ئەرلەر ئارىسىدا جىنسىي ئەزانىڭ چوڭلۇقىغا بولغان ئەندىشە كۆپ كۆرۈلىدۇ، بۇنىڭغا ئەگىشىپ بازاردا تۈرلۈك چوڭايتىش دورىلىرى تەشۋىق قىلىنماقتا. بىراق، تېببىي نۇقتىدىن ئېيتقاندا، بۇ دورىلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ھېچقانداق ئىلمىي ئاساسى يوق بولۇپ، ساغلاملىققا ئېغىر زىيان يەتكۈزۈش خەۋپى بار. نۇرغۇن ئەرلەر ئۆزلىرىنى فىزىئولوگىيەلىك جەھەتتىن يەتمىگەن دەپ ھېس قىلغانلىقتىن، تورلاردىكى جەلپ قىلارلىق ئېلانلارغا ئاسانلا ئىشىنىپ قالىدۇ. ئەمەلىيەتتە، جىنسىي ئەزانىڭ چوڭلۇقى كۆپىنچە گېنتىكىلىق ئامىللار تەرىپىدىن بەلگىلىنىدىغان بولۇپ، بالىغەتكە يەتكەندىن كېيىن دورا ياكى سۈركەش مەلھەملىرى ئارقىلىق ئۇنى قايتىدىن چوڭايتىش تېببىي جەھەتتىن مۇمكىن ئەمەس.
بازاردىكى دورىلارنىڭ تەشۋىقاتى ۋە رېئاللىق
بازاردا سېتىلىۋاتقان چوڭايتىش دورىلىرى ئادەتتە ۋىتامىنلار، مىنېرال ماددىلار ۋە بىر قىسىم ئۆسۈملۈك جەۋھەرلىرىنى ئاساس قىلىدۇ. ئىشلەپچىقارغۇچىلار بۇ دورىلارنىڭ قان ئايلىنىشنى تېزلىتىپ، جىنسىي ئەزا توقۇلمىلىرىنى كېڭەيتىدىغانلىقىنى دەۋا قىلىدۇ. ئەمما، بۇ توقۇلمىلارنىڭ فىزىئولوگىيەلىك قۇرۇلمىسى بىر قېتىم شەكىللىنىپ بولغاندىن كېيىن، سىرتتىن دورا قوبۇل قىلىش بىلەنلا ھەجىمىنىڭ ئۆزگىرىشى مۇمكىن ئەمەس.
بۇ خىل مەھسۇلاتلارنىڭ كۆپىنچىسى تۆۋەندىكىدەك جەلپ قىلىش ئۇسۇللىرىنى قوللىنىدۇ:
- پەقەت بىر نەچچە ھەپتە ئىچىدە كۆرۈنەرلىك ئۆزگىرىش بولىدۇ دەپ ۋەدە بېرىش.
- «تەبىئىي ئۆسۈملۈك» دېگەن سۆزنى ئىشلىتىپ كىشىلەرنى ئۆزىگە جەلپ قىلىش.
- ساختا «ئىلمىي تەتقىقات» نەتىجىلىرىنى ياكى ئويدۇرۇپ چىقىرىلغان خېرىدارلار باھاسىنى كۆرسىتىش.
- بىخەتەرلىك گۇۋاھنامىسى بولمىغان ئەھۋالدا بازارغا سېلىش.
ئىلمىي تەتقىقاتلار نېمە دەيدۇ؟
زامانىۋى تېببىي ساھەدە جىنسىي ئەزا چوڭايتىش مەسىلىسى ئىزچىل تەكشۈرۈلۈپ كەلمەكتە. 2023-يىلى «مايو كلىنىكىسى» (Mayo Clinic) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان بىر تېببىي دوكلاتتا، بازاردىكى ئاتالمىش چوڭايتىش دورىلىرىنىڭ ھېچقانداق بىر تۈرىنىڭ جىنسىي ئەزانىڭ فىزىكىلىق چوڭلۇقىنى ئۆزگەرتەلمەيدىغانلىقى تەكىتلەنگەن. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، «سۈيدۈك يولى تاشقى كېسەللىكلىرى ژۇرنىلى» (The Journal of Urology) نىڭ 2024-يىللىق تەتقىقات ماقالىسىدە، بۇ خىل مەھسۇلاتلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ پىسخىكىلىق تەسەللىي بېرىشتىن باشقا رولى يوقلۇقى، ئەمما تەركىبىدىكى ناتونۇش خىمىيەلىك ماددىلارنىڭ يۈرەك ۋە بۆرەككە زىيانلىق ئىكەنلىكى ئاگاھلاندۇرۇلغان. بۇ تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ھازىرغىچە دۇنيادا جىنسىي ئەزانى بىخەتەر ۋە ئۈنۈملۈك چوڭايتىدىغان ھېچقانداق بىر تۈردىكى دورىنىڭ ئىلمىي ئاساسى تېپىلمىغان.
چوڭايتىش دورىلىرىنىڭ ساغلاملىققا بولغان خەۋپى
بەزى ئەخلاقسىز تېۋىپلار ۋە تېببىي تەستىقتىن ئۆتمىگەن ساختا دورا ساتقۇچىلار خېرىدارلارنى جەلپ قىلىش ئۈچۈن، ئاتالمىش «پۈتۈنلەي تەبىئىي ئۆسۈملۈك جەۋھىرى» ياكى «كۈچەيتىلگەن ۋىتامىن» دەپ ئاتالغان مەھسۇلاتلارنىڭ تەركىبىگە مەخپىي ھالدا ۋىئاگرا (Sildenafil) غا ئوخشاش خىمىيەلىك ماددىلارنى قوشىدۇ. بۇ مەھسۇلاتلار ھېچقانداق تەجرىبىخانا سىنىقىدىن ئۆتمىگەنلىكى ئۈچۈن، ئۇنىڭدىكى خىمىيەلىك ماددىلارنىڭ مىقدارى ئۆلچەمدىن نەچچە ھەسسە ئېشىپ كېتىشى، ھەتتا ئىنسان بەدىنى كۆتۈرەلمەيدىغان دەرىجىدە زەھەرلىك بولۇشى مۇمكىن. خېرىدارلار بۇنى ئىشلەتكەندە بىر قېتىملىق ياكى ۋاقىتلىق ئۈنۈمگە ئېرىشكەنلىكى، يەنى جىنسىي قايىم بولۇشنىڭ تېزلەشكەنلىكىنى كۆرۈپ، ئۇنى ھەقىقىي «مۆجىزە» دەپ ئويلاپ قېلىپ، داۋاملىق ئىشلىتىشكە باشلايدۇ، ئەمما بۇنىڭ ئارقىسىدىكى كەلگۈسى خەتەردىن پۈتۈنلەي بىخەۋەر قالىدۇ.
بۇ خىل كونترولسىز قوشۇلغان خىمىيەلىك ماددىلار بەدەندىكى تەبىئىي جىنسىي سىستېمىنىڭ فىزىئولوگىيەلىك خىزمەت مېخانىزمىنى تۈپتىن قالايمىقانلاشتۇرۇۋېتىدۇ. ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ، نېرۋا سىستېمىسى ۋە قان تومۇرلار بۇ سۈنئىي قوزغاتقۇچلارغا تايىنىۋالىدۇ-دە، ئۆزىنىڭ تەبىئىي ئىنكاس قايتۇرۇش ئىقتىدارىنى يوقىتىشقا باشلايدۇ. نەتىجىدە، دەسلەپتە «كۈچەيتىش» ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن بۇ دورىلار ئەمەلىيەتتە ئەرلەردە ئەسلىگە كەلتۈرگىلى بولمايدىغان مەڭگۈلۈك جىنسىي ئاجىزلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بۇ خىل ناتونۇش خىمىيەلىك ماددىلار يۈرەك قان تومۇر سىستېمىسىغا ئېغىر زىيان يەتكۈزۈپ، تۇيۇقسىز يۈرەك سىقىلىش ياكى قان بېسىمىنىڭ زىيادە تۆۋەنلەپ كېتىشىگە ئوخشاش ھاياتقا خەۋپ يەتكۈزىدىغان ئاقىۋەتلەرنى پەيدا قىلىدۇ.
بۇ دورىلارنى ئىشلىتىشتە كۆرۈلىدىغان ئاساسلىق ئەكس تەسىرلەر:
- يۈرەك سوقۇشى تېزلىشىش ۋە قان بېسىمىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆرلەپ كېتىشى.
- جىنسىي ئەزا توقۇلمىلىرىنىڭ ياللۇغلىنىشى ۋە ئاللىرگىيەلىك ئىنكاسلار.
- جىنسىي ئىقتىدارنىڭ مەڭگۈلۈك زەخىملىنىشى ۋە ئەرلىك خۇسۇسىيىتىنىڭ ئاجىزلىشىشى.
- جىگەر ۋە بۆرەككە چۈشىدىغان زەھەرلىك بېسىمنىڭ ئېشىپ كېتىشى.
ئەڭ ئېچىنارلىقى شۇكى، بۇ خىل ساختا دورىلارنىڭ زىيىنىغا ئۇچرىغان ئەرلەر مەسىلە ئېغىرلىشىپ، تەبىئىي جىنسىي ئىقتىدارى پۈتۈنلەي تۆۋەنلەپ كەتكەندە، خېجىللىق، نومۇس قىلىش ياكى يۈز-ئابرويىدىن ئەنسىرەش سەۋەبىدىن دوختۇرغا كۆرۈنۈشكە پېتىنالمايدۇ. بۇ خىل «ئۈنسىز ئازاب» كىشىنى تېخىمۇ چوڭ پىسخىكىلىق بېسىمغا ۋە ئائىلىۋى ناھايىتى چوڭ كىرىزىسلارغا ئىتتىرىدۇ. ئەتراپتىكىلەرگە ۋە كەسپىي دوختۇرلارغا ئەھۋالنى ئوچۇق دېيەلمىگەن كىشىلەر دائىم يەنە باشقا بىر يوشۇرۇن «تېۋىپ» نىڭ تۇزىقىغا چۈشۈپ، ئەھۋالنى تېخىمۇ بەتتەر قىلىۋېتىدۇ. شۇڭا، جىنسىي ساغلاملىق مەسىلىسىدە چوقۇم ئىلمىي نۇقتىدا تۇرۇپ، پەقەت كەسپىي سۈيدۈك يولى دوختۇرلىرىنىڭ مەسلىھەتىگە ئەگىشىش، تورلاردىكى ئىسپاتسىز «تەبىئىي» دورىلارغا سەل قاراش كېرەك.
پىسخىكىلىق ئەندىشە ۋە ھەقىقىي داۋالاش
نۇرغۇن ئەرلەردىكى چوڭايتىش ئارزۇسى فىزىئولوگىيەلىك ئېھتىياجدىن ئەمەس، بەلكى پىسخىكىلىق بېسىمدىن كېلىپ چىقىدۇ. سېلىشتۇرۇش پىسخىكىسى ۋە خاتا ئۇچۇرلار كىشىلەردە ئۆزىگە بولغان ئىشەنچنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ. تېببىي جەھەتتىن «كىچىك» دەپ قارىلىدىغان ئەھۋاللار ئەمەلىيەتتە ئىنتايىن ئاز ئۇچرايدۇ. كۆپىنچە ئەھۋاللاردا، دورا ئىزدەشتىن كۆرە بىر پىسخىكا دوختۇرى ياكى سۈيدۈك يولى دوختۇرى بىلەن سۆزلىشىش مەسىلىنى تۈپتىن ھەل قىلىدۇ.
ئەگەر سىز ھەقىقەتەن جىنسىي ساغلاملىقىڭىزدىن ئەنسىرىسىڭىز، ئۆز بېشىڭىزچە دورا سېتىۋېلىش ئارقىلىق بەدىنىڭىزگە ئەسلىگە كەلتۈرگىلى بولمايدىغان زىيان سېلىشتىن ساقلىنىشىڭىز كېرەك. ساغلام تۇرمۇش ئادىتى، يەنى مۇنتىزىم تەنھەرىكەت قىلىش، سېمىزلىكتىن ساقلىنىش ۋە تاماكا تاشلاش جىنسىي ئىقتىدارنى ئاشۇرۇشنىڭ ئەڭ ئىشەنچلىك يولىدۇر. ئۆزىگە بولغان ئىشەنچ ۋە توغرا بىلىم جىنسىي تۇرمۇش سۈپىتىنى بەلگىلەيدىغان ئەڭ مۇھىم پىسخىكىلىق ئامىل ھېسابلىنىدۇ.
بازاردا تەشۋىق قىلىنىۋاتقان جىنسىي ئەزا چوڭايتىش دورىلىرىغا ئىشىنىش ھەم مال-دۇنيانى ئىسراپ قىلىدۇ، ھەم سالامەتلىكنى خەتەرگە قويىدۇ. ھازىرقى زامان تېبابىتىدە بۇنداق سېھىرلىك دورىلار مەۋجۇت ئەمەس. ئەگەر سىزدە جىنسىي ئەزا بىلەن مۇناسىۋەتلىك ھەقىقىي بىرەر كېسەللىك بولسا، چوقۇم مۇنتىزىم دوختۇرخانىغا بېرىپ، تاشقى كېسەللىكلەر دوختۇرىنىڭ مەسلىھەتىنى ئېلىشىڭىز كېرەك. تورلاردىكى ئىسپاتسىز ئېلانلارغا ئالدىنىپ، ساغلاملىقىڭىزنى قۇربان قىلماڭ.
