نۇرمەمەت دوختۇر

تەرەت قىلغاندا مەقئەت ئاغرىش تەرەت قىلىش جەريانىدا مەقئەت ئەتراپى ياكى تۈز ئۈچەينىڭ ئىچكى دىۋارىدا ئاغرىش سېزىمى پەيدا بولۇشنى كۆرسىتىدۇ.

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، ئېلىمىزدە ياشلار، ئۆسمۈرلەرنىڭ خامۇشلۇق كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش نىسبىتى يىلدىن-يىلغا ئېشىپ، خامۇشلۇق كېسىلى ياشلار، ئۆسمۈرلەرنىڭ ساغلام ئۆسۈپ يېتىلىشىگە تەھدىت سالىدىغان ئاساسلىق كېسەللىكلەرنىڭ بىرى بولۇپ قالدى.

ئىشتىھا تۇتۇلۇش يېمەكلىككە بولغان قىزىقىش ۋە ئارزۇنىڭ تۆۋەنلەپ، قوبۇل قىلىدىغان يېمەكلىك مىقدارىنىڭ ئازلاپ كېتىشىنى كۆرسىتىدۇ.

يېنىك دەرىجىدىكى خامۇشلۇق كېسىلىنىڭ ئالاھىدىلىكى شۇكى، ئۆزى ياخشى كۆرىدىغان ئىشلارغا قىزىقمايدىغان بولۇپ قالىدۇ، ئىزدىنىش روھىنى يوقىتىدۇ، ئەتراپىدىكىلەرگە پەرۋاسىز مۇئامىلە قىلىدۇ، ھەتتا ئۇرۇق-تۇغقان، دوست-بۇرادەرلىرىدىن تەشەببۇسكارلىق بىلەن يىراق تۇرىدۇ، باشقىلار بىلەن ئالاقە قىلىشنى ياقتۇرمايدۇ، ھەتتا سىرتقا چىقىشنى خالىمايدۇ.

ياشانغانلار كېسەللىكلىرى بۆلۈمى ياشانغان بىمارلارنىڭ ھەر خىل كېسەللىكلىرىنى، بولۇپمۇ قېرىش جەريانىغا ئەگىشىپ كېلىدىغان ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەر ۋە مۇرەككەپ يىغىندى كېسەللىكلەرنى تەتقىق قىلىش ۋە داۋالاشقا كۆڭۈل بۆلىدۇ. يەر شارى نوپۇسىنىڭ قېرىلىشىش يۈزلىنىشىنىڭ كەسكىنلىشىشىگە ئەگىشىپ، ياشانغانلار بۆلۈمىنىڭ مۇھىملىقى كۈنسېرى گەۋدىلەنمەكتە. ياشانغانلار بۆلۈمى دوختۇرلىرى كېسەللىكلەرنى داۋالاش بىلەن تەمىنلەپلا قالماي، يەنە ئالدىنى ئېلىش خاراكتېرلىك پەرۋىش، ئىقتىدار خاراكتېرلىك ساغلاملىقنى باھالاش ۋە ئۇزاق مۇددەتلىك باشقۇرۇشقا ئەھمىيەت بېرىپ، ياشانغانلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتى ۋە مۇستەقىللىقىنى يۇقىرى كۆتۈرىدۇ.

ئەر - ئاياللارنىڭ ئۇزۇن مۇددەت ھامىلدار بولالماسلىقىنىڭ سەۋەبى كۆپ خىل ئامىللارغا چېتىلىشى مۇمكىن، ئەرلەر، ئاياللار ياكى ئىككى تەرەپنىڭ ساغلاملىق مەسىلىسىگە چېتىلىشى مۇمكىن. 

ئاياللارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، كىلىماكتېرىيە دەۋرى بىر ئايال كىشىنىڭ ئالاھىدە مەزگىلى بولۇپ، چېچىلىش، تېرىككەك بولۇپ قېلىش، ھۆل ئىسسىق تەرلەش، ئوغرى تەر چىقىش، چىرايى قىزىرىش، كۆكسى چىڭقىلىپ ئاغرىش، ئىشتىھاسىزلىنىش، تىت-تىت بولۇش، ئۇيقۇسىزلىق قاتارلىق ھەرخىل كىشىنى پەرىشان قىلىدىغان كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ.

زىيادە سەزگۈرلۈك ئىممۇنىتېت كېسەللىكلىرى بۆلۈمى مېدىتسىنا ساھەسىدە مەخسۇس زىيادە سەزگۈرلۈك رېئاكسىيەسى ۋە ئىممۇنىتېت سىستېمىسى كېسەللىكلىرىنى تەتقىق قىلىدىغان ۋە داۋالايدىغان بۆلۈم. بۇ بۆلۈم يېنىك دەرىجىدىكى زىيادە سەزگۈرلۈك ئالامەتلىرىدىن تارتىپ ئېغىر دەرىجىدىكى ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك كېسەللىكلىرىگىچە بولغان كەڭ دائىرىلىك كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش ۋە ئۇنى باشقۇرۇشقا مەسئۇل بولىدۇ. زىيادە سەزگۈرلۈك ئىممۇنىتېت بۆلۈمىنىڭ بولۇپمۇ زىيادە سەزگۈرلۈك رېئاكسىيەسى ۋە ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ تەڭپۇڭسىزلىقى جەھەتتىكى ماھىيىتى ۋە داۋالاش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش بىمارلارنىڭ سالامەتلىكىنى تېخىمۇ ياخشى باشقۇرۇشىغا ياردەم بېرىدۇ.

يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر بۆلۈمى مېدىتسىنا ساھەسىدە مەخسۇس كېسەللىك قوزغاتقۇچى مىكرو ئورگانىزملار كەلتۈرۈپ چىقارغان يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنى تەتقىق قىلىدىغان ۋە داۋالايدىغان بۆلۈم. بۇ بۆلۈم كەڭ دائىرىلىك كېسەللىك تۈرىگە چېتىلىدۇ، ۋىرۇس، باكتېرىيە، زەمبۇرۇغ ۋە پارازىت قۇرتتىن يۇقۇملىنىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر بۆلۈمى دوختۇرلىرى تەپسىلىي كېسەللىك تارىخى، بەدەن تەكشۈرۈش ۋە تەجرىبىخانىدا تەكشۈرۈش ئارقىلىق، ھەر خىل يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇپ ۋە ئۇنى باشقۇرۇپ، كېسەللىكنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ ۋە بىمارنىڭ سالامەتلىكىنىڭ ئەسلىگە كېلىشىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.

قان كېسەللىكلىرى بۆلۈمى مېدىتسىنا ساھەسىدە مەخسۇس قان ۋە ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك كېسەللىكلەرنى تەتقىق قىلىدىغان بۆلۈم. ئۇ ئاساسلىقى قان، يىلىك، لىمفا سىستېمىسى ۋە ئىممۇنىتېت سىستېمىسى بىلەن مۇناسىۋەتلىك تۈرلۈك كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش، داۋالاش ۋە باشقۇرۇشقا مەسئۇل بولىدۇ. قان بۆلۈمى دوختۇرلىرى قان تەكشۈرۈش ۋە باشقا دىئاگنوز قويۇش ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق، بىمارنىڭ قان كېسەللىكلىرىنىڭ تىپىنى بېكىتىدۇ ھەمدە مۇناسىپ داۋالاش لايىھەسى بىلەن تەمىنلەيدۇ.