نۇرمەمەت دوختۇر

بوۋاقلارنىڭ ساغلاملىقى ئاتا-ئانىلار ئەڭ كۆڭۈل بۆلىدىغان مۇھىم مەسىلىلەرنىڭ بىرى. بولۇپمۇ كىچىك بوۋاقلاردا كۆپ كۆرۈلىدىغان ئىچ سۈرۈش ۋە قۇسۇش ئەھۋاللىرى ئاتا ئانىلارنى ئەندىشىگە سالىدۇ. بۇ ئەھۋاللار ئادەتتە ھەزىم قىلىش سىستېمىسىنىڭ يۇقۇملىنىشى ياكى يېمەك-ئىچمەكتىكى ئۆزگىرىشلەر تۈپەيلىدىن كېلىپ چىقىدۇ. ئەگەر ۋاقتىدا تەدبىر قوللىنىلمىسا، بوۋاقنىڭ بەدىنىدە سۇسىزلىنىش كېلىپ چىقىپ، سالامەتلىكىگە ئېغىر خەۋپ يەتكۈزۈشى مۇمكىن.

بالىلارنىڭ قىزىپ قېلىشى ئاتا-ئانىلارنى ئەڭ ئەنسىرىتىدىغان ئەھۋاللارنىڭ بىرىدۇ. ئەمەلىيەتتە، قىزىتما كېسەللىك ئەمەس، بەلكى بەدەننىڭ ۋىرۇس ياكى باكتېرىيەلەرگە قارشى تۇرۇۋاتقانلىقىنىڭ بىر سىگنالىدۇر. شۇنداقتىمۇ، بالىنىڭ بەدەن تېمپېراتۇرىسى بەك يۇقىرى ئۆرلەپ كەتكەندە، ئۇنىڭ بىئاراملىقىنى ئازايتىش ئۈچۈن قىزىتما چۈشۈرۈش دورىلىرىنى توغرا ئىشلىتىش ئىنتايىن مۇھىم. دورىنى قالايمىقان ياكى خاتا مىقداردا بېرىش بالىنىڭ ساغلاملىقىغا ئېغىر زىيانلارنى ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن.

يۆتەلگەندە بەلغەمدە قان كۆرۈلۈش (تىببىي ئىنگىلىز  تىلدا: خېموپتىزىس Hemoptysis) نۇرغۇن كىشىلەرنى ئەندىشىگە سالىدىغان بىر خىل ئالامەتتۇر. گەرچە كۆپىنچە ئەھۋاللاردا بۇ ئېغىر مەسىلە بولمىسىمۇ، ئەمما ئۇ بەدەننىڭ بىرەر يېرىدە مەسىلە بارلىقىدىن بېرىلگەن سىگنال بولۇشى مۇمكىن. شۇڭا، بۇنداق ئەھۋالغا يولۇققاندا سوغۇققان بولۇش بىلەن بىرگە، مەسىلىنىڭ يىلتىزىنى ئېنىقلاش ئىنتايىن مۇھىم.

باھار پەسلى تەبىئەت زىننىتىنىڭ قايتا تىرىلىش پەسلى بولسىمۇ، ئەمما بۇ مەزگىلدە ھاۋا كىلىماتىنىڭ ئۆزگىرىشچان بولۇشى، تېمپېراتۇرا پەرقىنىڭ چوڭ بولۇشى بالىلارنىڭ ساغلاملىقىغا بەلگىلىك تەھدىت ئېلىپ كېلىدۇ. بالىلارنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسى تېخى تولۇق يېتىلمىگەنلىكى ئۈچۈن، ئۇلار تۈرلۈك ۋىرۇس ۋە باكتېرىيەلەرنىڭ ھۇجۇمىغا ئاسان ئۇچرايدۇ. شۇڭا، ئاتا-ئانىلار باھاردا بالىلارنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشى ۋە سالامەتلىكىگە ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلۈشى كېرەك.

نۇرغۇن كىشىلەر تاتلىق ئىچىملىكلەرنى «خۇشاللىق سۈيى» دەپ ئاتايدۇ، ھەرىكەت قىلىپ، تويغۇچە غىزالانغاندىن كېيىن، كولا، ئەتكەن چاينى بىراقلا ئىچىۋەتسە ھەقىقەتەن پەيزى بولىدۇ، لېكىن بۇنىڭ بەدىلىمۇ ناھايىتى قىممەت. تاتلىق سۇنى قولىدىن چۈشۈرمەسلىك سېمىزلىك، چىشنى قۇرت يېيىش، دىيابېت قاتارلىق خەتەرلەرنى ئاشۇرۇپلا قالماي، يېقىندا شىۋېيتسارىيە «ئوزۇقلۇق ماددىلىرى» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر پارچە ئىلمىي ماقالىدە يەنە قەنت تەركىبلىك ئىچىملىكلەرنىڭ ئەرلەرنىڭ پەرزەنتلىك بولۇش ئىقتىدارىغا ئەجەللىك زەربە بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىلگەن.

20% راك كېسىلى مىكرو ئورگانىزملار بىلەن مۇناسىۋەتلىكمۇ؟ بۇ سان بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ تەسەۋۋۇرىدىن يۇقىرى بولۇشى مۇمكىن. بىز كۆرەلمەيدىغان مىكرو دۇنيادا بەزى باكتېرىيە ۋە ۋىرۇسلار ئاستا-ئاستا «راك پەيدا قىلغۇچى ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچ» رولىنى ئوينىماقتا. تېخىمۇ دىققەت قىلىشقا ئەرزىيدىغىنى شۇكى، ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى ئۈچ خىل مىكرو ئورگانىزمنىڭ تارقىلىش ئۇسۇلى كۈندىلىك يېقىن ئۇچرىشىش بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك.

سىز بىلمەيدىغان 9 خىل ساغلاملىق ساۋاتلىرى

«دوختۇرلار تورى» (Dohturlar.com) قۇرۇلغان كۈنىدىن باشلاپ، سىزنى ئەڭ ئىشەنچلىك، سىستېمىلىق ۋە چۈشىنىشلىك تىببىي بىلىملەر بىلەن تەمىنلەشنى ئۆزىنىڭ بۇرچى قىلىپ كەلدى. ئەمدى بىز بۇ غايەت زور بىلىم خەزىنىسىنى تېخىمۇ قولايلىق شەكىلدە يانفونىڭىزغا كۆچۈرۈپ كېلىش ئۈچۈن«دوختۇرلار» ئەپىنىتەتقىق قىلىپ چىقتۇق!

يېرىم كېچىدە تاماق يېيىش بىيولوگىيەلىك سائەتكە تەسىر قىلىپلا قالماي، يەنە بىر قاتار ساغلاملىق مەسىلىلىرىنى پەيدا قىلىدۇ.

سەۋزىنىڭ ھەقىقەتەن جىگەرنى قوغداش رولى بار، لېكىن جىگەر ياخشى ئەمەس كىشىلەر يېمەك-ئىچمەككە چەك قويۇشقا تېخىمۇ دىققەت قىلىشى كېرەك! جىگەر ئادەم بەدىنىنىڭ «خىمىيە سانائىتى زاۋۇتى» بولۇش سۈپىتى بىلەن ھەر كۈنى ھەر خىل زەھەرلىك ماددىلارنى بىر تەرەپ قىلىدۇ، يېمەك-ئىچمەك مۇۋاپىق بولماسلىق جىگەرنىڭ ئەھۋالىنى تېخىمۇ ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىشى مۇمكىن. بۈگۈن جىگەر كېسىلى بىمارلىرى دىققەت قىلىشقا تېگىشلىك ئالتە خىل يېمەكلىكنى سۆزلەپ باقايلى، بەزىلىرىنى ھەر كۈنى يېيىشىڭىز مۇمكىن.