نۇرمەمەت دوختۇر

يۈرەك زەئىپلىشىش ساھەسى ۋە دۇنيا جىددىي خاراكتېرلىك يۈرەك زەئىپلىشىش كېسەللىكلىرى يىغىنىدا، 11 دۆلەتتە ئېلىپ بېرىلغان بىرلەشمە تەكشۈرۈشتە يېڭى بايقاش بولدى: ياشانغانلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، ئاقسىلنىڭ قوبۇل قىلىنىش مىقدارى يۇقىرى، ئۇنىڭ ئۈستىگە بۇ ئاقسىللار ئاساسلىقى گۆش ۋە تۇخۇمدىن كەلگەن، كۈندىلىك گۆشسىز تاماق يېيىش نىسبىتى تېخىمۇ چوڭ ياشتىكى ياشانغانلارغا سېلىشتۇرغاندا، ئۇلارنىڭ راك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپى تېخىمۇ تۆۋەن بولۇپ، ئۆمرىنى ئۇزارتىشىدىن ئۈمىد بار.

ئاشقازان ئاستى بېزى ساغلاملىقى ئىزچىل ھازىرقى زامان كىشىلىرى سەل قارايدىغان ئامىل بولۇپ كەلدى. ئاشقازاننىڭ كەينىگە يوشۇرۇنغان بۇ كىچىك ئەزا سىگنال بەرگەندە كۆپ ھاللاردا ئەڭ ياخشى ئالدىنى ئېلىش پۇرسىتىنى قولدىن بېرىپ قويىشىمىز مۇمكىن، بۈگۈن بىز ئاشقازان ئاستى بېزىنى ئاستا-ئاستا زەخىملەندۈرىدىغان تۇرمۇش ئادەتلىرى، بولۇپمۇ قارىماققا زىيانسىز كۆرۈنىدىغان بەزى كۈندىلىك يېمەك-ئىچمەكلەر ئۈستىدە توختىلىمىز.

نۇرغۇن كىشىلەر كېچىدە ئۇخلىغاندا بەدەننىڭ تەرلىشىنى ئۆي تېمپېراتۇرىسىنىڭ يۇقىرىلىقى ياكى يوتقاننىڭ قېلىنلىقىدىن كۆرىدۇ. ئەلۋەتتە، مۇھىت ئامىلى مۇھىم، ئەمما ئەگەر سىز ھەر كۈنى دېگۈدەك كېچىدە كىيىملىرىڭىزنى ھۆل قىلىۋەتكۈدەك دەرىجىدە تەرلىسىڭىز، بۇ بەلكىم بەدىنىڭىز سىزگە بېرىۋاتقان بىر خىل خەتەرلىك سىگنال بولۇشى مۇمكىن. تېبابەتتە بۇ خىل ئەھۋال «كېچىلىك تەرلەش» دەپ ئاتىلىدۇ ۋە ئۇ نۇرغۇن يوشۇرۇن كېسەللىكلەر بىلەن مۇناسىۋەتلىك.

😊 دوختۇرلار ئەپ دىتالىمىزنىڭ ئاندروئىد سىنىقىغا قاتناشقىنىڭلارغا كۆپ رەھمەت! ئەپنى كۈندە بىر قېتىم ئېچىشىڭىزنى ئۈمىد قىلىمىز. سىنىقىمىز 14 كۈن داۋام قىلىدۇ. سىزنىڭ قوللىشىڭىز بىز ئۈچۈن بەك...

ئۇيغۇر تىببى - دورىگەرلىك ئىلمى ۋەتەن تىببى - دورىگەرلىك ئىلمى غەزىنىسىنىڭ مۇھىم تەركىۋى قىسمى. ئۇيغۇر ئەمگەكچى خەلقلىرىنىڭ قېرىنداش مىللەتلەر بىلەن بىرگە ئۇزۇندىن بۇيان كېسەللىكلەرگە قارشى قىلغان كۈرەشلىرىنىڭ ئومۇمى يەكۈنى.

جەمئىيىتىمىزدە بىر قىسىم كىشىلەر تۇرمۇشتىكى ساغلاملىق ئاساسىى بىلىملىرىنى بىلمىگەننىڭ ئۈستىگە، ئۆگىنىشكىمۇ قىزىقمايدۇ. بىلمەسلىكتىن ئۆز ساغلاملىقىغا تەسىر يەتكۈزۈۋالىدۇ، ھەتتا بەدىنىدە ساقايماس جاراھەتلەرنى پەيدا قىلىۋالىدۇ. بىلمەسلىكتىن تەن ساغلاملىقىغا تەھدىت سېلىۋاتقان ئاشكارا ياكى يوشۇرۇن ئامىللارنى چۈشەنمەيدۇ. نەتىجىدە، بەدىنى ئېغىر تالاپەتكە ئۇچراپ، ئۆمۈرلۈك مېيىپقا ئايلىنىدۇ ياكى بىۋاقىت كەلگەن ئەجەل بىلەن ھاياتىنى ئاخىرلاشتۇرىدۇ.

پېشقەدەم دوختۇر مۇدىر ۋىراچ مىجىت ئابلىم 1947 - يىلى 4 - ئاينىڭ 13 - كۈنى تۇرپان ناھىيەسىدە زىيالىي ئائىلىسىدە تۇغۇلغان، 1964 - يىلى تۇرپان ناھىيەلىك قۇرۇلۇش شىركىتىدە تەرجىمان بولۇپ ئىشلىگەن. 1965 - يىلى ئاپتونوم رايونلۇق سەھىيە نازارىتى ئاچقان يېزا دوختۇرلىرىنى يېتىشتۈرۈش كۇرسىغا بىر يىللىق ئوقۇشقا كەلگەن. ئوقۇش پۈتكۈزگەندىن كېيىن ئانا يۇرتى تۇرپانغا قايتىپ دوختۇرلۇق بىلەن شۇغۇللانغان.

فاللوت تۆت بىرلەشمە ئالامىتى (TOF) تۇغما يۈرەك كېسەللىكلىرى ئىچىدە ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان «كۆكىرىش خاراكتېرلىك» (Cyanotic) يۈرەك كېسىلىدۇر. بۇ كېسەللىك يۈرەكنىڭ قۇرۇلمىسىدىكى تۆت خىل ئوخشىمىغان نۇقساننىڭ بىرلىشىشىدىن تۈزۈلگەن بولغاچقا، بوۋاقنىڭ قېنىدىكى ئوكسىگېن مىقدارىنىڭ تۆۋەنلەپ كېتىشىنى ۋە بەدەننىڭ كۆكىرىپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

ئالزېيمېر كېسىلىنى (Alzheimer’s disease) بالدۇر بايقاش يەنىلا يەر شارى ساقلىقنى ساقلاش ساھەسىدىكى ھەل قىلىنمىغان مۇھىم ئېھتىياج بولۇپ قالماقتا. كۆپىنچە بىمارلارغا ئەستە تۇتۇش قابىلىيىتى ئاجىزلاش ۋە بىلىش ئىقتىدارى تۆۋەنلەش كۆرۈنەرلىك بولغاندىلا ئاندىن دىياگنوز قويۇلىدۇ، بۇ چاغدا مېڭىنىڭ ئەسلىگە كەلمەيدىغان زىيانغا ئۇچرىشى ئاللىقاچان يۈز بېرىپ بولغان بولىدۇ. يېڭى بىر تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، ئاددىي بىر خىل قاننى ئاساس قىلغان تەكشۈرۈش ئۇسۇلى ئالزېيمېر كېسىلىگە مۇناسىۋەتلىك ئۆزگىرىشلەرنى تېخىمۇ بالدۇر بايقاشقا ياردەم بېرىشى، شۇنداقلا تەكشۈرۈش پۇرسىتىنى مەخسۇس داۋالاش مەركەزلىرىنىڭ سىرتىغا كېڭەيتىشى مۇمكىن.

سۈنئىي ئىدراك ئالدىنى ئېلىش تېبابىتىنى قايتىدىن جانلاندۇرۇش ئېلىپ بارماقتا. يېقىندا تەتقىق قىلىپ چىقىلغان بىر سۈنئىي ئىدراك مودېلى پەقەت بىر كېچىلىك ئۇيقۇنى كۆزىتىشتىن ئېلىنغان فىزىئولوگىيەلىك سانلىق مەلۇماتلارنى ئىشلىتىپ، كەلگۈسىدىكى 130 خىلدىن ئارتۇق كېسەللىكنى ئالدىن مۆلچەرلەش ئىقتىدارىنى نامايان قىلدى. بۇ كېسەللىكنى بالدۇر بايقاشتا زور بۇرۇلۇش ھاسىل قىلىشى مۇمكىن.