نۇرمەمەت دوختۇر

نۇرغۇن كىشىلەر جەمئىيەتتە ياكى خىزمەت ئۈستىدە ئولتۇرغاندا، سېزىمەستىن پۇتىنى توختىماي تىترىتىدۇ. بۇ ھەرىكەت نۇرغۇن جەمئىيەت تاشقى كۆرۈنۈشىدە «بىئاراملىق» ياكى «تەربىيە كۆرمىگەنلىك» دەپ قارالسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭ ئارقىسىدا مۇرەككەپ پىسخىكىلىق ۋە نېرۋا خاراكتېرلىك سەۋەبلەر يوشۇرۇنغان بولۇشى مۇمكىن. پۇت تىترىتىش كۆپىنچە ئەھۋالدا بىر خىل ئادەت بولسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ دەرىجىسى ئېغىرلاشقاندا، بۇ بەدەننىڭ بىزگە بېرىۋاتقان بىر خىل روھىي تەشۋىش سىگنالىدۇر.

نۇرغۇن كىشىلەر لۆڭگە بىلەن چاچنى كۈچەپ سۈرتۈشكە ئادەتلەنگەن، بۇنداق قىلغاندا چاچنى تېز قۇرۇتۇشقا ياردەم بەرگىلى بولىدۇ دەپ قارايدۇ. لېكىن، دەل مۇشۇنداق ئادەت خاراكتېرلىك ھەرىكەت چاچ چۈشۈشنى ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدۇ.

ئانا بولغانلىقىڭىز مۇبارەك بولسۇن! ھاياتىڭىزدىكى بۇ يېڭى سەپەرگە قەدەم قويغان چېغىڭىزدا، بوۋىقىڭىزغا بېرەلەيدىغان ئەڭ قىممەتلىك سوۋغاتلارنىڭ بىرى شۈبھىسىزكى ئانا سۈتىدۇر. ئانا سۈتى پەقەت ئوزۇقلۇق بولۇپلا قالماي، ئۇ يەنە مېھىر-مۇھەببەت، بىخەتەرلىك ۋە ساغلاملىقنىڭ مەنبەسىدۇر.

نۇرغۇن كىشىلەر ئۈچۈن تۈنەش بىر خىل ئادەتكە، ھەتتا بىر خىل «تۇرمۇش ئۇسۇلى»غا ئايلىنىپ قالغان. ئەمما بەدەن بۇنىڭ بەدىلىنى ئېغىر تۆلەيدۇ. ئەگەر سىز ھەر كۈنى كەچتە تېلېفون ئېكرانىغا قاراپ ئولتۇرۇپ، ئۇيقۇڭىز كەلگەن بولسىمۇ يەنىلا ئۇخلاشتىن قورقۇۋاتقان ياكى ئۇخلىيالمايۋاتقان بولسىڭىز، تۆۋەندىكى ئەمەلىي تەۋسىيەلەر سىزنىڭ ئۇيقۇ سۈپىتىڭىزنى پۈتۈنلەي ئۆزگەرتىشى مۇمكىن.

بوۋىقىڭىزنىڭ پەقەت ئانا سۈتى ياكى سۈت پاراشوكى بىلەنلا ئوزۇقلىنىدىغان كۈنلىرى ئاستا-ئاستا ئاخىرلىشىپ، يېڭى، ھاياجانلىق بىر سەپەر باشلانماقچى — قوشۇمچە يېمەكلىكلەر دۇنياسىغا قەدەم قويۇش! بۇ بوۋاق ئۈچۈن يېڭى تەم، پۇراق ۋە شەكىللەرنى سىناپ بېقىشنىڭ باشلىنىشى بولۇپ، ئاتا-ئانىلار ئۈچۈن نۇرغۇن سوئاللارنى پەيدا قىلىدۇ: «قاچان باشلاش كېرەك؟»، «نېمىلەردىن باشلاش كېرەك؟»، «قانداق بېرىش كېرەك؟».

تۈركىيەدىكى ئائىلە ساغلاملىق مەركەزلىرىدە ئېلىپ بېرىلىدىغان ھەقسىز راكنى شاللاپ تەكشۈرۈش تۈرلىرى، ياش چەكلىمىسى ۋە تەكشۈرۈش ئۇسۇللىرى ھەققىدە تەپسىلىي يېتەكچى.

ئېغىز پۇراش ۋە ساقايمايدىغان ئېغىز يارىسى ئاشقازان راكىنىڭ دەسلەپكى سىگنالى بولۇشى مۇمكىن. تىببىي تەتقىقاتلار ۋە ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرى ھەققىدە

قان بېسىمى بىلەن ئۆمۈرنىڭ مۇناسىۋىتى بارمۇ؟ يۇقىرى ۋە تۆۋەن قان بېسىمنىڭ ساغلاملىققا زىيانلىرى، كۆڭۈلدىكىدەك بېسىم دائىرىسى ۋە ئەڭ يېڭى تەتقىقاتلار ھەققىدە چۈشەندۈرۈش.

ھازىرقى زامان تۇرمۇشىدا نۇرغۇن كىشىلەر سېمىزلىكتىن ساقلىنىش ياكى ئورۇقلاش مەقسىتىدە گۆش مەھسۇلاتلىرىدىن ئۆزىنى قاچۇرىدۇ. ئەمما، گۆشنى زىيادە ئاز يېيىش ياكى پۈتۈنلەي يېمەسلىك بەدەندە ئېغىر دەرىجىدىكى ئاقسىل يېتىشمەسلىكنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، سالامەتلىككە نۇرغۇن يوشۇرۇن خەتەرلەرنى ئېلىپ كېلىدۇ. بەدىنىمىزنىڭ تەخمىنەن %20 قىسمى ئاقسىلدىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئۇ ھۈجەيرە، مۇسكۇل، تېرىدىن تارتىپ ئىچكى ئەزالارغىچە بولغان بارلىق توقۇلمىلارنىڭ ئاساسىي قۇرۇلۇش ماتېرىيالىدۇر. ئادەم بەدىنى ئاقسىلنى مايغا ئوخشاش ئۇزۇن مۇددەت زاپاس ساقلىيالمايدىغان بولغاچقا، بىز ھەر كۈنى يېمەكلىك ئارقىلىق يېتەرلىك مىقداردا ئاقسىل قوبۇل قىلىشىمىز شەرت.

بىر كۈنى، سىز بوۋىقىڭىزنىڭ تاتلىق كۈلۈمسىرىشىدىن ئۇنىڭ كىچىككىنە مىلىكىدە پارقىراپ تۇرغان ئاپئاق بىر «مەرۋايىت» نى بايقايسىز — بۇ ئۇنىڭ تۇنجى چىشىدۇر! بۇ ھاياجانلىق بىر دەقىقە بولسىمۇ، ئۇنىڭغا ھەمراھ بولىدىغان جەريان — چىش چىقىش — ھەم بوۋاق، ھەم ئاتا-ئانا ئۈچۈن بىر ئاز قىيىنچىلىق ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن. ئۇيقۇسىز كېچىلەر، توختىماي يىغلاش ۋە بىئاراملىق... بۇلارنىڭ ھەممىسى چىش چىقىشنىڭ بىر قىسمى بولۇشى مۇمكىن.