نۇرمەمەت دوختۇر

بۇ بەتتە تەمىنلەنگەن تىببىي سۆزلۈكلەر تور دۇنياسىدا تارقىتىلغان ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تىببىي لۇغەت ۋورد ھۈججىتىدىن ئېلىنغان بولۇپ ، ئاپتورى ھازىرچە نامەلۇم. ۋورد ھۈججىتىدە ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تەمىنلەنگەن بولۇپ، تور بىكەتكە ئىنگىلىزچىسى قوشۇلۇپ ، تورداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن چىقىرىلدى. بەزى سۆزلۈكلەرنىڭ ئۇيغۇرچىسى كەم بولۇشى مۇمكىن، كېيىن بارا بارا تولۇقلىنىدۇ.

بۇ بەتتە تەمىنلەنگەن تىببىي سۆزلۈكلەر تور دۇنياسىدا تارقىتىلغان ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تىببىي لۇغەت ۋورد ھۈججىتىدىن ئېلىنغان بولۇپ ، ئاپتورى ھازىرچە نامەلۇم. ۋورد ھۈججىتىدە ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تەمىنلەنگەن بولۇپ، تور بىكەتكە ئىنگىلىزچىسى قوشۇلۇپ ، تورداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن چىقىرىلدى. بەزى سۆزلۈكلەرنىڭ ئۇيغۇرچىسى كەم بولۇشى مۇمكىن، كېيىن بارا بارا تولۇقلىنىدۇ.

بۇ بەتتىكى سۆزلۈكلەر تور دۇنياسىدا تارقىتىلغان ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تىببىي لۇغەت ۋورد ھۈججىتىدىن ئېلىنغان بولۇپ ، ئاپتورى ھازىرچە نامەلۇم. ۋورد ھۈججىتىدە ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تەمىنلەنگەن بولۇپ، تور بىكەتكە ئىنگىلىزچىسى قوشۇلۇپ ، تورداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن چىقىرىلدى. بەزى سۆزلۈكلەرنىڭ ئۇيغۇرچىسى كەم بولۇشى مۇمكىن، كېيىن بارا بارا تولۇقلىنىدۇ.

باش سۆڭىكى ئىنسانلارنىڭ ئەڭ مۇرەككەپ ۋە مۇھىم سۆڭەك قۇرۇلمىلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، چوڭ مېڭىنى قوغداش، يۈز قىياپىتىنى شەكىللەندۈرۈش ۋە ھېسسىيات ئەزالىرىنى جايلاشتۇرۇش قاتارلىق ھاياتىي مۇھىم ۋەزىپىلەرنى ئۆتەيدۇ. باش سۆڭەكنىڭ ئاناتومىيىلىك قۇرۇلمىسىنى چۈشىنىش تېبابەت، ئارخېئولوگىيە ۋە ئىنسانشۇناسلىق قاتارلىق نۇرغۇن ساھەلەر ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم. بۇ قۇرۇلمىلارنى يان تەرەپتىن كۆزىتىش، بولۇپمۇ باش سۆڭەكنىڭ ئومۇمىي تۈزۈلۈشى، سۆڭەكلەرنىڭ بىر-بىرى بىلەن قانداق تۇتىشىدىغانلىقىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئىقتىدارىنى چوڭقۇرلاپ چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ.

«ئۆسمە» ۋە «راك» دېگەن سۆزلەرنى ئاڭلىغاندا كۆپچىلىكنىڭ كۆڭلىگە دەرھال بىر خىل قورقۇنچ كېلىدۇ. ئەمما بۇ ئىككى ئۇقۇم پۈتۈنلەي ئوخشاش ئەمەس. ھەممە ئۆسمە راك بولۇۋەرمەيدۇ، لېكىن بارلىق راكلار ئۆسمىدىن باشلىنىدۇ. بۇ ماقالىدە بۇ ئىككى ئۇقۇمنىڭ مەنىسىنى ۋە ئاساسلىق پەرقىنى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈپ ئۆتىمىز.

ئىنسان باش ئىسكىلىتى مۇرەككەپ ھەم مۇھىم قۇرۇلما بولۇپ، مېڭىنى قوغداش، يۈز قىياپىتىنى شەكىللەندۈرۈش ۋە سەزگۈ ئەزالىرىنى جايلاشتۇرۇش قاتارلىق كۆپ خىل ۋەزىپىلەرنى ئۆتەيدۇ. ئۇ نۇرغۇنلىغان سۆڭەكلەرنىڭ بىرىكىشىدىن ھاسىل بولغان بولۇپ، ھەر بىر سۆڭەكنىڭ ئۆزىگە خاس ئالاھىدىلىكى ۋە فىزىئولوگىيىلىك ئەھمىيىتى بار. باش ئىسكىلىتىنى ئالدى تەرەپتىن كۆزەتكەندە، ئۇنىڭ قۇرۇلمىسىنىڭ نەقەدەر ئىنچىكە ۋە مۇكەممەل لايىھەلەنگەنلىكىنى ھېس قىلغىلى بولىدۇ.

بۇ بەتتىكى سۆزلۈكلەر تور دۇنياسىدا تارقىتىلغان ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تىببىي لۇغەت ۋورد ھۈججىتىدىن ئېلىنغان بولۇپ ، ئاپتورى ھازىرچە نامەلۇم. ۋورد ھۈججىتىدە ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تەمىنلەنگەن بولۇپ، تور بىكەتكە ئىنگىلىزچىسى قوشۇلۇپ ، تورداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن چىقىرىلدى. بەزى سۆزلۈكلەرنىڭ ئۇيغۇرچىسى كەم بولۇشى مۇمكىن، كېيىن بارا بارا تولۇقلىنىدۇ.

بۇ بەتتىكى سۆزلۈكلەر تور دۇنياسىدا تارقىتىلغان ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تىببىي لۇغەت ۋورد ھۈججىتىدىن ئېلىنغان بولۇپ ، ئاپتورى ھازىرچە نامەلۇم. ۋورد ھۈججىتىدە ئۇيغۇرچە - خەنزۇچە تەمىنلەنگەن بولۇپ، تور بىكەتكە ئىنگىلىزچىسى قوشۇلۇپ ، تورداشلارنىڭ پايدىلىنىشى ئۈچۈن چىقىرىلدى. 

كۈز پەسلى ھاۋاسىنىڭ سالقىنلىقى ۋە مەنزىرىسىنىڭ گۈزەللىكى بىلەن سىرتتا چېنىقىش ئۈچۈن ئەڭ مۇۋاپىق ۋاقىتلارنىڭ بىرى. ئەمما، بۇ پەسىلدە ھاۋا تېمپېراتۇرىسىنىڭ ئۆزگىرىشچان بولۇشى، كۈننىڭ قىسقىرىشى قاتارلىق ئامىللارغا ئالاھىدە دىققەت قىلىش كېرەك.

ئويمان كۆكرەك، تىببىي ئاتالغۇدا «Pectus Excavatum» دەپ ئاتىلىدىغان بولۇپ، «ۋارونكا كۆكرەك» دەپمۇ ئاتىلىدۇ. بۇ تۆش سۆڭىكىنىڭ كۆكرەك ئىچىگە ئولتۇرۇشۇپ قېلىشى بىلەن ئىپادىلىنىدىغان بىر خىل تۇغما كۆكرەك قەپەسى شەكلى ئۆزگىرىش كېسەللىكىدۇر. بۇ ئەھۋال كۆپىنچە تۇغۇلغاندا ياكى بالىلىق دەۋردە كۆرۈلىدۇ، ھەمدە ئۆسمۈرلۈك دەۋرىدىكى تېز ئۆسۈپ يېتىلىش مەزگىلىدە تېخىمۇ روشەنلىشىپ كېتىدۇ. گەرچە يېنىك دەرىجىدىكى ئويمان كۆكرەك كۆپىنچە ھاللاردا جىسمانىي ساغلاملىققا زور تەسىر كۆرسەتمىسىمۇ، ئېغىر دەرىجىدىكى ئەھۋاللار يۈرەك ۋە ئۆپكىنىڭ نورمال ئىقتىدارىغا تەسىر يەتكۈزۈپ، بىمارلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ.