زامانىۋى تۇرمۇش رىتىمىنىڭ تېزلىشىشى، خىزمەت بېسىمىنىڭ ئېشىشى ۋە تۇرمۇش ئادەتلىرىنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئەگىشىپ، نۇرغۇن كىشىلەر ئۆزلىرىدە «ئىككىلەمچى ساغلاملىق» ھالىتىنىڭ شەكىللىنىۋاتقانلىقىنى ھېس قىلماقتا. بۇ خىل ئەھۋالدا، كىشىلەر تەبىئىي ئوزۇقلۇق تولۇقلاش ۋە ساغلاملىق مەھسۇلاتلىرىغا ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلمەكتە. بۇنىڭ ئىچىدە ئالقات ( Lycium chinense Miller ) ئۆزىنىڭ جىگەر ۋە بۆرەكنى قۇۋۋەتلەش، كۆزنى روشەنلەشتۈرۈش ۋە بەدەننىڭ ئىممۇنىتېت كۈچىنى ئاشۇرۇش رولى بىلەن «ساغلاملىقنىڭ پادىشاھى» دەپ تەرىپلىنىپ كەلمەكتە. لېكىن، ھەر قانداق شىپالىق دەپ بىلىنگەن ئوزۇقلۇق خۇددى ئىككى بىسى بار پىچاققا ئوخشايدۇ؛ ئەگەر خاتا ئىستېمال قىلىنسا ياكى ماس كەلمەيدىغان كىشىلەر يېسە، پايدىسىدىن زىيىنى كۆپ بولۇشى مۇمكىن.

ئالقاتنىڭ ئاساسلىق شىپالىق رولى ۋە پايدىلىرى
ئالقات ئۇزۇن ئەسىرلەردىن بۇيان شەرق تىبابىتىدە كەم بولسا بولمايدىغان قىممەتلىك دورا ۋە ئوزۇقلۇق سۈپىتىدە ئىشلىتىلىپ كەلمەكتە. ئۇنىڭ تەركىبىدە ئالقات پولىساخارىدلىرى، بېتا-كاروتىن، ۋىتامىن E ۋە كۆپ خىل مىنېرال ماددىلار مول بولۇپ، بەدەندىكى ئەركىن رادىكاللارغا قارشى تۇرۇشتا ئالاھىدە رول ئوينايدۇ.
ئالقاتنىڭ كلىنىكىلىق جەھەتتىكى ئاساسلىق پايدىلىرى تۆۋەندىكىچە:
- جىگەر ۋە بۆرەكنى قۇۋۋەتلەش: بۆرەك جەۋھىرىنىڭ خورىشىدىن بولغان بەل-تىز ئاغرىش، ماغدۇرسىزلىق ۋە جىنسىي ئاجىزلىققا نىسبەتەن ياخشى داۋالاش ئۈنۈمىگە ئىگە.
- كۆز نۇرىنى ئاشۇرۇش: كۆز تورلىشىش، كۆز چارچاش ۋە ئېنىق كۆرەلمەسلىك مەسىلىلىرى بار كىشىلەر ئۈچۈن ئالقات كۆزنى روشەنلەشتۈرۈشتىكى ئەڭ ياخشى تاللاش.
- ئەرلىك ئىقتىدارنى ياخشىلاش: مەنىي پەيدا قىلىش ۋە جىنسىي ھەۋەسنى ئاشۇرۇشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ، بولۇپمۇ مەنىي بالدۇر كېتىش مەسىلىلىرىدە قوشۇمچە شىپالىق رولى بار.
- قان تولۇقلاش ۋە چىراينى گۈزەللەشتۈرۈش: قان زەئىپلىشىشتىن بولغان چىراي تاتىرىش ۋە تېرە قۇرغاقلىشىشنى ياخشىلايدۇ.
ئالقاتنى ئىستېمال قىلىشقا بولمايدىغان كىشىلەر كىملەر؟
گەرچە ئالقاتنىڭ پايدىسى ناھايىتى كۆپ بولسىمۇ، لېكىن ئۇنىڭ تەبىئىتى بىر قەدەر «ئىسسىق» ۋە «نەمخۇش» بولغانلىقى ئۈچۈن، بەزى كىشىلەرنىڭ ئىستېمال قىلىشى چەكلىنىدۇ. ئەگەر سىز تۆۋەندىكى كىشىلەر گۇرۇپپىسىغا تەۋە بولسىڭىز، ئالقات يېيىشتىن ئېھتىيات قىلىشىڭىز ياكى پۈتۈنلەي ۋاز كېچىشىڭىز كېرەك:
- زۇكامداپ قالغانلار: زۇكام مەزگىلىدە بەدەندە ئىسسىقلىق يىغىلىپ قالىدۇ. ئالقاتنىڭ قۇۋۋەتلىك ۋە ئىسسىق تەبىئىتى كېسەللىك ئامىللىرىنى بەدەندە «قاماپ» قويۇپ، زۇكامنىڭ ئەسلىگە كېلىشىنى قىيىنلاشتۇرىدۇ ۋە كېسەلنى ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدۇ.
- ئاشقازان-ئۈچىيى ئاجىز ۋە ئىچى سۈرۈپ قالغانلار: ئالقات نەمخۇش دورا بولغانلىقى ئۈچۈن، ئاشقازىنى ئاجىز كىشىلەردە ھەزىم قىلىش قىيىنلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئىچى سۈرۈۋاتقان كىشىلەر يېسە، ئۈچەينىڭ لۆمۈلدىشىنى تېزلىتىپ، ئىچى سۈرۈشنى تېخىمۇ ئېغىرلاشتۇرىدۇ.
- بەدىنىدە ياللۇغ بار بىمارلار: مەيلى كېلىش مەنبەسى قانداق بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، بەدىنىدە ئۆتكۈر ياللۇغلىنىش بولغان كىشىلەر ئالقات يېسە، ياللۇغلىنىش جەريانىنى تېزلىتىپ قويۇشى مۇمكىن.
- يۇقىرى قان بېسىم ۋە دىيابېت بىمارلىرى: ئالقاتنىڭ تەركىبىدە تەبىئىي قەنت مىقدارى بىر قەدەر يۇقىرى. دىيابېت بىمارلىرى كۆپ يېسە قان شېكىرىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆرلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. يۇقىرى قان بېسىم بىمارلىرىدا بولسا قاننىڭ ئايلىنىشىنى بەك تېزلىتىپ، قان بېسىمىنىڭ تۇراقسىزلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
- ئاسان ھاياجانلىنىدىغان كىشىلەر: ئالقات نېرۋىنى قوزغىتىش ۋە جىنسىي ھەۋەسنى ئاشۇرۇش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە بولغانلىقى ئۈچۈن، خۇيى ئىسسىق، ئاسان ئاچچىقلىنىدىغان ياكى ھاياجانلىنىدىغان كىشىلەر يېسە، كۆڭلى تېخىمۇ بىئارام بولۇپ، ئۇيقۇسىزلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
ئالقاتنى ئىستېمال قىلىشتا دىققەت قىلىدىغان نۇقتىلار ۋە مىقدارى
شىپالىق دورىلارنىڭ «ئۈچ ئۈلۈشى زەھەر» دەيدىغان گەپ بار. بۇ ئالقاتنىڭ زەھەرلىك ئىكەنلىكىنى ئەمەس، بەلكى مىقدارىدىن ئېشىپ كەتسە بەدەندىكى تەڭپۇڭلۇقنى بۇزىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئالقاتنى كۈندىلىك ئىستېمال قىلىش مىقدارىغا ئالاھىدە دىققەت قىلىش كېرەك. ئادەتتىكى ساغلام كىشىلەر ئۈچۈن كۈنىگە 10 گرامدىن 20 گرامغىچە (تەخمىنەن 15-20 تال) ئىستېمال قىلىش ئەڭ مۇۋاپىق.
ئەگەر سىز ئالقاتنى ھەددىدىن زىيادە كۆپ يەۋەتسىڭىز، بۇرنىڭىزدىن قان كېلىش، كۆزىڭىز قىزىرىش، ئېغىزغا يارا چىقىش ياكى ئىچىڭىز ئېشىپ كېتىش قاتارلىق «ئىسسىق ئۆتۈپ كېتىش» ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ. شۇڭا، ئالقاتنى ئۇزۇن مۇددەتلىك ئوزۇقلۇق سۈپىتىدە ئىشلەتكەندە، ئاز مىقداردا، ئۈزمەي ئىستېمال قىلىش كېرەك. ياز پەسلىدە بەدەن ئىسسىقلىقى ئاسان ئۆرلەيدىغان بولغاچقا، مىقدارىنى تېخىمۇ ئازايتىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
ئالقاتنى ئەڭ ئۈنۈملۈك ئىستېمال قىلىش ئۇسۇللىرى
ئالقاتنىڭ ئوزۇقلۇق قىممىتىنى تولۇق جارى قىلدۇرۇش ئۈچۈن، ئىستېمال ئۇسۇلىغىمۇ دىققەت قىلىش كېرەك. نۇرغۇن كىشىلەر ئالقاتنى چايغا دەملەپ ئىچىشكە ئادەتلەنگەن. گەرچە بۇ ئۇسۇل ئاددىي بولسىمۇ، لېكىن ئالقاتنىڭ تەركىبىدىكى نۇرغۇن پايدىلىق ماددىلار، بولۇپمۇ بېتا-كاروتىن سۇدا تولۇق ئېرىمەيدۇ. شۇڭا، چاينى ئىچىپ بولغاندىن كېيىن، دەملەنگەن ئالقاتنىمۇ بىللە يەۋېتىش ئەڭ ئاقىلانە ئۇسۇل.
ئالقاتنى يەنە تۆۋەندىكىچە ئىشلىتىش مۇمكىن:
- خام يېيىش: ئالقاتنى پاكىز يۇيۇپ بىۋاسىتە چايناپ يېگەندە، ئۇنىڭدىكى ئوزۇقلۇق ماددىلار سۈمۈرۈلۈش ئەڭ يۇقىرى بولىدۇ.
- بوتقا ۋە شورپىغا سېلىش: گۈرۈچ بوتقىسى ياكى توخۇ شورپىسىغا سېلىپ قايناتقاندا، تاماقنىڭ تەمىنى ياخشىلاپلا قالماي، قۇۋۋەت بېرىش رولىنى ئاشۇرىدۇ.
- يەۋا چىلان مېغىزى بىلەن بىللە ئىشلىتىش: ئەگەر سىزدە ئۇيقۇسىزلىق، كۆپ چۈش كۆرۈش مەسىلىلىرى بولسا، ئالقات بىلەن چۈچۈك چىلان مېغىزىنى ( Spine Date Seed ) بىللە دەملەپ ئىچسىڭىز، نېرۋىنى تىنچلاندۇرۇپ ئۇيقۇنى ياخشىلايدۇ.
يىغىپ ئېيتقاندا، ئالقات بىر خىل ئېسىل ساغلاملىق مېۋىسى، ئەمما ئۇنى ئىستېمال قىلىشتا چوقۇم ئۆزىڭىزنىڭ بەدەن تەبىئىتىگە ۋە سالامەتلىك ئەھۋالىڭىزغا قارىشىڭىز كېرەك. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان چەكلەنگەن كىشىلەر گۇرۇپپىسىغا كىرمىسىڭىز، مۇۋاپىق مىقداردىكى ئالقات سىزنىڭ تۇرمۇشىڭىزغا يېڭىچە ھاياتىي كۈچ ئاتا قىلىدۇ. ساغلاملىق توغرا بولغان ئوزۇقلىنىش ئادىتىدىن باشلىنىدۇ.


