نىمە ئۈچۈن بەزى كىشىلەرنىڭ پۇت تېرىسى دائىم سويۇلىدۇ؟

پۇت تېرىسى سويۇلۇشنىڭ سەۋەبلىرى ۋە داۋالاش چارىلىرى

پۇت تېرىسى سويۇلۇش كۈندىلىك تۇرمۇشتا نۇرغۇن كىشىلەر دۇچ كېلىدىغان ساغلاملىق مەسىلىلىرىنىڭ بىرىدۇر. بۇ ئەھۋال كىشىگە جىسمانىي جەھەتتىن بىئاراملىق ئېلىپ كېلىپلا قالماي، يەنە گۈزەللىك ۋە ئىجتىمائىي ئالاقىگىمۇ مەلۇم دەرىجىدە تەسىر كۆرسىتىدۇ. پۇت تېرىسىنىڭ تاشلىنىشى ئادەتتىكى قۇرغاقلىشىشتىن تارتىپ، مۇرەككەپ زەمبۇرۇغ يۇقۇملىنىشى ياكى ۋىتامىن يېتىشمەسلىككىچە بولغان كۆپ خىل سەۋەبلەر بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولىدۇ. بۇ مەسىلىنى تۈپتىن ھەل قىلىش ئۈچۈن، ئالدى بىلەن ئۇنىڭ كېلىپ چىقىش سەۋەبىنى توغرا ئېنىقلاش تولىمۇ مۇھىم.

تېرىنىڭ قۇرغاقلىشىشى ۋە مۇھىت ئامىلى

پۇت تېرىسى سويۇلۇشنىڭ ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان سەۋەبى — تېرىنىڭ نەملىكىنى يوقىتىشىدۇر. كىلىمات قۇرغاق قىش پەسلىدە ياكى ئۇزۇن مۇددەت ھاۋا تەڭشىگۈچ ئىشلىتىلگەن ئۆيلەردە تۇرغاندا، پۇتتىكى سۇ تەركىبى تېزلا پارغا ئايلىنىپ كېتىدۇ. پۇت ئالقىنىدا ماي بەزلىرى بولمىغاچقا، ئۇ باشقا ئەزالارغا قارىغاندا ئاسان قۇرغاقلىشىدۇ. بۇ خىل سويۇلۇش ئادەتتە ئىنچىكە كېپەك شەكلىدە بولۇپ، قاتتىق قىچىشىش ياكى ئاغرىق بولمايدۇ، ئەمما تېرىنىڭ ئېلاستىكىلىقى تۆۋەنلەپ قوپاللىشىپ كېتىدۇ.

ۋىتامىن يېتىشمەسلىكنىڭ تېرىگە كۆرسىتىدىغان تەسىرى

يېمەك-ئىچمەكتە مەلۇم ۋىتامىنلارنىڭ كەمچىل بولۇشىمۇ تېرىنىڭ نورمال مېتابولىزمىغا توسالغۇ بولىدۇ. ۋىتامىن A تېرىنىڭ مۈڭگۈزلىشىش جەريانىنى تەڭشەيدۇ، ئەگەر ئۇ يېتىشمىسە تېرە يىرىكلىشىپ سويۇلۇشقا باشلايدۇ. ۋىتامىن B گۇرۇپپىسى بولسا تېرىنىڭ مۇداپىئە ئىقتىدارىنى كۈچەيتىدۇ؛ بۇ ۋىتامىنلار كەم بولغاندا تېرە ياللۇغلىنىش، سويۇلۇش ۋە قىچىشىش قاتارلىق ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ. شۇڭا، پۇت تېرىسى سويۇلۇۋاتقان كىشىلەر ئۆزىنىڭ ئوزۇقلىنىش قۇرۇلمىسىغا چوقۇم دىققەت قىلىشى لازىم.

زەمبۇرۇغ يۇقۇملىنىشى ۋە پۇت تەمرەتكىسى

پۇت تەمرەتكىسى (Athlete’s Foot) پۇت سويۇلۇشنىڭ ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان كېسەللىك تىپىدۇر. تەمىنلەنگەن ماتېرىيالدا «باكتېرىيە» دەپ تىلغا ئېلىنغان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە پۇت تەمرەتكىسى زەمبۇرۇغدىن كېلىپ چىقىدۇ. زەمبۇرۇغ نەم ۋە ئىسسىق مۇھىتنى ياخشى كۆرىدىغان بولغاچقا، پۇت بارماق ئارىلىرى ۋە تاپانلاردا تېز كۆپىيىدۇ. زەمبۇرۇغ يۇقۇملىنىشىدىن كېلىپ چىققان سويۇلۇشتا ئادەتتە قاتتىق قىچىشىش، سۇ چىقىش، تېرە قېلىنلىشىش ۋە سېسىق پۇراق بولۇش قاتارلىق قوشۇمچە ئالامەتلەر بولىدۇ. بۇ ئەھۋالدا ئادەتتىكى مەلھەملەر ئۈنۈم بەرمەيدۇ، بەلكى چوقۇم مەخسۇس زەمبۇرۇغقا قارشى دورىلارنى ئىشلىتىش كېرەك.

سوزۇلما خاراكتېرلىك تېرە كېسەللىكلىرى: ھۆل تەمرەتكە ۋە جاھىل تەمرەتكە

ھۆل تەمرەتكە (Eczema) تېرىنىڭ سىرتقى غىدىقلاشلارغا بولغان زىيادە سەزگۈرلىكىدىن كېلىپ چىقىدۇ. بۇ چاغدا تېرىدە قىزىل ئەسۋە، سۇ بولۇق قاپارتمىلار پەيدا بولىدۇ، قاپارتمىلار يېرىلغاندىن كېيىن تېرە قاقاچ تۇتۇپ سويۇلىدۇ. تەڭگە تەمرەتكە (Psoriasis) بولسا تېرىنىڭ ئۆزلۈكىدىن ئىممۇنىتېت كاشىلىسى بولۇپ، تېرىدە كۈمۈش رەڭلىك قىپىق بىلەن قاپلانغان قىزىل داغلار پەيدا بولۇپ، قىپىقلار ئۈزۈلۈپ چۈشىدۇ. بۇ ئىككى خىل كېسەللىكنى ئۆز ئالدىغا بىر تەرەپ قىلىش تەسكە توختايدۇ، شۇڭا چوقۇم كەسپىي دوختۇرنىڭ دىياگنوزى ۋە داۋالىشىغا ئېھتىياجلىق بولىدۇ.

پۇت تېرىسى سويۇلۇشنى ياخشىلاشنىڭ ئۇسۇللىرى

پۇت تېرىسىنىڭ ساغلاملىقىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن تۆۋەندىكى تەدبىرلەرنى قوللىنىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ:

• نەملىك ساقلاش ۋە پەرۋىش قىلىش: ھەر كۈنى پۇتنى يۇيۇپ قۇرۇتقاندىن كېيىن، تەركىبىدە گلىتسېرىن ياكى سۈيدۈك جەۋھىرى (Urea) بار نەملىك ساقلاش مەلھەملىرىنى سۈركەپ تېرىنىڭ سۇ تەركىبىنى ساقلاش كېرەك.
• ئوزۇقلىنىشنى تەڭشەش: تەركىبىدە ۋىتامىن A مول بولغان سەۋزە، جىگەر ۋە ۋىتامىن B گۇرۇپپىسى مول بولغان دانلىق زىرائەتلەرنى كۆپ ئىستېمال قىلىش لازىم.
• تازىلىققا دىققەت قىلىش: پۇتنى قۇرۇق تۇتۇش، ھاۋا ئۆتكۈزىدىغان پاختا پايپاق ۋە خۇرۇم ئاياغلارنى تاللاش، باشقىلار بىلەن ئاياغ-پايپاقنى ئارىلاشتۇرۇپ كىيىشتىن ساقلىنىش زۆرۈر.
• مەخسۇس دورا ئىشلىتىش: ئەگەر زەمبۇرۇغ يۇقۇملىنىشى بولسا، دوختۇرنىڭ كۆرسەتمىسى بىلەن زەمبۇرۇغقا قارشى مەلھەملەرنى ئۈزمەي ئىشلىتىش، كېسەللىك ئالامىتى يوقالغاندىن كېيىنمۇ بىر مەزگىل داۋاملاشتۇرۇش كېرەك.
• غىدىقلىنىشتىن ساقلىنىش: تېرىنى تاتىلاشتىن، كۈچلۈك ئىشقارلىق سوپۇنلار بىلەن پۇت يۇيۇشتىن ساقلىنىش لازىم.

خۇلاسىلىگەندە، پۇت تېرىسى سويۇلۇش كۆپ خىل سەۋەبلەرنىڭ بىرىكمە نەتىجىسى بولۇشى مۇمكىن. ئەگەر ئاددىي پەرۋىش ئارقىلىق ئەھۋال ياخشىلانمىسا ياكى سويۇلۇش بىلەن بىللە ئاغرىق، يىرىڭلاش، ئېغىر دەرىجىدە قىچىشىش بولسا، ۋاقتىدا تېرە كېسەللىكلىرى دوختۇرىغا كۆرۈنۈپ، توغرا دىياگنوز قويغۇزۇش كېرەك. ساغلاملىق پۇتتىن باشلىنىدۇ، پۇتىڭىزنى ئاسرىسىڭىز تۇرمۇشىڭىز تېخىمۇ خۇشاللىققا تولىدۇ.