ئادەم بەدىنى بىر پۈتۈن مۇرەككەپ سىستېما بولۇپ، ئۇنىڭدىكى ھەر بىر ئەزا ۋە ھەر بىر تال تۈكنىڭ ئۆزىگە چىرايلىق يارىشىپلا قالماستىن، بەلكى ئىنتايىن مۇھىم بولغان فىزىئولوگىيەلىك رولى باردۇر. ئىنسانىيەتنىڭ تەدرىجىي تەرەققىيات جەريانىدا، بەزى بەدەن تۈكلىرى ئازايغان بولسىمۇ، لېكىن ئەۋرەت قىسمىدىكى تۈكلەرنىڭ ساقلىنىپ قېلىنىشى ئۇنىڭ بەدەن ساغلاملىقى ئۈچۈن زۆرۈر ئىكەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ. نۇرغۇن كىشىلەر گۈزەللىك ياكى شەخسىي ئادەت سەۋەبىدىن بۇ تۈكلەرگە سەل قارىسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭ ساقلىقنى ساقلاش قىممىتى ئىنتايىن يۇقىرى.
ئەۋرەت تۈكىنىڭ بىز بىلمەيدىغان فىزىئولوگىيەلىك رولى
ئادەم بەدىنى بالاغەتكە يەتكەندىن كېيىن، ھورمۇنلارنىڭ تەسىرىدە ئەۋرەت قىسمىدا تۈك ئۆسۈشكە باشلايدۇ. بۇ پەقەت بىر فىزىئولوگىيەلىك پىشىپ يېتىلىش بەلگىسىلا بولماستىن، بەلكى بەدەننى قوغدايدىغان بىر «تەبىئىي توساق» تۇر.
ئەۋرەت تۈكىنىڭ ئاساسلىق پايدىلىرى تۆۋەندىكىچە:
- باكتېرىيەدىن قوغداش: ئەۋرەت تۈكى خۇددى بىر سۈزگۈچكە ئوخشاش، تاشقى دۇنيادىكى باكتېرىيە، چاڭ-توزان ۋە يات ماددىلارنىڭ جىنسىي ئەزالارغا بىۋاسىتە كىرىشىنى توسۇپ، يۇقۇملىنىش خەۋپىنى ئازايتىدۇ.
- سۈركىلىشنى ئازايتىش: كۈندىلىك تۇرمۇشتا مېڭىش، يۈگۈرۈش ياكى جىنسىي تۇرمۇش جەريانىدا، تېرە بىلەن تېرە ياكى كىيىم-كېچەك ئارىسىدا سۈركىلىش يۈز بېرىدۇ. ئەۋرەت تۈكى بىر خىل بېسىمنى ئازايتىش رولىنى ئويناپ، نازۇك تېرىلەرنىڭ سۈركىلىپ زەخىملىنىشىدىن ساقلايدۇ.
- تېمپېراتۇرىنى تەڭشەش: جىنسىي ئەزا ئەتراپىدىكى تەر بېزىلىرى ناھايىتى كۆپ بولۇپ، تۈكلەر تەرنىڭ پارغا ئايلىنىشىغا ياردەم بېرىدۇ ۋە شۇ ئارقىلىق شۇ ئورۇننىڭ تېمپېراتۇرىسىنى نۇرمال تۇتۇپ، ھاۋا ئالماشتۇرۇش رولىنى ئۆتەيدۇ.
- سېزىمچانلىقنى ئاشۇرۇش: تۈك خالتىلىرىنىڭ ئەتراپى نېرۋا ئۇچلىرىغا باي بولغاچقا، ئۇلار سىرتقى غىدىقلىنىشلارنى مېڭىگە تېز يەتكۈزۈپ، سېزىمچانلىقنى ئاشۇرىدۇ.
نۇرغۇن كىشىلەر بەدەن تۈكلىرىنى زەھەر تازىلايدۇ دەپ قارايدۇ، ئەمەلىيەتتە تۈكلەرنىڭ ئۆزى زەھەر تازىلىمايدۇ، بەلكى تەر بېزىلىرى چىقارغان تەرنىڭ تېرىدە يىغىلىپ قالماي تارقىلىشىغا ياردەم بېرىش ئارقىلىق، تېرىنىڭ ساغلاملىقىنى قوغدايدۇ.
ئەۋرەت تۈكىنى قىرىپ تاشلاش ياكى چۈشۈرۈۋېتىش توغرىمۇ؟
ھازىرقى زامان گۈزەللىك قاراشلىرىنىڭ تەسىرىدە، نۇرغۇن كىشىلەر، بولۇپمۇ ئاياللار ئەۋرەت تۈكىنى پۈتۈنلەي قىرىپ تاشلاشنى تاللايدۇ. لېكىن تىببىي نۇقتىدىن ئېيتقاندا، بۇنىڭ پايدىسىدىن زىيىنى كۆپ بولۇشى مۇمكىن. بىرىنچىدىن، تۈكلەر قىرىپ تاشلانغاندىن كېيىن، يېڭىدىن ئۆسۈپ چىققان تۈكلەر تېخىمۇ يىرىك ۋە قاتتىق بولىدۇ، بۇ نازۇك تېرىنى غىدىقلاپ، قىچىشىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
ئىككىنچىدىن، قىرىش جەريانىدا تېرىدە كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدىغان كىچىك جاراھەتلەر پەيدا بولىدۇ. بۇ جاراھەتلەر باكتېرىيە ۋە ۋىرۇسلارنىڭ كىرىشىگە يول ئېچىپ بېرىپ، تۈك خالتىسى ياللۇغى ياكى باشقا تېرە كېسەللىكلىرىنى قوزغىتىدۇ. ئەگەر سىز تازىلىق ياكى ئالاھىدە سەۋەبلەر بىلەن تۈكنى بىر تەرەپ قىلماقچى بولسىڭىز، پۈتۈنلەي قىرىپ تاشلىغاندىن كۆرە، قايچا بىلەن مۇۋاپىق قىسقارتىپ قويۇش تېخىمۇ بىخەتەر ۋە ساغلام تاللاشتۇر. تۈكسىز ئەۋرەت تېرىسى سىرتقى مۇھىتنىڭ زەربىسىگە تېخىمۇ ئاجىز كېلىدۇ.
ئەۋرەت تۈكىنىڭ ئاقىرىشى نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ؟
بەزى كىشىلەر ئەۋرەت تۈكلىرى ئارىسىدا بىر نەچچە تال ئاق تۈك پەيدا بولغانلىقىنى كۆرۈپ ئەنسىرەپ قالىدۇ. ئەمەلىيەتتە، ئەۋرەت تۈكىنىڭ ئاقىرىشى خۇددى چاچنىڭ ئاقىرىشىغا ئوخشاش بىر فىزىئولوگىيەلىك جەرياندۇر. بۇنىڭ ئاساسلىق ئىككى خىل سەۋەبى بار:
- فىزىئولوگىيەلىك قېرىش: ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ، بەدەندىكى مېلانىن (قارا پىگمېنت) ھۆججەيرىلىرىنىڭ پائالىيىتى ئاستىلايدۇ. مېلانىن يېتەرلىك ئىشلەپچىقىرىلمىغاندا، تۈكلەر تەدرىجىي رەڭسىزلىنىپ ئاقىرىشقا باشلايدۇ. بۇ نورمال قېرىش جەريانى بولۇپ، سالامەتلىككە ھېچقانداق زىيىنى يوق.
- ئوزۇقلۇق ۋە پىسخىكىلىق ئامىللار: ئەگەر ياش بولسىمۇ تۈكلەر تېز ئاقارسا، بۇ بەدەندە ۋىتامىن B12، مىس ياكى باشقا مىكرو ئېلېمېنتلارنىڭ كەمچىل ئىكەنلىكىدىن، ياكى ئۇزۇن مۇددەتلىك روھىي بېسىم ۋە ئۇيقۇسىزلىقتىن دېرەك بېرىشى مۇمكىن. روھىي بېسىم قارا پىگمېنتنىڭ شەكىللىنىشىگە توسقۇنلۇق قىلىدۇ.
- كېسەللىك ئامىللىرى: ناھايىتى ئاز ئۇچرايدىغان ئەھۋاللاردا، قىسمەن ئورۇندىكى ئاق كېسەل ياكى تېرە ياللۇغلىرىمۇ شۇ ئورۇندىكى تۈكلەرنىڭ ئاقىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئەگەر ئاقىرىش بىلەن بىرگە تېرە رەڭگىدىمۇ ئۆزگىرىش بولسا، دوختۇرغا كۆرۈنۈش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
خۇلاسە قىلغاندا، ئەۋرەت تۈكى بىزنىڭ سالامەتلىكىمىز ئۈچۈن خىزمەت قىلىدىغان مۇھىم بىر قوغداش قەۋىتىدۇر. بىز كۈندىلىك تۇرمۇشتا ئۇنى قىرىپ تاشلاشقا ئالدىرىماسلىقىمىز، ئەكسىچە پاكىزلىققا دىققەت قىلىپ، بەدەننىڭ بۇ تەبىئىي سوۋغىسىغا توغرا پوزىتسىيەدە بولۇشىمىز كېرەك. ساغلام ئوزۇقلىنىش ۋە ياخشى كەيپىيات بەدەن تۈكلىرىنىڭلا ئەمەس، بەلكى پۈتۈن بەدەننىڭ ياشلىقىنى ساقلاشنىڭ ئاچقۇچىدۇر.
