قان قويۇلۇپ قېلىش زامانىۋى جەمئىيەتتە كىشىلەرنىڭ سالامەتلىكىگە تەھدىت ئېلىپ كېلىۋاتقان ئاساسلىق مەسىلىلەرنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ ئادەتتە يېمەك-ئىچمەك، تۇرمۇش ئۇسۇلى ۋە باشقا فىزىئولوگىيەلىك ئامىللارنىڭ تەسىرىدە كېلىپ چىقىدۇ. بۇ ئەھۋالنى ۋاقتىدا كونترول قىلمىغاندا، تۈرلۈك يۈرەك ۋە مېڭە قان تومۇر كېسەللىكلىرىگە يول ئېچىشى مۇمكىن.
قان قويۇلۇش مەسىلىسى قاندىكى قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنىڭ زىيادە كۆپىيىپ كېتىشى، پلازمىنىڭ ئازىيىشى ياكى قاندىكى ياغ مىقدارىنىڭ ئۆرلەپ كېتىشى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك. شۇڭا، كۈندىلىك تۇرمۇشتا توغرا بولغان ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش ئارقىلىق، قاننىڭ سۇيۇقلۇق دەرىجىسىنى نورمال ساقلاپ، بەدەننىڭ ھاياتىي كۈچىنى ئاشۇرۇشقا بولىدۇ.
1) كۈندىلىك سۇ ئىچىش مىقدارىغا كاپالەتلىك قىلىش.
ئادەم بەدىنىنىڭ زور بىر قىسمى سۇدىن تەركىب تاپقان بولۇپ، قاننىڭ سۇيۇق ھالەتتە تۇرۇشى ئۈچۈن يېتەرلىك سۇ ئەڭ مۇھىم ئامىل ھېسابلىنىدۇ. بىز ھەر كۈنى ئاز دېگەندە 2000 مىللىلېتىر ئەتراپىدا سۇ ئىچىشنى ئادەتكە ئايلاندۇرۇشىمىز كېرەك. بولۇپمۇ ئەتىگەن ئورنىمىزدىن تۇرغاندا بىر ئىستاكان ئىللىق سۇ ئىچىش، كېچىچە بەدەندە يۈز بەرگەن سۇسىزلىنىشنى تۈگىتىپ، قاننى سۇيۇلدۇرۇشتا ئىنتايىن مۇھىم رول ئوينايدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، تائامدىن بىر سائەت ئىلگىرى ۋە كېچىدە ئۇخلاشتىن ئازراق ۋاقىت بۇرۇن سۇ ئىچىپ بېرىش قاننىڭ يېپىشقاقلىق دەرىجىسىنى تۆۋەنلىتىشكە ياردەم بېرىدۇ. تالاس يۇيۇش سۈيى ياكى گازلانغان ئىچىملىكلەر سۇنىڭ ئورنىنى باسالمايدۇ، ئەڭ ياخشىسى قاينىتىلغان ئىللىق سۇ ئىچىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
2) يېمەك-ئىچمەك قۇرۇلمىسىنى ئىلمىي تەڭشەش.
قاندىكى ياغ ۋە شېكەر مىقدارىنىڭ يۇقىرى بولۇشى قاننىڭ قويۇلۇپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئاساسلىق سەۋەبلەرنىڭ بىرىدۇر. بىز كۈندىلىك تامىقىمىزدا مايلىق، قورۇلغان ۋە تۇزى يۇقىرى يېمەكلىكلەرنى ئىمكانقەدەر ئازايتىشىمىز لازىم. ئەكسىچە، قاندىكى ياغنى تۆۋەنلىتىش ۋە قان تومۇرلارنى تازىلاش رولى بار بولغان پىياز، سامساق، قارا موگۇ، بېلىق مېيى، پەمىدۇر ۋە كۆكتاتلارنى كۆپرەك ئىستېمال قىلىش كېرەك. ئوزۇقلۇق تەركىبىدىكى تال چۆپلەر (خۇددى سۇلۇ، كۆممىقوناققا ئوخشاش) خولېستېرىننىڭ سۈمۈرۈلۈشىنى ئازايتىپ، قان تومۇرلارنىڭ ئېلاستىكىلىقىنى ساقلايدۇ. ساغلاملىق ئۈچۈن كۆكتات بىلەن گۆشنىڭ نىسبىتىنى مۇۋاپىق تەڭشەش، كىچىك تاماقلارنى كۆپ قېتىم يېيىش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش ئىنتايىن پايدىلىق.
3) دائىملىق ۋە مۇۋاپىق بەدەن چېنىقتۇرۇش.
ھەرىكەتسىزلىك قان ئايلىنىشنىڭ ئاستىلىشىنى ۋە ماددا ئالمىشىشنىڭ تۆۋەنلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇ ئۆز نۆۋىتىدە قاننىڭ قويۇلۇشىغا تۈرتكە بولىدۇ. ھەر كۈنى ئاز دېگەندە 30 مىنۇت ئەتراپىدا تېز مېڭىش، يۈگۈرۈش، سۇ ئۈزۈش ياكى ۋېلىسىپىت مىنىش قاتارلىق ئوكسىگېنلىق ھەرىكەتلەرنى قىلىپ بېرىش كېرەك. بەدەن چېنىقتۇرۇش قان تومۇرلارنىڭ كېڭىيىشىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، قاندىكى ئارتۇقچە ئىسسىقلىق ۋە ياغلارنى خورىتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىرگە قاننىڭ ئايلىنىش سۈرئىتىنى تېزلىتىپ، قان تومۇر دىۋارلىرىغا ئەخلەتلەرنىڭ چۆكۈپ قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ. بولۇپمۇ ئۇزۇن ۋاقىت ئولتۇرۇپ خىزمەت قىلىدىغان كىشىلەر ھەر بىر سائەتتە بىر قېتىم قوزغىلىپ، پۇت-قوللىرىنى ھەرىكەتلەندۈرۈپ تۇرۇشى شەرت.
4) ناچار تۇرمۇش ئادەتلىرىدىن پۈتۈنلەي ۋاز كېچىش.
تاماكا چىكىش ۋە ھاراق ئىچىش قاننىڭ فىزىئولوگىيەلىك خۇسۇسىيىتىگە زور زىيان يەتكۈزىدۇ. تاماكا تەركىبىدىكى نىكوتىن قان تومۇرلارنى تارايتىپ، قاننىڭ ئوكسىگېن توشۇش ئىقتىدارىنى تۆۋەنلىتىدۇ ۋە قاننىڭ يېپىشقاقلىقىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ. ھاراق بولسا جىگەرنىڭ ماددا ئالمىشىش ئىقتىدارىغا تەسىر كۆرسىتىپ، قاندىكى ياغنىڭ مىقدارىنى ئۆستۈرۈپ قويىدۇ. شۇڭا، تۇرمۇش ئادىتى جەھەتتە ئۆزىنى قاتتىق تەلەپ قىلىش، تاماكا ۋە ھاراقتىن يىراق تۇرۇش قان قويۇلۇپ قېلىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك قەدەمدۇر. بۇنىڭدىن باشقا، كېچىچە ئۇخلىماسلىق ياكى تەرتىپسىز دەم ئېلىش ئادەم بەدىنىدىكى ئىچكى ئاجراتما سىستېمىسىنى قالايمىقانلاشتۇرۇپ، قان تومۇرلارنىڭ جىددىيلىشىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، شۇڭا كۈندە يېتەرلىك ۋە سۈپەتلىك ئۇخلاشقا كاپالەتلىك قىلىش كېرەك.
5) روھىي بېسىمنى تەڭشەش ۋە دائىملىق تەكشۈرتۈش.
روھىي جەھەتتىكى زىيادە جىددىيلىك، غەم-ئەندىشە ۋە بېسىم بەدەندە تۈرلۈك ھورمونلارنىڭ (مەسىلەن، ئادرېنالىن) ئاجرىلىپ چىقىشىنى ئاشۇرۇپ، قان تومۇرلارنى تارايتىدۇ ۋە قاننىڭ قويۇلۇشىنى تېزلىتىدۇ. شۇڭا، خۇشخۇي بولۇش، مۇزىكا ئاڭلاش ياكى تەبىئەت قوينىدا ساياھەت قىلىش ئارقىلىق روھىي بېسىمنى يېنىكلىتىپ تۇرۇش لازىم. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، يېشى 40 تىن ئاشقان كىشىلەر يىلدا كەم دېگەندە بىر قېتىم قان تەكشۈرتۈپ، قاننىڭ يېپىشقاقلىق دەرىجىسى، قان شېكىرى ۋە قان يېغى قاتارلىق كۆرسەتكۈچلەرنى بىلىپ تۇرۇشى كېرەك. ئەگەر قان قويۇلۇش ئالامەتلىرى بايقالسا، دوختۇرنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە مۇۋاپىق دورىلارنى ئىشلىتىش ئارقىلىق يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرىنىڭ ئېغىرلىشىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.
يىغىپ ئېيتقاندا، قان قويۇلۇپ قېلىش بىر كۈندە پەيدا بولىدىغان مەسىلە بولماستىن، بەلكى ئۇزۇن مۇددەتلىك ناچار ئادەتلەرنىڭ نەتىجىسىدۇر. سۇنى كۆپ ئىچىش، ساغلام تاماقلىنىش، ھەرىكەت قىلىش ۋە ئاكتىپ روھىي ھالەتنى ساقلاش ئارقىلىق بىز قېنىمىزنىڭ سۈپىتىنى ئۈنۈملۈك ياخشىلىيالايمىز. ئۆز ساغلاملىقىمىزغا كۆڭۈل بۆلۈش، ئەتراپىمىزدىكى كىچىك ئىشلاردىن باشلىنىدۇ، شۇنداق قىلغاندىلا كېسەللىكسىز، بەختلىك تۇرمۇشتىن ھۇزۇرلىنالايمىز.
