سەمىرىشنى چاقىرىدىغان ئىككى خەتەرلىك ۋاقىتنى بىلىۋېلىڭ

سەمىرىشنىڭ يوشۇرۇن سەۋەبلىرى: تاماق يېيىش ۋاقتى ۋە مېتابولىزم سىرى

نۇرغۇن كىشىلەر سەمىرىشنى پەقەت يېمەكلىكنىڭ مىقدارى ياكى تۈرى بىلەنلا مۇناسىۋەتلىك دەپ قارايدۇ. بىراق، زامانىۋى تىببىي تەتقىقاتلار شۇنى ئىسپاتلىدىكى، «نېمە يېيىش» تىن تېخىمۇ مۇھىم بولغىنى «قايسى ۋاقىتتا يېيىش» تۇر. تۇرمۇشىمىزدىكى بەزى كىچىك دەپ قارالغان ئادەتلەر، مەسىلەن، تاماقتىن كېيىنلا مېۋە يېيىش ياكى ئۇخلاشتىن بۇرۇن قورساق تويدۇرۇش، بەدەننىڭ فىزىئولوگىيەلىك تەڭپۇڭلۇقىنى بۇزۇپ، ياغنىڭ تېز سۈرئەتتە توپلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. سەمىرىش پەقەت ھۆسن-تۈزگىلا تەسىر قىلىپ قالماي، بەلكى يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرى ۋە دىئابىتنىڭ ئاساسلىق مەنبەسىدۇر.

تاماقتىن كېيىنكى تاتلىق يېمەكلىكلەر: ئىنسۇلىننىڭ نورمىدىن زىيادە يۈكىدۇر

تاماقتىن كېيىنلا تاتلىق تۈرۈم ياكى قەنت مىقدارى يۇقىرى مېۋە-چېۋىلەرنى يېيىش سەمىرىشنىڭ ئەڭ تېز يولىدۇر. تاماق يەپ بولغاندا، قاندىكى قەنت سەۋىيەسى ئاللىبۇرۇن ئۆرلىگەن بولىدۇ. بۇ ۋاقىتتا يەنە قوشۇمچە قەنت قوبۇل قىلىنغاندا، بەدەندىكى ئاشقازان ئاستى بېزى جىددىي ھالەتكە ئۆتۈپ، ناھايىتى كۆپ مىقداردا ئىنسۇلىن ئاجرىتىپ چىقىرىدۇ. ئەسكەرتىش زۆرۈركى، ئىنسۇلىننى جىگەر ئەمەس، بەلكى ئاشقازان ئاستى بېزى ئاجرىتىپ چىقىرىدۇ.

ئىنسۇلىن ھورمۇنىنىڭ ئاساسلىق ۋەزىپىسى قاندىكى قەنتنى ئېنېرگىيە ئۈچۈن ھۈجەيرىلەرگە كىرگۈزۈش بولسىمۇ، ئەمما ئۇ يەنە بىر جەھەتتىن «ياغ ساقلىغۇچى ھورمۇن» دۇر. ئەگەر بەدەندىكى ئېنېرگىيە ئېھتىياجدىن ئېشىپ كەتسە، ئىنسۇلىن بۇ ئارتۇق قەنتلەرنى تېز سۈرئەتتە ياغقا ئايلاندۇرۇپ، بېلىق ۋە قورساق قىسىملىرىغا توپلايدۇ. تاماقتىن كېيىنلا تاتلىق يېيىش بۇ جەرياننى تېخىمۇ كەسكىنلەشتۈرۈۋېتىدۇ. شۇڭا، تاتلىق يېمەكلىك ياكى مېۋە يېمەكچى بولغاندا، تاماق بىلەن ئارىلىقىنى كەم دېگەندە 2-3 سائەت قويۇش مېتابولىزمنى قوغداشتا ئىنتايىن مۇھىم.

ئۇخلاشتىن بۇرۇنقى غىزالىنىش: بىئولوگىيىلىك سائەتنىڭ بۇزۇلۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ

ئىنسان بەدىنىنىڭ ئۆزىگە خاس بىئولوگىيەلىك سائەت سىستېمىسى بولۇپ، كەچ كىرگەندە بەدەننىڭ كۆپىنچە ئەزالىرى ئارام ئېلىش باسقۇچىغا كىرىدۇ. بۇ مەزگىلدە ئاشقازان-ئۈچەينىڭ لۆمۈلدىشى ئاستىلايدۇ ۋە ھەزىم قىلىش ئېنزىملىرىنىڭ ئاجرىلىشى تۆۋەنلەيدۇ. ئەگەر ئۇخلاشتىن بۇرۇن تاماق يېيىلسە، بۇ يېمەكلىكلەر تولۇق ھەزىم بولماستىن، بەدەندە ئېنېرگىيە بولۇپ يىغىلىپ قالىدۇ ۋە ياغقا ئايلىنىدۇ.

بۇنىڭدىن باشقا، كېچىلىك غىزالىنىش ئۇيقۇ سۈپىتىنى تۆۋەنلىتىپ، بەدەندىكى ئۆسۈش ھورمۇنىنىڭ ئاجرىلىشىنى توسقۇنلۇققا ئۇچرىتىدۇ. ئۆسۈش ھورمۇنى بىز ئۇخلاۋاتقاندا ياغنى پارچىلاش ۋە ھۈجەيرىلەرنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش رولىنى ئوينايدۇ. ئۇخلاشتىن بۇرۇن تاماق يېگەندە ئۆرلىگەن ئىنسۇلىن سەۋىيەسى بۇ پايدىلىق ھورمۇننىڭ خىزمىتىنى توختىتىپ قويىدۇ. نەتىجىدە، ئەتىسى ئەتەگەن ئادەم ئۆزىنى ھارغىن ھېس قىلىدۇ ۋە ئىشتىھاسى تۇراقسىز بولۇپ قالىدۇ، بۇ بولسا سەمىرىشنىڭ زەنجىرسىمان رېئاكسىيەسىنى پەيدا قىلىدۇ.

ئەڭ يېڭى تىببىي تەتقىقات نەتىجىلىرى

يېقىنقى يىللاردىكى تەتقىقاتلار تاماق يېيىش ۋاقتىنىڭ ساغلاملىققا بولغان تەسىرىنى تېخىمۇ ئېنىق كۆرسىتىپ بەردى. 2022-يىلى ئۆكتەبىردە «Cell Metabolism» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، كېچىدە تاماق يېيىش ئادەمنىڭ ئاچلىق سېزىمىنى ئىككى ھەسسە ئاشۇرۇپ، كۈندۈزدىكى ئېنېرگىيە سەرپىياتىنى كۆرۈنەرلىك ئاستىلىتىۋېتىدىكەن. يەنە بىر تەرەپتىن، 2023-يىلى خارۋارد تېببىي شۆئەنبىسى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان يەنە بىر تەتقىقاتتا، تاماق يېيىش ۋاقتىنى كەچكە سۈرۈشنىڭ ياغ ھۈجەيرىلىرىنىڭ گېن سەۋىيەسىدىكى مېتابولىزمىنى ئۆزگەرتىپ، ياغنىڭ پارچىلىنىشىنى قىيىنلاشتۇرىدىغانلىقى ئىسپاتلاندى. بۇ بايقاشلار بىزنى ئۇخلاشتىن كەم دېگەندە 3 سائەت بۇرۇن تاماق يېيىشنى توختىتىشقا دەۋەت قىلىدۇ.

سەمىرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن تەۋسىيەلەر

ساغلام مېتابولىزم سىستېمىسىنى ساقلاش ۋە ئورۇقلاش مەقسىتىگە يېتىش ئۈچۈن تۆۋەندىكى نۇقتىلارغا دىققەت قىلىشىڭىزنى تەۋسىيە قىلىمىز:

• ھەر كۈنى ئەتتىگەنلىك تاماقنى چوقۇم يېيىش ۋە كەچلىك تاماقنى يېنىك، بالدۇر يېيىش، تاماقتىن كېيىن دەرھال مېۋە يېمەي كەم دېگەندە 2 سائەت ئارىلىق قويۇش، ئۇخلاشتىن 3 سائەت بۇرۇن سۇدىن باشقا ھېچقانداق نەرسە يېمەسلىك، كۈندۈزى يېتەرلىك سۇ ئىچىش ئارقىلىق بەدەننىڭ زەھەر ھەيدەش ئىقتىدارىنى ئاشۇرۇش لازىم.

سەمىرىش پەقەت قورساق تويغۇزۇشتىنلا ئەمەس، بەلكى بەدەننىڭ تەبىئىي رېتمىغا خىلاپلىق قىلىشتىن كېلىپ چىقىدۇ. تاماقتىن كېيىنكى تاتلىقلىق ۋە كېچىلىك تاماقلاردىن ۋاز كېچىش سىزنى نەچچە ئون خىل كېسەللىكتىن ساقلاپ قالالايدۇ. ساغلام تۇرمۇش ئادىتى سىزنىڭ ئەڭ ياخشى دورىڭىزدۇر. تاماق يېيىش ۋاقتىڭىزنى تەرتىپكە سېلىش ئارقىلىق، سىز سەمىرىشنى چەكلەپلا قالماي، يەنە تېخىمۇ ياش ۋە جۇشقۇن ياشىيالايدۇ.