نۇرمەمەت دوختۇر

يۇقىرى قان بېسىمى بىلەن بۆرەك كېسىلى بىر-بىرىگە زىچ باغلانغان. قان بېسىمىنى كونترول قىلماسلىق بۆرەك زەئىپلىشىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. دەسلەپكى ئالامەتلەر ۋە ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇللىرىنى بىلىۋېلىڭ.

كۈندىلىك تۇرمۇشتا، نۇرغۇن كىشىلەر، بولۇپمۇ ياشانغانلار، بالىلار ياكى يۇتۇش قىيىنچىلىقى بار بىمارلار كاپسۇللۇق دورىلارنى ئىچىشكە قىينىلىدۇ. شۇڭا، «كاپسۇلنى ئېچىپ، ئىچىدىكى پاراشوكنى يېيىشكە بولامدۇ؟» ياكى «كاپسۇلنى سۇدا ئېرىتىپ ئىچسەم قانداق بولار؟» دېگەن سوئاللار كۆپچىلىكنى ئويغا سالىدۇ. بۇ سوئالغا جاۋاب بېرىشتىن بۇرۇن، كاپسۇلنىڭ نېمە ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغانلىقىنى ۋە ئۇنىڭ تۈرلىرىنى چۈشىنىشىمىز كېرەك.

نېرۋا قانىلى كەمتۈكلۈك كېسىلى (NTD) ۋە ئومۇرتقا يېرىقىنىڭ تۈرلىرى، سەۋەبلىرى توغرىسىدا نىمىلەرنى بىلەلەيسىز؟

ھۈجەيرە پەردىسىنىڭ تۈزۈلۈشى ۋە ماددا ئالمىشىش جەريانىنىڭ ئىنسان ساغلاملىقىدىكى ئەھمىيىتىنى بىلىۋېلىڭ. بۇ ماقالىدە ھۈجەيرە پەردىسىنىڭ تەركىبىدىكى ئاقسىل ۋە ياغلار تەپسىلىي تۇنۇشتۇرۇلىدۇ.

قان بېسىمىنى توغرا ئۆلچەش يۈرەك ساغلاملىقى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم. ئەتىگەن ۋە كەچتە ئۆلچەش، قەھۋە ۋە تاماكىدىن ساقلىنىش قاتارلىق مۇھىم نۇقتىلارنى بىلىۋېلىڭ.

مەكتەپ ھاياتى باشلىنىشى بىلەن نۇرغۇن ئاتا-ئانىلارنىڭ كۆڭلىنى غەش قىلىدىغان بىر مەسىلە بار، ئۇ بولسىمۇ بالىسىنىڭ سىنىپنىڭ قايسى رېتىدە ئولتۇرۇشىدۇر. جەمئىيەتتە «ئالدى رەتتە ئولتۇرىدىغانلار ئەلاچى، ئارقا رەتتە ئولتۇرىدىغانلار ئوقۇشقا قىزىقمايدىغانلار» دېگەن بىر خىل كونا قاراش بارلىققا كەلگەن. ئەمەلىيەتتە، سىنىپتىكى ئورۇن بىلەن ئۆگىنىش نەتىجىسى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەت بىز ئويلىغاندىنمۇ مۇرەككەپ بولۇپ، ئۇ نۇرغۇنلىغان پىسخىكىلىق، فىزىئولوگىيەلىك ۋە مۇھىت ئامىللىرىنىڭ تەسىرىگە ئۇچرايدۇ.

پىياز كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا ئەڭ كۆپ ئىشلىتىلىدىغان، «كۆكتاتلارنىڭ خانىشى» دەپ تەرىپلىنىدىغان ئاجايىپ بىر يېمەكلىك. ئۇ يالغۇز تاماقلارغا تەم كىرگۈزۈپلا قالماي، بەلكى مىڭلىغان يىللاردىن بۇيان تىبابەتتە تۈرلۈك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاشتا ئىشلىتىلىپ كەلمەكتە. ئۇيغۇر ئاشخانىسىدىمۇ پىيازسىز پولونى، كاۋاپنى ياكى مانتىنى تەسەۋۋۇر قىلىش تەس. بىراق، پىيازنىڭ پايدىسىدىن تولۇق بەھرىمن بولۇش ئۈچۈن، ئۇنىڭ ئوزۇقلۇق قۇرۇلمىسىنى ۋە قايسى يېمەكلىكلەر بىلەن بىللە يېيىشكە بولمايدىغانلىقىنى بىلىۋېلىش ئىنتايىن مۇھىم.

ئۆپكە ئىنسان بەدىنىدىكى ئەڭ «ئىشچان» ئەزالارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ ھەر بىر سېكۇنتتا بىزنى ھاياتلىق ئۈچۈن زۆرۈر بولغان ئوكسىگېن بىلەن تەمىنلەيدۇ. ئىلمىي ستاتىستىكىلارغا ئاساسلانغاندا، بىر ساغلام ئادەم كۈنىگە ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 20 مىڭ قېتىمدىن ئارتۇق نەپەسلىنىدۇ. ئۆپكە يەنە بىر جىمجىت ياكى «گاچا» ئەزا دەپمۇ ئاتىلىدۇ. چۈنكى ئۆپكە توقۇلمىلىرىدا ئاغرىق نېرۋىلىرى ئانچە كۆپ بولمىغاچقا، دەسلەپكى باسقۇچتىكى زەخىملىنىشلەردە بەدەن ئاغرىق ھېس قىلمايدۇ.

ياشانغانلار يىقىلىپ چۈشكەندىن كېيىن، قايسى ئەھۋاللاردا دەرھال دوختۇرخانىغا بېرىش كېرەكلىكىنى بىلىش ئىنتايىن مۇھىم. بۇ ماقالىدە يىقىلىش خەۋپى، سۇنۇق ئالامەتلىرى ۋە كېچىكتۈرۈشكە بولمايدىغان كېسەللىك ئالامەتلىرى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈلىدۇ.

نىمە ئۈچۈن دىئابېت كېسىلى بىمارلىرىنىڭ پۇتى كېسىۋېتىلىدۇ؟ نىرۋا زەخىملىنىش ۋە قان ئايلىنىش مەسىلىسىنىڭ پۇت يارىسى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى بىلىۋېلىڭ.