نۇرمەمەت دوختۇر

2024 - يىلى 10 - ئاينىڭ 7 - كۈنى ، شىۋېتسىيە كارولىنسكا تېببىي فاكۇلتىتى نوبېل فىزىيولوگىيە ياكى مېدىتسىنا مۇكاپاتىنى ۋىكتور ئامبروس ( Victor Ambros ) بىلەن گەرىي رۇۋكۇن ( Gary Ruvkun ) غا بېرىپ ،ئۇلارنىڭ گېن تەڭشەش - تىزگىنلەش ساھەسىدىكى مۇھىم بايقىشى microRNA ( كىچىك RNA ) نى تەقدىرلەيدىغانلىقىنى جاكارلىدى. بۇ بايقاش گېننىڭ ئىپادىلىنىشىنى تەڭشەش - تىزگىنلەشنىڭ يېڭى مېخانىزمىنى ئېچىپ بېرىپ، بىئولوگىيە ۋە مېدىتسىنا تەتقىقاتىغا يېڭى يول ئېچىپ بەردى.

پانتوتېنىك كىسلاتا ھايۋانلار ۋە ئۆسۈملۈكلەرنىڭ تېنىدە كەڭ دائىرىدە مەۋجۇت، ئۇ B گۇرۇپپىدىكى ۋىتامىنلارنىڭ بىرخىلى بولۇپ، رەڭگى سۇس سېرىق. پانتوتېنىك كىسلاتا ئانتىتېلا ھاسىل قىلىش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇپ، بېسىمغا قارشى تۇرۇش، چاچ، تېرە ۋە قاننىڭ ساغلاملىقىنى قوغداش جەھەتتە مۇھىم روللارنى ئوينايدۇ.

كۆز بىرىكتۈرگۈچى پەردىسىگە قان تولۇش كۆز ئالمىسى يۈزىدىكى قان تومۇرلارنىڭ كېڭىيىپ، كۆز ئالمىسى يۈزىدە قىزىل ياكى ھال رەڭ پەيدا بولۇشىنى كۆرسىتىدۇ.

ئىنوزىتول B گۇرۇپپىدىكى ۋىتامىنلارنىڭ بىرخىلى، ئۇ بەدەندە ئاقسىلنىڭ بىرىكتۈرۈلۈشى، كاربون 4 ئوكسىدنىڭ مۇقىملىشىشى ۋە ئامىنو كىسلاتانىڭ يۆتكىلىشى قاتارلىق جەريانلار بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ئادەم بەدىنىدىكى ياغ ۋە خولېستېولنىڭ ماددا ئالمىشىشىغا مەسئۇل بولىدۇ.

1. قاپاق يېرىقى دېغى قاپاق يېرىقى دېغى دائىم كۆرۈلىدىغان ياخشى سۈپەتلىك كېسەللىك ئۆزگىرىشى بولۇپ، ئادەتتە ئۈستۈنكى، ئاستىنقى قاپاقنىڭ بىرىكتۈرگۈچى پەردىسىدە كۆرۈلىدۇ. ئۇ بىرىكتۈرگۈچى پەردە توقۇلمىلىرىنىڭ ئۆسۈشىدىن شەكىللەنگەن كىچىك گۆش شارچىسىمان ماددا بولۇپ، ئادەتتە ئاغرىق ياكى بىئاراملىق تۇيغۇسى پەيدا قىلمايدۇ.

1. بەدەن تېرىسى يىرىك ھەم قۇرغاق بولۇش، نەپەس يوللىرى ئاسان يۇقۇملىنىش، كۆز ئەتراپى قۇرغاقلىشىش ئالامىتى كۆرۈلسە، ۋىتامىنA نىڭ كەملىكى.

كۆزنىڭ قان بېسىمىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆرلىشى كۆز ئىچىدىكى قان تومۇرلارنىڭ بېسىمىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆرلەپ، كۆز ئالمىسىنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى قان ئايلىنىشنى تەسىرگە ئۇچرىتىشنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ بىرخىل تويۇنمىغان ياغ كىسلاتاسى بولۇپ، ئۇ ئادەم بەدىنى ئۆزى بىرىكتۈرەلەيدىغان ھەم ئادەم بەدىنىگە زۆرۈر لازىملىق ماددىدىن ئىبارەت. بايقالغان دەسلەپكى مەزگىللەردە ئۇنىڭغا ۋىتامىن F دەپ نام بېرىلگەن، بىرقانچە يىل ئۆتكەندىن كېيىن ئۇنىڭ ۋىتامىنغا ئوخشاش ئىقتىدارغا ئىگە ئەمەسلىكى بايقالدى، شۇنىڭ بىلەن ۋىتامىن F دېگەن نامى قوللىنىلمايدىغان بولدى.

يىرىق ئاغرىش قورساق قىسمى بىلەن يوتا تۇتاشقان جايدا پەيدا بولغان ئاغرىق ياكى بىئاراملىق تۇيغۇسىنى كۆرسىتىدۇ.

كالتسىي ئادەم بەدىنىدىكى مىقدارى ئەڭ كۆپ مىنېرال ماددا بولۇپ، كۆپ قىسمى سۆڭەك ۋە چىشتا مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدۇ، ئۇنىڭ ئومۇمىي ئېغىرلىقى بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ %1.5 دىن ئېشىپ كېتىدۇ. كالتسىي نۇرغۇن فىزىئولوگىيىلىك جەريانلاردا كەم بولسا بولمايدىغان روللارننى ئوينايدۇ.