نۇرمەمەت دوختۇر

تومۇر سوقۇشى ئاستا بولۇش سىنۇس مەنبەلىك يۈرەك ھەرىكىتى زىيادە ئاستىلاش دەپمۇ ئاتىلىدۇ، بۇ يۈرەكنىڭ سىنۇس دالانچە تۈگۈنىنىڭ ھاياجانلىنىش سۈرئىتى نورمال دائىرىدىن تۆۋەن بولۇپ، يۈرەك رىتىمىنىڭ ئاستىلىشىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال نورمال فىزىيولوگىيەلىك ھادىسە بولۇشىمۇ، بەزى كېسەللىكلەرنىڭ ئىپادىسى بولۇشىمۇ مۇمكىن. ئۇنىڭ سەۋەبى ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش مۇۋاپىق داۋالاش تەدبىرلىرىنى قوللىنىشقا پايدىلىق.

كۆپ تەرلەش بۇ ھەرخىل روھىي ئامىللار ۋە سوزۇلما كېسەللىك، بەەدەن ئاجىزلىق، قۇۋۋەت يېتىشمەسلىك ۋە باشقا سەۋەبلەردىن جىسمانىي ھەرىكەت بىلەن شۇغۇللانمىغان ياكى ھاۋا ئىسسىق بولمىسىمۇ ئورۇنسىز ھالدا بەدەننىڭ ئالىقان، تاپان، پېشانە، قولتۇق قاتارلىق جايلار ئادەتتىكىدىن زىيادە تەرلەيدىغان، بەدەن ئاجىزلايدىغان، كىچىك تەرەت قېتىمى كۆپ بولىدىغان، بەزىدە بەدەندە جاراھەت پەيدا بولىدىغان ئالامەتلەر بىلەن ئىپادىلىنىدىغان تېرە كېسىلى.

ئېغىر ئۇيقۇ مېڭىدە ئارتۇقچە سوغۇق مىزاج ئۆزگىرىشى پەيدا بولۇش، ھۆللۈك مېڭىنىڭ ئالدى تەرىپىگە يىغىلىپ قېلىش، بۇخاراتلار ئۆپكە ياكى كۆكرەكتىن يۇقىرى چىقىش قاتارلىق كۆپلىگەن سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن كېلىپ چىقىدىغان كېسەللىك بولۇپ، تۆۋەندە بۇنىڭغا مەنپەئەت قىلىدىغان رېتسېپلارنى تونۇشتۇرىمىز:

1 – يېرىم ئىستاكان نېلۇپەر يىلتىزىنىڭ سۈيىنى چىقىرىپ، ھەر كۈنى ئەتىگەندە ۋە كەچتە قايناقسۇغا چېلىپ ئىچسە بولىدۇ. 2 – 30 گرام يېڭى ئۈجمە، 15 گرام قارا كۈنجۈت ۋە 15 گرام ياڭاق مېغىزىنى ئېزىپ ئارىلاشتۇرۇپ، كۈنىگە ئىككى قېتىمدىن قايناقسۇغا چېلىپ ئىچسە، دىئابىت كېسىلىدىن بولغان بەل كۈيۈشۈپ ئاغرىش، ئالدى پىشاپ قىستاش، ئۇسساش قاتارلىقلارغا مەنپەئەت قىلىدۇ.

شەرمىي-ھايا ـ بىر جەمئىيەتنىڭ نازۇك پوستى، بىر مىللەتنىڭ ئېسىل ئەڭگۈشتەرى. ئۇ ئىنسان ئۈچۈن مەڭگۈلۈك لىباس، ئۇ ھەرقاندق ئىنساندا تەلتۆكۈس بولۇشى كېرەك بولغان گۆھەر! بۇ يەردە بىز ئاساسلىقى قىز-ئاياللار ھەققىدىلا توختىلىمىز. چۈنكى ھەممە ئائىلىدە قىز-ئاياللار بار، قىز-ئاياللار مىللەتنىڭ كەلگۈسىنى تۇغقۇچى ۋە يېتىشتۈرگۈچىدۇر!

پۈتۈن بەدەن ئورۇقلاش بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىشى، مۇسكۇللارنىڭ ئازىيىشى، ماينىڭ ئازىيىشى ياكى يوقىلىشىنى، بەدەننىڭ سىرتقى كۆرۈنۈشىنىڭ ئىنتايىن ئورۇقلاپ كېتىشىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋالنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، بۇ كېسەللىك، ئوزۇقلۇق يېتىشمەسلىك، ھەزىم قىلىش، قوبۇل قىلىش توسالغۇغا ئۇچراش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئۇنىڭ سەۋەبى ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش مۇۋاپىق داۋالاش تەدبىرلىرىنى قوللىنىشقا پايدىلىق.

سۇ ئۈزۈش نۇرغۇن كىشىلەر ئىنتايىن ياخشى كۆرىدىغان ھەم دائىم ئېلىپ بارىدىغان تەنھەرىكەت تۈرى، بۇ خىل تەنھەرىكەتنىڭ پايدىسىمۇ ناھايىتى روشەن، ئۇنداقتا، بىر سائەت سۇ ئۈزۈش باشقا تەنھەرىكەت تۈرلىرى بىلەن قانچىلىك شۇغۇللانغانغا باراۋەر؟

ئادەم ئوتتۇرا ياشقا بارغاندا ساغلاملىقتىن مەسىلە كۆرۈلۈشكە باشلايدۇ. مەيلى ئەر ياكى ئايال بولسۇن، ئوتتۇرا ياشقا بارغاندا ئوخشاش بولمىغان ساغلاملىق كىرىزىسىغا دۇچ كېلىدۇ. ئەمەلىيەتتە، 500 يىل ئىلگىرىلا ئېلىمىزنىڭ داڭلىق تېببىي ئالىمى جاڭ جىڭيۆ «ئوتتۇرا ياشلىقلارنىڭ ساغلاملىقىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ۋە ياخشىلاش» توغرىسىدىكى ئۆزىنى ئاسراش ئۇسۇلىنى ئوتتۇرىغا قويغان. بۈگۈن بىز ئوتتۇرا ياشلىق كىشىلەر دۇچ كېلىدىغان، ھەممەيلەن بىلىۋېلىشقا تېگىشلىك بولغان 10«ساغلاملىق ئۆتكىلى»نى كۆرۈپ ئۆتەيلى.

سۇسىزلاندۇرۇشتىن بولغان قىزىش بەدەن سۇنى زىيادە كۆپ يوقاتقانلىقتىن بەدەن تېمپېراتۇرىسىنىڭ ئۆرلەپ كېتىشىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال ئادەتتە ئېغىر دەرىجىدە ئىچى سۈرۈش، قۇسۇش، يۇقىرى قىزىتما ياكى باشقا سەۋەبلەردىن كېلىپ چىقىدۇ. سۇسىزلىنىش خاراكتېرلىك قىزىشنىڭ سەۋەبى ۋە داۋالاش ئۇسۇلىنى چۈشىنىش ۋاقتىدا مۇۋاپىق تەدبىر قوللىنىشتا ئىنتايىن مۇھىم.

يۇقىرى قىزىتما تىترەش بەدەن تېمپېراتۇرىسى شىددەت بىلەن ئۆرلەپ، تىترەش ياكى تىترەش ئالامەتلىرىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل كېسەللىك ئالامىتى كۆپ خىل كېسەللىك ياكى ئەھۋالنىڭ بەلگىسى بولۇشى مۇمكىن، بۇ يۇقۇملىنىش، ياللۇغ، دورا رېئاكسىيەسى ياكى باشقا تېببىي مەسىلىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش ۋە مۇۋاپىق دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى ۋاقتىدا داۋالاشتا ئىنتايىن مۇھىم.