ھازىرقى زامان تۇرمۇشىدا يۈرەك ۋە قان تومۇر كېسەللىكلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا قان بېسىمى نى قەرەللىك ۋە توغرا كۆزىتىش ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. نۇرغۇن كىشىلەر قان بېسىمىنى ئۆي شارائىتىدا ئۆلچەيدۇ، ئەمما ئۆلچەش ۋاقتى ۋە تەييارلىق خىزمىتىنىڭ خاتا بولۇشى نەتىجىنىڭ غەيرىي بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ ماقالىدە بىز قان بېسىمىنى قانداق ۋاقىتتا ۋە قانداق شەرتلەر ئاستىدا ئۆلچەش كېرەكلىكىنى تەپسىلىي چۈشەندۈرىمىز.
قان بېسىمىنى ئۆلچەشتىن بۇرۇنقى تەييارلىقلار
قان بېسىمى تاشقى ئامىللارنىڭ تەسىرىگە ئاسان ئۇچرايدىغان بولغاچقا، ئۆلچەشتىن بۇرۇن بەدەن ۋە روھىي ھالەتنى تۇراقلاشتۇرۇش زۆرۈر. ئەڭ مۇھىم نۇقتىلارنىڭ بىرى شۇكى، ئۆلچەش ئېلىپ بېرىشتىن 30 مىنۇت بۇرۇن قەھۋە ئىچىشكە ياكى تاماكا چېكىشكە بولمايدۇ. چۈنكى كوففېئىن ۋە نىكوتىن قان تومۇرلارنى تارايتىپ، بېسىمنى سۈنئىي ھالدا يۇقىرىلىتىۋېتىدۇ.
- ئۆلچەشتىن بۇرۇن كەم دېگەندە 5 مىنۇت جىم ئولتۇرۇپ ئارام ئېلىش كېرەك.
- سۈيدۈك قىستىغان ھالەتتە ئۆلچەشتىن ساقلىنىش لازىم، چۈنكى كىچىك تەرەت قىستاپ قالغاندا، تولغان سۈيدۈك خالتىسى قان بېسىمىنى بىر ئاز يۇقىرىلىتىدۇ.
- ئۆلچەش جەريانىدا گەپ قىلماسلىق ۋە پۇت ئالماپ ئولتۇرماسلىق كېرەك.
ئەڭ مۇۋاپىق ئۆلچەش ۋاقتى قايسى؟
ئادەتتە قان بېسىمى بىر كۈن ئىچىدە توختىماي ئۆزگىرىپ تۇرىدۇ. ئەڭ توغرا سانلىق مەلۇماتقا ئېرىشىش ئۈچۈن، كۈندە ئوخشاش بىر ۋاقىتتا ئۆلچەش تەۋسىيە قىلىنىدۇ. نۇرغۇن تېببىي مۇتەخەسسىسلەر ئەتىگەن ۋە كەچتە بىر قېتىمدىن ئۆلچەشنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ.
ئەتىگەنلىك ئۆلچەش: ئۇيقۇدىن ئويغىنىپ بىر سائەت ئىچىدە، ناشتىلىق قىلىشتىن ۋە دورا ئىچىشتىن بۇرۇن ئېلىپ بېرىلىشى كېرەك. كەچلىك ئۆلچەش بولسا، ئۇخلاشتىن بۇرۇن، بەدەن تولۇق ئارام ئالغان ۋاقىتتا بولسا ئەڭ ياخشى. بۇنداق قىلىش ئارقىلىق بىر كۈنلۈك بېسىم پەرقىنى ئېنىق كۆرگىلى بولىدۇ.
يېقىنقى زامان تېببىي تەتقىقاتلىرى ۋە يېڭى قاراشلار
قان بېسىمىنى كۆزىتىش تېخنىكىسى ۋە ئۇنىڭ ئەھمىيىتى ھەققىدە يېڭى تەتقىقاتلار ئۈزلۈكسىز ئېلىپ بېرىلماقتا. 2024-يىلى يانۋاردا ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتى (AHA) ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر تەتقىقاتقا ئاساسلانغاندا، ئۆي شارائىتىدا ئۇزۇن مۇددەتلىك كۆزىتىش نەتىجىسى دوختۇرخانىدا ئۆلچەنگەن بىر قېتىملىق نەتىجىگە قارىغاندا يۈرەك كېسىلى خەۋپىنى مۆلچەرلەشتە تېخىمۇ ئېنىق بولىدىكەن. تەتقىقاتچىلار يەنە شۇنى تەكىتلىگەنكى، كىشىلەرنىڭ «ئاق خالات ئېففېكتى» (دوختۇرخانىدا جىددىيلىشىپ قان بېسىمى ئۆرلەپ كېتىش) سەۋەبىدىن خاتا دىئاگنوز قويۇلۇش نىسبىتى ئۆي شارائىتىدا توغرا ئۆلچەش ئارقىلىق %35 تۆۋەنلىگەن.
قان بېسىمىنى ئۆلچەشتە سادىر بولىدىغان ئورتاق خاتالىقلار
نۇرغۇن كىشىلەر يۇقىرى قان بېسىمى بار-يوقلۇقىنى جەزملەشتۈرۈشتە تېخنىكىلىق خاتالىقلارنى ئۆتكۈزىدۇ. مەسىلەن، قولنى يۈرەك سەۋىيەسىدىن تۆۋەن ياكى يۇقىرى قويۇش نەتىجىگە بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىدۇ. قولنى ئۈستەل ئۈستىدە، يۈرەك بىلەن تەڭ سەۋىيەدە تۇتۇش كېرەك.
- 🙅كىيىم ئۈستىدىن ئۆلچەش: يەڭنى تۈرگەندە قولنى قىسىپ قويمىغان بولۇشى كېرەك، ئەڭ ياخشىسى يالىڭاچ قول بىلەكتە ئۆلچەش لازىم.
- 🙅ئۆلچەش ئەسۋابىنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى: بىلەككە ماس كەلمىگەن كىچىك تۇتقۇچ (cuff) قان بېسىمنى يۇقىرى كۆرسىتىپ قويىدۇ.
- 🙅بىر قېتىملا ئۆلچەپ بولدى قىلىش: توغرىلىقىغا كاپالەتلىك بولۇش ئۈچۈن، 2 مىنۇت ئارىلىق قالدۇرۇپ ئىككى قېتىم ئۆلچەپ، ئوتتۇرىچە قىممىتىنى ئېلىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
ساغلام تۇرمۇش ۋە قەرەللىك كۆزىتىش
قان بېسىمىنى ئۆلچەش پەقەت بىر سانلىق مەلۇماتقا ئېرىشىشلا ئەمەس، بەلكى ئۆزىڭىزنىڭ ساغلاملىق ئەھۋالىغا مەسئۇل بولغانلىقىڭىزدۇر. ئەگەر قان بېسىمىڭىزنىڭ ئىزچىل تۈردە 130/80 mmHg دىن يۇقىرى بولىۋاتقانلىقىنى بايقىسىڭىز، چوقۇم دوختۇر بىلەن مەسلىھەتلىشىڭىز كېرەك. تۇرمۇش ئادىتىنى ئۆزگەرتىش، تۇزنى ئازايتىش ۋە چېنىقىش قان بېسىمىنى كونترول قىلىشتىكى ئۈنۈملۈك يوللاردۇر.
خۇلاسىلىگەندە، توغرا ۋاقىت، توغرا تەييارلىق ۋە توغرا ھالەت بىلەن ئۆلچەنگەن قان بېسىمى سىزنىڭ سالامەتلىك خەرىتىڭىزنى ئېنىق سىزىپ بېرىدۇ. قەھۋە ۋە تاماكىدىن ئۆلچەش ئالدىدا يىراق تۇرۇش، تىنچ ھالەتتە ئولتۇرۇش قاتارلىق ئاددىي قائىدىلەرگە ئەمەل قىلىش ئارقىلىق، خاتا دىئاگنوز قويۇلۇپ قېلىشنىڭ ئالدىنى ئالالايسىز.
