ئالەم بوشلۇقىغا ئۇچۇش ئىنسانىيەتنىڭ ئەڭ قىيىن ۋە خەتەرلىك پائالىيەتلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ ئالەم ئۇچقۇچىلىرىدىن پەۋقۇلئاددە جىسمانىي ساپالا ۋە پىسخىكىلىق تاقابىل تۇرۇش ئىقتىدارىنى تەلەپ قىلىدۇ. بۇ مۇساپە پەقەت تېخنىكىلىق بىلىم بىلەنلا چەكلەنمەستىن، بەلكى ئىنسان بەدىنىنىڭ ئەڭ چەكلىك چېكىگە جەڭ ئېلان قىلىدىغان تىببىي سىناقتۇر. ناسا (NASA) ۋە باشقا خەلقئارالىق ئالەم قاتنىشى ئىدارىلىرى ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنى تاللىغاندا، ئۇلارنىڭ سالامەتلىك ئەھۋالىغا نىسبەتەن ئىنتايىن قاتتىق بولغان تىببىي ئۆلچەملەرنى قويىدۇ.
ئالەم ئۇچقۇچىلىرىغا قويۇلىدىغان جىسمانىي سالامەتلىك ئۆلچەملىرى
بوشلۇققا چىقىش جەريانىدا، ئىنسان بەدىنى يۇقىرى سۈرئەتلىك تېزلىنىش ۋە تارتىش كۈچى نۆل بولغان مۇھىتقا دۇچ كېلىدۇ. شۇڭا، ئالەم ئۇچقۇچىسىنىڭ يۈرەك-قان تومۇر سىستېمىسى ئىنتايىن كۈچلۈك بولۇشى كېرەك. تاللاش باسقۇچىدا، ئۇچقۇچى نامزاتلىرىنىڭ قان بېسىمى تىنىچ ھالەتتە 140/90 دىن يۇقىرى بولماسلىقى شەرت قىلىنىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، كۆرۈش قۇۋۋىتىنىڭ ھەر ئىككى كۆزىدە 1.0 (20/20) بولۇشى، رەڭ ئايرىش ئىقتىدارىنىڭ نورمال بولۇشى تەلەپ قىلىنىدۇ. بوي ئېگىزلىكىمۇ مۇھىم ئامىل بولۇپ، ئادەتتە 158 سانتىمېتىردىن 190 سانتىمېتىرغىچە بولۇشى، ئالەم كىيىمى ۋە كاپسۇل ئىچىدىكى بوشلۇققا ماس كېلىشى كېرەك.
ئالەم ئۇچقۇچىلىرىدا بولۇشقا تېگىشلىك ئاساسلىق جىسمانىي تەلەپلەر تۆۋەندىكىچە:
- يۈرەك-ئۆپكە ئىقتىدارىنىڭ ئەڭ يۇقىرى سەۋىيەدە بولۇشى ۋە جىسمانىي چىدامچانلىق سىنىقىدىن ئۆتۈش.
- كۆرۈش قۇۋۋىتى ۋە ئاڭلاش قۇۋۋىتىنىڭ ھېچقانداق نۇقسانسىز بولۇشى.
- بەدەن ماسسىسى كۆرسەتكۈچىنىڭ (BMI) ساغلام دائىرىدە بولۇشى.
- نېرۋا سىستېمىسىنىڭ ئىنكاس قايتۇرۇش سۈرئىتىنىڭ تېز بولۇشى.
پىسخىكىلىق تاقابىل تۇرۇش ۋە روھىي ساغلاملىق
ئالەم بوشلۇقىدىكى يالغۇزلۇق، تار بوشلۇقتىكى تۇرمۇش ۋە تۇيۇقسىز يۈز بېرىدىغان جىددىي ئەھۋاللار ئىنسان روھىيىتىگە زور بېسىم ئېلىپ كېلىدۇ. شۇڭلاشقا، بىر ئالەم ئۇچقۇچىسىدا پەۋقۇلئاددە يۇقىرى بولغان پىسخىكىلىق مۇقىملىق بولۇشى شەرت. ئۇلار يالغۇز تۇرۇشقا چىداملىق بولۇشى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا گۇرۇپپا ئىچىدە ماسلىشىشچانلىقى يۇقىرى بولۇشى كېرەك. پىسخىكىلىق تەكشۈرۈشلەردە نامزاتلارنىڭ بېسىم ئاستىدا قارار چىقىرىش ئىقتىدارى، ھېسسىياتنى كونترول قىلىش ۋە باشقىلار بىلەن بولغان ئالاقە ماھارىتى تەپسىلىي كۆزىتىلىدىغان نۇقتىلارنىڭ بىرىدۇر.
ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنى تاللاشتا قوللىنىلىدىغان پىسخىكىلىق باھالاش تۈرلىرى:
- ئۇزۇن مۇددەتلىك يالغۇزلۇق ۋە كىچىك گۇرۇپپا ئىچىدىكى زىددىيەتلەرنى ھەل قىلىش سىنىقى.
- خەتەرلىك ۋە جىددىي ئەھۋاللاردا تەمكىنلىكنى ساقلاش سىنىقى.
- بىلىش ئىقتىدارى ۋە ئەستە تۇتۇش قابىلىيىتىنى باھالاش.
- ئۇيقۇسىزلىق ۋە چارچاش شارائىتىدىكى خىزمەت ئۈنۈمىنى سىناش.
ئېغىرلىقسىز ۋە رادىئاتسىيەنىڭ بەدەنگە كۆرسىتىدىغان تەسىرى
ئالەم ئۇچقۇچىلىرى ئالەمگە چىققاندىن كېيىن، ئېغىرلىق يوقىتىلغان مۇھىتى تۈپەيلىدىن نۇرغۇن تىببىي مەسىلىلەرگە دۇچ كېلىدۇ. ئۇزۇن مۇددەتلىك ئېغىرلىقسىز مۇھىتىدا، بەدەندىكى كالتسىي مىقدارى تۆۋەنلەپ كېتىدۇ، بۇ سۆڭەك زىچلىقى نىڭ تېز سۈرئەتتە ئازىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، ئۇچقۇچىلار كۈندە ئاز دېگەندە ئىككى سائەت جىسمانىي مەشىق قىلىشى كېرەك. ئۇنىڭدىن باشقا، ئالەم رادىئاتسىيەسى راك كېسىلى ۋە گېنتىكىلىق ئۆزگىرىش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ. شۇڭا، ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ ئىنتايىن كۈچلۈك بولۇشى پۈتۈن سەپەرنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىدۇ.
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بوشلۇقتىكى ئالاھىدە مۇھىت سەۋەبىدىن ئۇلارنىڭ يېمەك-ئىچمىكىگىمۇ ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىلىدۇ. ئورگانىزىمنىڭ نورمال ئىقتىدارىنى ساقلاش ئۈچۈن، كۈندىلىك تۇرمۇشتا ئوزۇقلۇق تەڭپۇڭلۇقى نى ساقلاش ھەمدە كېرەكلىك ۋىتامىن ۋە مىنېرال ماددىلارنى تولۇقلاش ئىنتايىن مۇھىم. ئەگەر نامزاتنىڭ بەدىنىدە مەلۇم بىر خىل سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى بولسا، ئۇلارنىڭ بۇ قىيىن مۇساپىگە قاتنىشىشىغا رۇخسەت قىلىنمايدۇ. چۈنكى، ئالەم بوشلۇقىدا ھازىرچە مۇرەككەپ ئوپېراتسىيە ياكى جىددىي قۇتقۇزۇش ئېلىپ بېرىش مۇمكىنچىلىكى ئىنتايىن چەكلىك.
ئالەم ئۇچقۇچىسى بولۇش پەقەت بىر كۆڭۈللۈك سەپەر ئەمەس، بەلكى جىسمانىي ۋە روھىي ساپانىڭ ئەڭ يۇقىرى پەللىسىگە يېتىش دېمەكتۇر. تىببىي نۇقتىدىن قارىغاندا، بىر مۇۋەپپەقىيەتلىك ئالەم ئۇچقۇچىسى بولۇش ئۈچۈن، ياشلىق ئەتىدىن باشلاپ ساغلام تۇرمۇش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش، بەدەن چېنىقتۇرۇشنى ئىزچىللاشتۇرۇش ۋە پىسخىكىلىق چىدامچانلىقنى ئاشۇرۇش كېرەك. پەن-تېخنىكىنىڭ تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ، گەرچە ئالەمگە چىقىش شەرتلىرى ئازراق يۇمشىغان بولسىمۇ، ئەمما ساغلاملىق يەنىلا ئالەمگە تۇتىشىدىغان بىرىنچى ئۆتكەل بولۇپ قالماقتا.
