ساغلام يېمەك-ئىچمەك ئادىتىدە تۇزنىڭ مىقدارى ئەڭ مۇھىم نۇقتىلارنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. نۇرغۇن كىشىلەر تاماقنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن تۇزنى چەكسىز ئىشلىتىشكە ئادەتلىنىپ قالغان بولسىمۇ، ئەمما تېببىي نۇقتىدىن ئېيتقاندا، ئارتۇقچە ناترىي قوبۇل قىلىش سالامەتلىككە جىددىي تەھدىت ئېلىپ كېلىدۇ. دۇنيا ساغلاملىق تەشكىلاتى ۋە نۇرغۇن دۆلەتلەرنىڭ ساغلاملىق كۆرسەتمىسىدە، بىر قۇرامىغا يەتكەن ئادەمنىڭ كۈندىلىك تۇز ئىستېمال مىقدارىنىڭ 6 گرامدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى تەۋسىيە قىلىنىدۇ. ئۇنداقتا، بىز كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا بۇ 6 گرامنى قانداق مۆلچەرلىشىمىز ۋە ئارتۇقچە تۇزنىڭ زىيىنىدىن قانداق ساقلىنىشىمىز كېرەك؟
6 گرام تۇزنى كۆز بىلەن قانداق مۆلچەرلەيمىز؟
نۇرغۇن كىشىلەرگە نىسبەتەن «6 گرام» دېگەن سۆز بىر خىل مۈجمەل ئۇقۇم بولۇشى مۇمكىن. ئەمەلىيەتتە، بىز ئادەتتىكى تۇرمۇش بۇيۇملىرى ئارقىلىق بۇ مىقدارنى ئاسانلا مۆلچەرلىيەلەيمىز. تۆۋەندىكى ئۇسۇللار سىزگە ياردەم بېرىدۇ:
- بىر گاز سۈيى بوتۇلكىسىنىڭ قاپىقى: بىر پىۋا بوتۇلكىسىنىڭ قاپىقىنى تەكشى قىلىپ تولدۇرغاندا، ئۇنىڭدىكى تۇز مىقدارى تەخمىنەن 6 گرامغا توغرا كېلىدۇ.
- مەخسۇس تۇز قوشۇقلىرى: ھازىر بازارلاردا 2 گراملىق ياكى 5 گراملىق ئۆلچەملىك تۇز قوشۇقلىرى بار بولۇپ، تاماققا تۇز سالغاندا بۇ قوشۇقلارنى ئىشلىتىش ئەڭ ئىشەنچلىك ئۇسۇل.
- چاي قوشۇقى مۆلچەرى: بىر كىچىك چاي قوشۇقىنىڭ تەكشى بىر قوشۇقى تەخمىنەن 5 گرام ئەتراپىدا بولىدۇ، شۇڭا بىر قوشۇقتىن سەل كۆپرەك تۇز بىر كۈنلۈك پۈتۈن مىقدارنى تەشكىل قىلىدۇ.
شۇنى ئۇنتۇماسلىق كېرەككى، بۇ 6 گرام پەقەت سىز تاماققا سالغان تۇزنىلا ئەمەس، بەلكى كۈن بويى يېگەن نان، ۋە باشقا تەييار يېمەكلىكلەرنىڭ تەركىبىدىكى يوشۇرۇن تۇزلارنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
يېمەكلىكلەردىكى يوشۇرۇن تۇز مىقدارى
بىز تاماققا تۇز سالماي تۇرۇپمۇ نۇرغۇن تۇزنى قوبۇل قىلىپ قويۇشىمىز مۇمكىن. بولۇپمۇ ئۇيغۇر تائاملىرىدا نان، ھەرتۈرلۈك تاماق قورۇمىلاردا، شورپا سۇيۇقئاشلاردا تۇز مىقدارى بىر قەدەر يۇقىرى بولىدۇ. مەسىلەن، بىر دانە ناننىڭ تەركىبىدە ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 2 گرامدىن 4 گرامغىچە تۇز بولۇشى مۇمكىن. ئەگەر سىز بىر كۈندە بىر نەچچە پارچە نان يېسىڭىز، تۇز مىقدارىنىڭ يېرىمىدىن كۆپرەكىنى ئاللىبۇرۇن قوبۇل قىلىپ بولغان بولىسىز.
ئادەتتە تاماق قىلغاندا بىلىپ تۇرۇپ تۇزنى ئاز ۋەيا كۆپ سالمىغانلا بولسا، نورمالدا 6 گىرام ئەتراپىدا ئىستىمال قىلغان بولىمىز. ئەمما كۆپ ئىستىمال قىلىۋەتسەك ، تاماقتىن 1 سائەتتىن كېيىن تولا سۇسىراپ قالىمىز. مۇشۇ ئارقىلىق تۇزنى نورمال ياكى كۆپ ئىستىمال قىلىپ قىلمىغانلىقىمىزنى بىلەلەيمىز.
6 گرام تۇزنىڭ ساغلاملىققا بولغان پايدىسى
ئەگەر سىز كۈندىلىك تۇز مىقدارىنى 6 گرام ئەتراپىدا ساقلىيالىسىڭىز، بەدىنىڭىزدە نۇرغۇن ئىجابىي ئۆزگىرىشلەر بولىدۇ. ئەڭ ئالدى بىلەن، سىزنىڭ قان بېسىمى كۆرسەتكۈچىڭىز تۇراقلىق بولىدۇ. يۇقىرى قان بېسىمى كۆپىنچە ئەھۋاللاردا ئارتۇقچە تۇز سەۋەبىدىن كېلىپ چىقىدۇ. تۇز مىقدارىنى كونترول قىلغاندا، بۇيرەك ناترىينى چىقىرىش ئۈچۈن زىيادە ئىشلىمەيدۇ، بۇنىڭ بىلەن بۇيرەك ساغلاملىقى قوغدىلىدۇ.
مۇۋاپىق تۇز مىقدارى يەنە سۇ ئىششىقىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ. ناترىي بەدەندە سۇنى تۇتۇپ قالىدىغان بولغاچقا، تۇزنى ئازايتىش ئارقىلىق بەدەندىكى ئارتۇقچە سۇيۇقلۇقلارنى چىقىرىپ تاشلاپ، چىراي ۋە پۇت-قوللارنىڭ ئىششىپ قېلىشىنى ئازايتقىلى بولىدۇ. ئۇزۇن مۇددەتتىن قارىغاندا، بۇ خىل ساغلاملىق ئادىتى يۈرەك زەئىپلىشىش ۋە مېڭە قان تومۇر توسۇلۇش خەۋپىنى كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىتىدۇ.
تۇز مىقدارى كۆپ بولۇپ كەتسە نېمە بولىدۇ؟
تۇزنى كۆپ ئىستېمال قىلىش بىر كۈن ياكى ئىككى كۈندە چوڭ مەسىلە چىقارمىسىمۇ، ئەمما ئۇزۇن مۇددەت داۋاملاشسا «جىمىغۇر قاتىل»غا ئايلىنىدۇ. ئارتۇقچە ناترىي قاندىكى سۇ مىقدارىنى ئاشۇرۇۋېتىپ، تومۇرلارغا كېلىدىغان بېسىمنى ئاشۇرىدۇ. بۇ ئەھۋال يۈرەك-مېڭە قان تومۇر سىستېمىسىغا ئېغىر يۈك ئېلىپ كېلىدۇ.
ئۇندىن باشقا، يۇقىرى تۇزلۇق يېمەكلىكلەر ئاشقازان پەردىسىنى غىدىقلاپ، ئاشقازان يارىسى ۋە ئاشقازان راكىنىڭ يۈز بېرىش نىسبىتىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ. سۆڭەك ساغلاملىقىمۇ تۇز بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك؛ ناترىي بەدەندىن چىقىرىلغاندا كالتسىينىمۇ بىللە ئېلىپ چىقىپ كېتىدۇ، بۇ سۆڭەك سۇيۇقلىشىش كېسىلىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئامىللارنىڭ بىرىدۇ. شۇڭا، كۈندىلىك تۇزنى ئازايتىش پەقەت بىرلا ئەزانى ئەمەس، بەلكى پۈتۈن بەدەن سىستېمىسىنى قوغداش دېمەكتۇر.
خۇلاسىلىگەندە، تۇزنى ئازايتىش تەم تۇيغۇسىدىن ۋاز كېچىش ئەمەس، بەلكى تېخىمۇ ساغلام ياشاشنىڭ باشلىنىشىدۇر. تاماقلاردا تۇزنىڭ ئورنىغا كاۋاۋىچىن، زىرە، سامساق ۋە لىمون سۈيى قاتارلىق تەبىئىي تەم تەڭشىگۈچلەرنى ئىشلىتىش ئارقىلىق، ھەم تاماقنىڭ تەمىنى يۇقىرى كۆتۈرگىلى، ھەم سالامەتلىكنى كاپالەتكە ئىگە قىلغىلى بولىدۇ.
