ئىنسان سالامەتلىكى جىسمانىي ۋە روھىي جەھەتتىكى تەڭپۇڭلۇقنىڭ نەتىجىسىدۇر. ئەنئەنىۋى تىبابەت قاراشلىرىدا، بولۇپمۇ جۇڭگو تىبابىتى ۋە ئۇيغۇر تىبابىتىدە «بۆرەك» پەقەت بىر سۈيدۈك ئاجرىتىش ئەزاسىلا ئەمەس، بەلكى پۈتۈن بەدەننىڭ ھاياتلىق جەۋھىرىنى ساقلايدىغان «تۈپ ئاساس» دەپ قارىلىدۇ. نۇرغۇن ياشلاردا ھەددىدىن زىيادە ئانانىزم (جىنسىي ئەزانى غىدىقلاش ئارقىلىق لەززەتلىنىش) سەۋەبىدىن بۆرەك زەئىپلىشىش ئالامەتلىرى كۆرۈلگەندە، «بۇ ئەھۋالنى ئەسلىگە كەلتۈرگىلى بولامدۇ؟» دېگەن سوئال تۇغۇلىدۇ. ئەمەلىيەتتە، تۇرمۇش ئادىتىنى ئۆزگەرتىش ۋە ئانانىزمنى تاشلاش ئارقىلىق بەدەننى قايتىدىن ئەسلىگە كەلتۈرۈش تامامەن مۇمكىن.

بۆرەك جەۋھىرى ۋە ئانانىزمنىڭ تەسىرى
جۇڭگو تىبابىتى نەزەرىيەسىدە بۆرەك «جەۋھەرنى ساقلايدۇ» دەپ تەرىپلىنىدۇ. بۇ جەۋھەر (جىڭ) ئىنساننىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشى، كۆپىيىشى ۋە ئىممۇنىتېت كۈچىنىڭ ماددىي ئاساسىدۇر. مۇۋاپىق دەرىجىدىكى جىنسىي پائالىيەت بەدەننىڭ تەبىئىي ئېھتىياجى بولسىمۇ، لېكىن ھەددىدىن زىيادە ئانانىزم قىلىش بۆرەك جەۋھىرىنىڭ سىرتتىن تولۇقلىنىش سۈرئىتىدىن تېز خورىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال ئۇزۇن مۇددەت داۋاملاشقاندا، بەدەندە «بۆرەك زەئىپلىشىش» ئالامەتلىرى كۆرۈلۈشكە باشلايدۇ.
بۆرەك زەئىپلىشىشنىڭ ئاساسلىق ئىپادىلىرى سۈپىتىدە بەل ۋە تىز ئاغرىش، پۇت-قوللار ماغدۇرسىزلىنىش، باش قېيىش، قۇلاق غوڭۇلداش، ئەستە تۇتۇش قابىلىيىتى تۆۋەنلەش، ئۇيقۇسىزلىق ۋە كۆپ چۈش كۆرۈش قاتارلىقلارنى ساناپ ئۆتۈشكە بولىدۇ. ياشلاردا دائىم كۆرۈلىدىغان تېز چارچاش ۋە زېھنىنى يىغالماسلىق مەسىلىلىرىمۇ كۆپىنچە بۆرەك ئېنېرگىيەسىنىڭ خورىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولىدۇ.
ئانانىزمنى تاشلاشنىڭ ئەسلىگە كېلىشتىكى تۈرتكىلىك رولى
«يوشۇرۇن يوچۇقنى ئېتىش، مەنبەنى سۈيىنى ساقلاش» دېگەن سۆز بۆرەك ساغلاملىقىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتىكى ئەڭ مۇھىم پرىنسىپتۇر. ئانانىزمنى تاشلاش بۆرەك جەۋھىرىنىڭ زىيادە خورىشىنى توختىتىشتىكى بىرىنچى قەدەمدۇر. بىز بەدەننى بىر سۇ قاچىسىغا ئوخشاتساق، ئانانىزم بۇ قاچىنىڭ ئاستىدىكى بىر يوچۇقتۇر. ئەگەر بۇ يوچۇقنى ئېتىۋەتمەي تۇرۇپ قانچە قۇۋۋەتلىك يېمەكلىكلەرنى يېگەن بىلەن، ئۈنۈمى كۆرۈنەرلىك بولمايدۇ.
ئانانىزمنى تاشلىغاندىن كېيىن، بۆرەك ئۆزىنىڭ ئەسلىگە كېلىش دەۋرىگە كىرىدۇ. ئادەتتە بىر نەچچە ھەپتىدىن كېيىن، بەدەندىكى ماغدۇرسىزلىق سېزىمى ئاستا-ئاستا يوقاپ، زېھنىي كۈچ قايتىدىن ئۇرغۇشقا باشلايدۇ. بۇ جەرياندا مېڭە نېرۋا سىستېمىسىمۇ جىددىي قوزغىلىش ھالىتىدىن مۇقىم ھالەتكە ئۆتىدۇ، بۇ ئۇيقۇ سۈپىتىنىڭ يۇقىرى كۆتۈرۈلۈشىگە ۋە روھىي كەيپىياتنىڭ تۇراقلىشىشىغا بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىدۇ.
روھىي بېسىمنى يېنىكلىتىش ۋە پىسخىكا تەڭشەش
ئانانىزمغا بېرىلىپ كەتكەن نۇرغۇن كىشىلەردە كۆرۈلىدىغان ئەڭ چوڭ مەسىلىنىڭ بىرى پىسخىكىلىق بېسىمدۇر. ئۆزىنى ئەيىبلەش، گۇناھكارلىق ھېسسىياتى ۋە سالامەتلىكىدىن ئەنسىرەش قاتارلىق سەلبىي كەيپىياتلار بۆرەك زەئىپلىشىشنى تېخىمۇ ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدۇ. جۇڭگو تىبابىتىدە «قورقۇنچ بۆرەككە زىيان يەتكۈزىدۇ» دەپ قارىلىدۇ. شۇڭا، ئانانىزمنى تاشلاش بىلەن بىرگە، پىسخىكىلىق يۈكنىمۇ تاشلاش كېرەك.
سەلبىي پىسخىكىلىق بېسىمدىن قۇتۇلۇش ئىچكى ئاجراتما سىستېمىسىنىڭ نورماللىشىشىغا ياردەم بېرىدۇ. كەيپىيات يېنىكلىگەندە، بەدەننىڭ ئۆزىنى رېمونت قىلىش ئىقتىدارى كۈچىيىدۇ. ياشلار ئۆزىگە ئىشىنىشى، بەدەننىڭ ئەسلىگە كېلىش قابىلىيىتىنىڭ ناھايىتى كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى تونۇپ يېتىشى كېرەك.
بۆرەك ساغلاملىقىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشنىڭ ئەمەلىي چارىلىرى
ئانانىزمنى تاشلاش بىلەن بىرگە، تۆۋەندىكى تۇرمۇش ئادەتلىرىنى يېتىلدۈرۈش بۆرەك زەئىپلىشىشنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشنى تېزلىتىدۇ:
- ئوزۇقلۇقنى تەڭشەش: قارا رەڭلىك يېمەكلىكلەر بۆرەكنى قۇۋۋەتلەيدۇ. مەسىلەن، قارا پۇرچاق، قارا كۈنجۈت، قارا ئۈزۈم،، بۆلجۈرگەن قاتارلىقلارنى كۆپ يەپ بېرىش بۆرەك جەۋھىرىنى تولۇقلاشقا پايدىلىق.
- ئۇيقۇغا كاپالەتلىك قىلىش: كېچە سائەت 11 دىن بۇرۇن ئۇخلاش بۆرەكنى ئاسراشتىكى ئەڭ ياخشى دورىدۇر. تۈنەش بەدەننىڭ مەنپىي ئېنېرگىيەسىنى خورىتىپ، بۆرەك زەئىپلىشىشنى ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدۇ.
- مۇۋاپىق چېنىقىش: سىرتتا پىيادە مېڭىش، يۈگۈرۈش ياكى تەيجى گۇمپىسى قاتارلىق ئەنئەنىۋى چېنىقىش ئۇسۇللىرى بەدەندىكى قان ئايلىنىشنى ياخشىلاپ، بۆرەك ئىقتىدارىنى كۈچەيتىدۇ.
- سوغۇقتىن ساقلىنىش: بەل ۋە پۇت قىسمىنى ئىسسىق تۇتۇش، سوغۇق يېمەك-ئىچمەكلەردىن پەرھىز قىلىش بۆرەك يېڭىنى (ھاياتلىق ئىسسىقلىقىنى) قوغداشتا مۇھىم رول ئوينايدۇ.
ئۇزۇن مۇددەتلىك ئانانىزم ئادىتىنى تاشلاش بىر كۈندىلا بولىدىغان ئىش ئەمەس، ئۇ سەۋرچانلىق ۋە ئىرادە تەلەپ قىلىدۇ. ئەمما شۇنى جەزمەن بىلىش كېرەككى، سىز بۇ ناچار ئادەتنى تاشلاپ، ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىغا قەدەم قويغان ھامان، بەدىنىڭىز ئەسلىگە كېلىش سىگنالى بېرىشكە باشلايدۇ. بۆرەك زەئىپلىشىش بىر خىل «ئاستا خاراكتېرلىك خوراش» بولغاچقا، ئۇنىڭ ئەسلىگە كېلىشى ئۈچۈنمۇ مەلۇم ۋاقىت كېتىدۇ. ئادەتتە 3 ئايدىن 6 ئايغىچە بولغان ساغلام تۇرمۇش سىزگە پۈتۈنلەي يېڭى بىر بەدەن سوۋغا قىلىدۇ.
ئانانىزمنى تاشلىغاندا بۆرەك زەئىپلىشىش چوقۇم ئاستا-ئاستا ئەسلىگە كېلىدۇ. بۇ جەرياندا مۇھىم بولغىنى ئىرادىلىك بولۇش، يېمەك-ئىچمەكنى ئىلمىي تەڭشەش ۋە دائىم بەدەن چېنىقتۇرۇشتۇر. سالامەتلىكىڭىز ئۆز قولىڭىزدا، بۈگۈندىن باشلاپ بۆرەك جەۋھىرىڭىزنى ئاسراشقا باشلىسىڭىز، كەلگۈسىدە تېخىمۇ بەختلىك ۋە ئازادە تۇرمۇشقا ئېرىشەلەيسىز.


