكلەرنى كۆپ ئىچىۋالىدۇ. ئەمما ساپ سۇنىڭ ئورنىنى ھېچقانداق نەرسە باسالمىغانلىقى ئۈچۈن، ھەر بىر زىياپەتتىن كېيىن بىر پىيالە ئىلمان سۇ ئىچىشنى ئادەتكە ئايلاندۇرۇڭ. بۇ ئارقىلىق بۆرەككە كېلىدىغان بېسىمنى يېنىكلەتكىلى بولىدۇ.
