سۈت بېزى تەسۋىر كۆرۈنۈشى (ماموگرافىيە Mammography )

سۈت بېزى تەسۋىر كۆرۈنۈشى (Mammography) سۈت بېزى راكىنى بالدۇر بايقاشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك قوراللارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ تۆۋەن مىقتار رېنتگېن نۇرى ئارقىلىق سۈت بېزى توقۇلمىلىرىنىڭ ئىچكى قۇرۇلمىسىنى سۈرەتكە تارتىش جەريانىدۇر. بۇ تەكشۈرۈش ئارقىلىق قول بىلەن سىلاپ بىلگىلى بولمايدىغان كىچىك ئۆسمە ۋە بىنورمال ئۆزگىرىشلەرنى بايقاپ، بالدۇر داۋالاش پۇرسىتىگە ئېرىشكىلى بولىدۇ.

ئۇيغۇرچە ئاتىلىشى: سۈت بېزى تەسۋىر كۆرۈنۈشى (ماموگرافىيە)
ئىنگىلىزچە ئاتىلىشى: Mammography
خەنزۇچە ئاتىلىشى: 乳腺X线摄影 (Rǔxiàn X-xiàn shèyǐng) ياكى 乳腺钼靶 (Rǔxiàn mù bǎ)
ياپونچە ئاتىلىشى: マンモグラフィ (Manmogurafi)
تۈركچە ئاتىلىشى: Mamografi

ماموگرافىيە تەكشۈرۈشى قانداق ئېلىپ بېرىلىدۇ؟

نۇرغۇن ئاياللار ماموگرافىيە تەكشۈرۈشىدىن ئەنسىرەيدۇ، ئەمما جەرياننى بىلىۋېلىش ئەنسىزلىكنى تۆۋەنلىتىدۇ. تەكشۈرۈش جەريانى ئادەتتە 10 مىنۇتتىن 20 مىنۇتقىچە داۋاملىشىدۇ. سىز ئالدى بىلەن مەخسۇس تەكشۈرۈش كىيىمى كىيىسىز. رادىئولوگىيە تېخنىكى سىزنى ماشىنا ئالدىدا تۇرغۇزۇپ، بىر تەرەپ سۈت بېزىڭىزنى تەكشى سۇپا ئۈستىگە قويىدۇ. شۇنىڭدىن كېيىن، يەنە بىر سۇپا ئۈستىدىن بېسىپ، سۈت بېزىنى قىسىدۇ. بۇ قىسىش جەريانى سۈت بېزى توقۇلمىلىرىنى يېيىپ، تەسۋىرنىڭ ئېنىق چىقىشىغا ۋە رېنتگېن نۇرىنىڭ مىقدارىنى ئازايتىشقا ياردەم بېرىدۇ.

بۇ جەرياندا سەل بېسىم ياكى ئاغرىق ھېس قىلىشىڭىز مۇمكىن، ئەمما بۇ ئاغرىق پەقەت بىر قانچە سېكۇنتلا داۋاملىشىدۇ. تېخنىك ئادەتتە ھەر بىر تەرەپ سۈت بېزىنى ئوخشىمىغان ئىككى يۆنىلىشتىن سۈرەتكە تارتىدۇ. ئەگەر سىز تەكشۈرۈشتىن بۇرۇن سۈت بېزىڭىزدە ئاغرىق بولسا ياكى ھەيز مەزگىلىگە يېقىن بولسىڭىز، ئاغرىق سەل كۈچلۈكرەك بولۇشى مۇمكىن. شۇڭا، ھەيز مەزگىلى ئاخىرلىشىپ بىر ھەپتىدىن كېيىن تەكشۈرتۈش ئەڭ مۇۋاپىق ۋاقىت ھېسابلىنىدۇ.

رەسىم ۋىكىپېدىيادىن ئېلىندى. wikipedia
https://en.wikipedia.org/wiki/Breast_imaging

كىملەرگە قايسى ياشلاردا تارتىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ؟

ماموگرافىيە ئېلىپ بېرىش يېشى ۋە قېتىم سانى ئوخشىمىغان ساغلاملىق تەشكىلاتلىرى تەرىپىدىن بەلگىلىنىدۇ، ئەمما ئومۇمىي يۈزلىنىش تۆۋەندىكىچە:

• 40 ياشتىن 44 ياشقىچە: ئاياللار ئۆز خاھىشىغا ئاساسەن ھەر يىلى ماموگرافىيە تەكشۈرۈشىنى باشلىسا بولىدۇ.
• 45 ياشتىن 54 ياشقىچە: ھەر يىلى بىر قېتىم چوقۇم ماموگرافىيە تەكشۈرۈشىدىن ئۆتۈش كېرەك.
• 55 ياشتىن يۇقىرى: ھەر ئىككى يىلدا بىر قېتىم تەكشۈرتسە بولىدۇ، ياكى يىللىق تەكشۈرۈشنى داۋاملاشتۇرسا بولىدۇ.
• يۇقىرى خەتەر گۇرۇپپىسىدىكىلەر: ئائىلىسىدە سۈت بېزى راكى تارىخى بارلار ياكى BRCA1/BRCA2 گېنىدا ئۆزگىرىش بارلار 30 ياشتىن باشلاپ تەكشۈرتۈشكە ئېھتىياجلىق بولۇشى مۇمكىن.

بۇ تەكشۈرۈش ئارقىلىق نېمىلەرگە دىئاگنوز قويغىلى بولىدۇ؟

ماموگرافىيە سۈرەتلىرىدە رادىئولوگ دوختۇرلار سۈت بېزىدىكى بىنورماللىقلارنى ئىزدەيدۇ. بۇ ئارقىلىق قويۇلىدىغان ئاساسلىق دىئاگنوزلار ۋە بايقالغان ئۆزگىرىشلەر تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:

• كالتسىيلىشىش (Calcifications): كىچىك كالتسىي چۆكمىلىرى بولۇپ، بەزىدە راكتىن بۇرۇنقى ئۆزگىرىشلەردىن دېرەك بېرىدۇ.
• تۈگۈنچە ياكى ئۆسمىلەر : قاتتىق توقۇلمىلار بولۇپ، ئۇلارنىڭ شەكلى ۋە چېگرىسىغا قاراپ ياخشى ياكى يامان سۈپەتلىك ئىكەنلىكىگە ھۆكۈم قىلىنىدۇ.
• توقۇلما بىنورماللىقى: سۈت بېزى توقۇلمىلىرىنىڭ زىچلىقى ۋە قۇرۇلمىسىدىكى نورمال بولمىغان ئۆزگىرىشلەر.
• سۈت بېزى راكى: ئەڭ مۇھىم نىشان بولۇپ، بالدۇر دىئاگنوز قويۇش ئارقىلىق ساقىيىش نىسبىتىنى %90 تىن ئاشۇرغىلى بولىدۇ.

يېڭى تېببىي تەتقىقاتلار ۋە ماموگرافىيەنىڭ كەلگۈسى

2024-يىلى جاما نېتۋورك ئوپېن (JAMA Network Open) ژورنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، سۈت بېزى تەسۋىرىگە سۈنئىي ئىدراك (AI) تېخنىكىسىنى بىرلەشتۈرۈش رادىئولوگلارنىڭ دىئاگنوز قويۇش توغرىلىق نىسبىتىنى %20 ئاشۇرغان. يەنە 2025-يىلىنىڭ بېشىدا ئامېرىكا راك جەمئىيىتى (ACS) تەرىپىدىن تەكىتلەنگەن دوكلاتقا ئاساسلانغاندا، يۇقىرى خەتەر گۇرۇپپىسىدىكى ئاياللارنىڭ 30 ياشتىن باشلاپ تەكشۈرتۈشى ئۆلۈش نىسبىتىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىدىغانلىقى يەنە بىر قېتىم ئىسپاتلاندى. بۇ تەتقىقاتلار ماموگرافىيەنىڭ پەقەت بىر رېنتگېن سۈرىتىلا ئەمەس، بەلكى مۇرەككەپ تېخنىكىلىق جەريانغا ئايلانغانلىقىنى كۆرسىتىپ بەرمەكتە.

زامانىۋى تېببىي تېخنىكىنىڭ تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ، 3D ماموگرافىيە (سۈت بېزى تومو-سىنتېزى) بارلىققا كەلدى. بۇ تېخنىكا سۈت بېزىنى قاتلاممۇ-قاتلام كۆرسىتىپ بېرەلەيدىغان بولغاچقا، زىچ سۈت بېزى توقۇلمىسىغا ئىگە ئاياللاردا سۈت بېزى راكى نى بايقاش نىسبىتىنى تېخىمۇ يۇقىرى كۆتۈردى. شۇڭا، تەكشۈرۈشتىن بۇرۇن دوختۇر بىلەن قايسى خىل تەسۋىر تېخنىكىسىنىڭ سىزگە ئەڭ ماس كېلىدىغانلىقىنى مەسلىھەتلىشىش مۇھىم.

تەۋسىيە

سۈت بېزى تەسۋىر كۆرۈنۈشى سىزنى سۈت بېزى راكىدىن قوغدايدىغان ئەڭ كۈچلۈك قالقانلارنىڭ بىرى. گەرچە تەكشۈرۈش جەريانىدا سەل بىئاراملىق ھېس قىلسىڭىزمۇ، بۇ بىر نەچچە مىنۇتلۇق ۋاقىت سىزنىڭ پۈتۈن ئۆمرىڭىزدىكى ساغلاملىقىڭىز ئۈچۈن قىممەتلىك. قەرەللىك تەكشۈرتۈشنى ئادەتكە ئايلاندۇرۇش، تەن ساغلاملىقىڭىزغا مەسئۇل بولغانلىقىڭىزدۇر. ئەگەر سۈت بېزىڭىزدە بىرەر بىنورماللىق، قاتتىقلىق ياكى شەكىل ئۆزگىرىشى ھېس قىلسىڭىز، يېشىڭىزنىڭ قانچە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر دەرھال دوختۇرغا كۆرۈنۈشىڭىز تەۋسىيە قىلىنىدۇ.

تۈركىيەدە بۇ تەكشۈرۈش ھەقسىز بولۇپ ، تۈركىيە ۋەتەنداشلىقى ۋەيا ۋاقىتلىق تۇرۇش كىنىشكىسى بارلار، تىزىملىتىلغان ئائىلە دوختۇرىڭىزغا بېرىپ تەلىپىڭىزنى دېسىڭىز، دوختۇرىڭىز ئەھۋالغا قاراپ ئەڭ قىسقا ۋاقىت ئىچىگە بۇ تەكشۈرۈش ئۈچۈن ئورۇنلاشتۇرۇپ بېرىدۇ.