ھەر بىر ئاتا-ئانىنىڭ ئارزۇسى — كېچىچە تىنچ يىغلىماي ئۇخلايدىغان بىر بوۋاق. ئەمما رېئاللىقتا، نۇرغۇن ئائىلىلەر ئۈچۈن ئۇيقۇسىز كېچىلەر، ھارغىن ئەتىگەنلەر كۈندىلىك تۇرمۇشنىڭ بىر قىسمىغا ئايلىنىدۇ. خوش خەۋەر شۇكى، بوۋىقىڭىزغا ياخشى ئۇخلاش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش پۈتۈنلەي مۇمكىن! بۇ بىر ئەپسانە ئەمەس، بەلكى سەۋرچانلىق، چۈشىنىش ۋە ئىزچىللىقنى تەلەپ قىلىدىغان بىر جەرياندۇر.
ياخشى بىر ئۇيقۇ تەرتىپى ئورنىتىش پەقەت ئاتا-ئانىنىڭ ئارام ئېلىشى ئۈچۈنلا ئەمەس، بەلكى بوۋاقنىڭ جىسمانىي ۋە ئەقلىي ساغلاملىقى، ئۆگىنىش ئىقتىدارى ۋە كەيپىياتى ئۈچۈنمۇ ئىنتايىن مۇھىم. بۇ ماقالە سىزگە بالىڭىزغا كېچىچە تىنچ ئۇخلاشنى ئۆگىتىدىغان، سىناقتىن ئۆتكەن ئۇسۇللارنى ۋە ئۇيقۇ رېجىمى ئورنىتىشتىكى ئاچقۇچلۇق نۇقتىلارنى تەپسىلىي تونۇشتۇرىدۇ.
1. ئۇيقۇغا دائىر ئاساسلارنى چۈشىنىش
ئۇيقۇ تەرتىپىنى ئورنىتىشتىن بۇرۇن، بوۋاقلارنىڭ ئۇيقۇسى ھەققىدە بىر قانچە نۇقتىنى بىلىۋېلىش مۇھىم:
- يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلار (0-3 ئاي): ئۇلارنىڭ كېچە-كۈندۈز ئۇقۇمى بولمايدۇ. ئۇلارنىڭ ئۇيقۇ دەۋرى قىسقا بولۇپ، ھەر 2-3 سائەتتە بىر قېتىم ئېمىش ئۈچۈن ئويغىنىدۇ. بۇ مەزگىلدە ئۇلارنى كېچىچە ئۇخلاشقا زورلاش مۇمكىن ئەمەس ۋە زۆرۈر ئەمەس.
- 3-6 ئايلىق بوۋاقلار: كۆپىنچە بوۋاقلار بۇ مەزگىلدە كېچىدىكى ئۇيقۇسىنى ئۇزارتىشقا باشلايدۇ، بەزىلىرى ھەتتا 5-6 سائەت يىغلىماي ئۇخلىشى مۇمكىن. بۇ ئۇيقۇ رېجىمىنى ئاستا-ئاستا ئورنىتىشقا باشلايدىغان ياخشى ۋاقىت.
- 6 ئايدىن كېيىن: كۆپىنچە ساغلام بوۋاقلار فىزىئولوگىيەلىك جەھەتتىن كېچىچە (تەخمىنەن 8-10 سائەت) ئەممەي ئۇخلاشقا قادىر بولىدۇ.
2. مۇۋەپپەقىيەتنىڭ ئاچقۇچى: ئۇخلاشتىن بۇرۇنقى مۇراسىم
بوۋاقلار تەرتىپ ۋە ئالدىن پەرەز قىلغىلى بولىدىغان ئىشلارنى ياخشى كۆرىدۇ. ھەر كۈنى كەچتە ئوخشاش تەرتىپ بويىچە ئېلىپ بېرىلىدىغان، تىنچلاندۇرىدىغان بىر مۇراسىم، بالىڭىزنىڭ مېڭىسىگە «ھازىر ئۇخلاش ۋاقتى كەلدى» دېگەن سىگنالنى بېرىدۇ.
ئۈنۈملۈك ئۇيقۇ مۇراسىمىنىڭ ئېلېمېنتلىرى (تەخمىنەن 20-30 مىنۇت):
- ئىللىق ۋاننا: ئىللىق سۇدا يۇيۇنۇش بوۋاقنى راھەتلەندۈرۈپ، ئۇيقۇغا تەييارلايدۇ.
- يۇمشاق ئۇۋۇلاش : بوۋاقلار مەلھىمى ئىشلىتىپ، يېنىك ئۇۋۇلاش ئۇنىڭ مۇسكۇللىرىنى بوشىتىپ، تىنچلاندۇرىدۇ.
- ئۇيقۇ كىيىمىنى كىيىش: پاكىز، راھەت ئۇيقۇ كىيىمى ۋە پەستىنىكىسىنى ئالماشتۇرۇش.
- تىنچ پائالىيەت:
- كىتاب ئوقۇپ بېرىش: يۇمشاق، تىنچ ئاۋازدا بىر-ئىككى ھېكايە ئوقۇپ بېرىش.
- ئەللەي ناخشىسى ئېيتىش : يۇمشاق ئاۋازدا بىر-ئىككى ناخشا ئېيتىپ بېرىش.
- قۇچاقلاش ۋە سۆيۈش: بالىڭىزغا «خەيرلىك كېچە» دەپ، ئۇنى قۇچاقلاپ، سۆيۈپ، مېھرىڭىزنى ئىپادىلەڭ.
- ئۇيقۇلۇق، ئەمما ئويغاق ھالەتتە ياتقۇزۇش: بۇ ئەڭ مۇھىم قەدەم! بالىڭىزنى پۈتۈنلەي ئۇخلاپ قالغاندا ئەمەس، بەلكى ئۇيقۇسى كېلىپ، كۆزى يۇمۇلۇۋاتقان، ئەمما تېخى ئويغاق ۋاقىتتا كەرىۋاتقا ياتقۇزۇڭ. بۇ ئۇنىڭ ئۆزلۈكىدىن ئۇخلاشنى ئۆگىنىشىگە ياردەم بېرىدۇ.
3. ئۆزلۈكىدىن ئۇخلاشنى ئۆگىتىش: ئۇيقۇ مەشىقى
ئەگەر بالىڭىز 4-6 ئايلىق بولغاندا يەنىلا سىزنى قۇچاقلاپ ياكى ئېمىپ ئۇخلايدىغان بولسا، ئۇ ئۆزلۈكىدىن ئۇخلاشنى بىلمەسلىكى مۇمكىن. كېچىدە ئۇيقۇ دەۋرى ئارىسىدا تەبىئىي ئويغانغاندا، قايتا ئۇخلاش ئۈچۈن يەنە سىزگە ئېھتىياجلىق بولىدۇ. ئۇيقۇ مەشىقىنىڭ مەقسىتى — بالىغا ئۆزلۈكىدىن ئۇخلاشنى ئۆگىتىش.
بۇ ھەقتە نۇرغۇن ئوخشىمىغان ئۇسۇللار بار، سىز ئۆزىڭىزنىڭ تەربىيە پەلسەپىڭىز ۋە بالىڭىزنىڭ مىجەزىگە ماس كېلىدىغان بىرنى تاللىسىڭىز بولىدۇ:
- «يىغىنى تەكشۈرۈش» ئۇسۇلى : بالىنى كارىۋاتقا ياتقۇزغاندىن كېيىن ئۆيدىن چىقىپ، بەلگىلەنگەن ۋاقىت ئارىلىقىدا (مەسىلەن، 3 مىنۇت، 5 مىنۇت، 10 مىنۇت) كىرىپ تەسەللى بېرىپ، ئەمما كۆتۈرمەي چىقىپ كېتىش.
- «ئاستا چېكىنىش» ئۇسۇلى : دەسلەپتە بالىڭىزنىڭ يېنىدا ئولتۇرۇپ، ئۇ ئۇخلىغۇچە ساقلاش. ھەر كۈنى ئورۇندۇقنى كەرىۋاتتىن ئاز-ئازدىن يىراقلاشتۇرۇپ، ئاخىرىدا ئۆيدىن چىقىپ كېتىش.
- «كۆتۈرۈش-ياتقۇزۇش» ئۇسۇلى : بالىڭىز يىغلىغاندا، ئۇنى كۆتۈرۈپ تىنچلاندۇرۇپ، ئۇ تىنچلانغان ھامان (ئەمما ئۇخلاشتىن بۇرۇن) قايتا كەرىۋاتقا ياتقۇزۇش. بۇ جەريان بىر نەچچە قېتىم تەكرارلىنىشى مۇمكىن.
مۇھىم نۇقتا: قايسى ئۇسۇلنى تاللىشىڭىزدىن قەتئىينەزەر، ئىزچىللىق مۇۋەپپەقىيەتنىڭ ئاچقۇچى. ئادەتتە 3-7 كۈن ئىچىدە ياخشىلىنىش كۆرۈلىدۇ.
كېچىچە تىنچ ئۇخلاش ئۈچۈن قوشۇمچە مەسلىھەتلەر
- كۈندۈزلۈك ئۇيقۇنى تەڭشەڭ: كۈندۈزى ھەددىدىن زىيادە كۆپ ياكى بەك ئاز ئۇخلاش كېچىدىكى ئۇيقۇغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. بالىڭىزنىڭ يېشىغا ماس كېلىدىغان ئۇيقۇ جەدۋىلىنى ئورنىتىڭ.
- ئۇخلاش مۇھىتىنى ياخشىلاڭ:
- قاراڭغۇ: قېلىن پەردە ئىشلىتىپ، ئۆينى پۈتۈنلەي قاراڭغۇ قىلىڭ.
- تىنچ: ئاق شاۋقۇن (white noise) ماشىنىسى ئىشلىتىپ، سىرتقى شاۋقۇنلارنى توسۇڭ.
- سالقىن: ئۆي تېمپېراتۇرىسىنى سەل سالقىنراق (تەخمىنەن 20-22°C) تۇتۇڭ.
- كۈندۈزى يېتەرلىك ئوزۇقلاندۇرۇڭ: كۈندۈزى قورسىقى توق بولغان بالىلارنىڭ كېچىدە ئاچلىقتىن ئويغىنىش ئېھتىماللىقى تۆۋەن بولىدۇ.
- بىخەتەر ئۇخلاش قائىدىلىرىگە ھەمىشە ئەمەل قىلىڭ: بالىنى ھەمىشە ياتىقىدا، كارىۋاتنى بوش قالدۇرغان ھالەتتە ئۇخلىتىڭ.
بالىڭىزغا ياخشى ئۇخلاش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش — سىز ئۇنىڭغا بېرەلەيدىغان ئەڭ ياخشى سوۋغاتلارنىڭ بىرىدۇر. بۇ جەريان سەۋرچانلىق ۋە ئىزچىللىقنى تەلەپ قىلىدۇ، بەزىدە قىيىنچىلىقلار بولۇشى مۇمكىن، ئەمما نەتىجىسى ھەم سىز، ھەم بالىڭىز ئۈچۈن مىسلىسىز بولىدۇ. مۇستەھكەم ئۇيقۇ مۇراسىمى ئورنىتىپ، ئۆزىڭىز ۋە بالىڭىزغا ماس كېلىدىغان ئۇسۇلنى تاللاپ، ئىزچىل داۋاملاشتۇرسىڭىز، ئۇيقۇسىز كېچىلەر پات يېقىندا ئارقىدا قېلىپ، تىنچ ۋە خاتىرجەم كېچىلەرنى كۈتۈۋالالايسىز.
