نۇرمەمەت دوختۇر

ھەيز كۆرۈش ئاياللار ساغلاملىقىدىكى مۇھىم فىزىيولوگىيەلىك ھادىسە بولۇپ، ئاياللارنىڭ بالاغەتكە يېتىش مەزگىلىدىن ھەيز توختىغانغا قەدەر بولغان ئارىلىقتا، تۇخۇمداننىڭ دەۋرىيلىك تۇخۇم قويۇپ بېرىشى ۋە ھورمۇننىڭ ئۆزگىرىشى سەۋەبلىك بالىياتقۇ ئىچكى پەردىسىنىڭ چۈشۈپ، جىنسىي يول ئارقىلىق چىقىپ كېتىش جەريانىدۇر.

كۆڭلى ئېلىشىش بىر خىل دائىم كۆرۈلىدىغان كېسەللىك ئالامىتى بولۇپ، ئاشقازان بىئارام بولۇش ۋە قۇسقۇسى كېلىش تۇيغۇسىدا ئىپادىلىنىدۇ. 

يېقىندا سوغۇق ھاۋا ئېقىمىنىڭ تەسىرىدە، شەھىرىمىزدە قار-يامغۇرلۇق ھاۋارايى كۆرۈلۈپ تېمپېراتۇرا كۆرۈنەرلىك تۆۋەنلىدى. ئەتراپىمىزدىكى بوغۇم ياللۇغى ئاغرىقلىرىنىڭ « ھەر قېتىم قىش كىرىپ تېمپېراتۇرا تۆۋەنلىگەندە بوغۇم ياللۇغۇم ئېغىرلىشىپ كېتىدۇ» دېگەنلىرىنى ئاڭلاپ قالىمىز. ئۇنداقتا، بوغۇم ياللۇغى ئاغرىقلىرى قانداق قىلغاندا قىشنى خاتىرجەم ئۆتكۈزەلەيدۇ؟

تېرە ئاستى خالتىلىق ئىششىقى بىر خىل كۆپ ئۇچرايدىغان تېرە كېسەللىك ئۆزگىرىشى بولۇپ، تېرىنىڭ ئاستى تەرىپىدە شەكىللەنگەن سۇيۇقلۇق ياكى يېرىم قاتتىق ماددا بىلەن تولغان خالتىسىمان قۇرۇلما بولۇپ ئىپادىلىنىدۇ. 

بۆرەك ئاجىزلاش مۇقىم بىر خىل كېسەللىك ئەمەس. ئۇ پەقەت تېبابەتتىكى بۆرەك ۋە ئومۇمىي بەدەن ئاجىزلىشىشنى كۆرسىتىدۇ. ئادەتتە كۆپىنچە كىشىلەر زادى قايسى خىلدىكى ئاجىزلىق ئىكەنلىكىنى ئېنىق ئايرىماي قالايمىقان قۇۋۋەت تولۇقلاپ، ئالامەتلىرى ياخشىلانمىغاننىڭ ئۈستىگە مىجەزىنى بۇزۇۋېلىپ تېخىمۇ قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈپ قالىدۇ. جۇڭيى تېبابىتىدىكى بۆرەك ئاجىزلىشىش زادى قانداق ئۇقۇم؟ قانداق قىلساق توغرا قۇۋۋەتلىنەلەيمىز؟

ماغدۇرسىزلىق بىر خىل دائىم كۆرۈلىدىغان كېسەللىك ئالامىتى بولۇپ، بەدەن چارچاش، ماغدۇرسىزلىق ۋە روھسىزلىق ھېس قىلىدۇ. 

يانفون ھازىرقى زامان كىشىلىرىنىڭ ھاجەتخانىغا كىرىشتىكى «ئۆلچەملىك سەپلىمىسى»گە ئايلىنىپ، ھەتتا بەزى كىشىلەر ھاجەتخانىغا قەغەز ئالماي كىرىپ ئىشتىنىنى بۇلغاپ قويۇشنى ئۇنتۇسا ئۇنتۇيدۇكى ھەرگىزمۇ يانفون ئېلىۋېلىشنى ئۇنتۇمايدۇ. ھاجەتخانىدا يانفون ئوينىسىڭىزغۇ بىر مەھەل پەيزى بولىدۇ، لېكىن شەكىلسىز ھالدا تەرەت قىلىش ۋاقتىڭىزنى ئۇزارتىپ، كەلگۈسىدە سىزنىڭ گېموروي كېسىلى سەۋەبىدىن ئورۇن تۇتۇپ يېتىپ قېلىشىڭىزدىكى يوشۇرۇن خەۋپنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، نۆۋەتتە بارغانسېرى كۆپلىگەن يانفونغا «ئاشىق» ياشلار ھاجەتخانىدا يانفون ئويناش بەدىلىگە «گېموروي» مۇكاپاتىغا ئېرىشىۋاتىدۇ.

ئاغرىق بىر خىل دائىم كۆرۈلىدىغان فىزىيولوگىيەلىك ۋە پىسخىكىلىق ھادىسە بولۇپ، توقۇلمىلارنىڭ زەخىملىنىشى ياكى يوشۇرۇن زەخىملىنىشىگە ئاگاھلاندۇرۇش سىگنالى بېرىشتە ئىپادىلىنىدۇ. ئۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش، تەكشۈرۈش ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى ھەمدە داۋالاش ئۇسۇلى مەسىلىلەرنى ۋاقتىدا پەرقلەندۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم. 

قىش پەسلى ئادەمنىڭ ئاسانلا ئىسسىقى ئېشىپ كېتىدىغان پەسىل بولۇپ، پات ـ پات يۇتقۇنچاق قۇرۇپ ئاغرىش، ئىككى كۆز قىزىرىش، بۇرۇن بوشلۇقى قىززىش، ئېغىز قۇرۇپ تىل ئاغرىش ۋە جاۋىغاي ئاغرىش، بۇرۇنى قاناش، چىش ئاغرىش قاتارلىق ئالامەتلەر كۆرۈلىدۇ، بۇ ئالامەتلەر ئادەتتە بىز داۋاملىق دەيدىغان «ئىسسىقى ئېشىپ كېتىش». ئۇنداقتا، قانداق قىلغاندا بەدەندىكى «ئىسسىق»نى ۋاقتىدا ياندۇرغىلى بولىدۇ؟

يىرىڭلىق قاپارتقۇ تېرىدىكى بىر خىل كېسەللىك ئۆزگىرىشى بولۇپ، تېرە يۈزىدە يىرىڭ بىلەن تولغان كىچىك خالتىلىق پۈۋەكچە پەيدا بولىدۇ. ئۇنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، يۇقۇملىنىش، زىيادە سەزگۈرلۈك رېئاكسىيەسى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.