تېڭشۈن تورى خەۋىرى، نۇر تورى تەرجىمىسى:
نۇرغۇن كىشىلەر تاتلىق ئىچىملىكلەرنى «خۇشاللىق سۈيى» دەپ ئاتايدۇ، ھەرىكەت قىلىپ، تويغۇچە غىزالانغاندىن كېيىن، كولا، ئەتكەن چاينى بىراقلا ئىچىۋەتسە ھەقىقەتەن پەيزى بولىدۇ، لېكىن بۇنىڭ بەدىلىمۇ ناھايىتى قىممەت. تاتلىق سۇنى قولىدىن چۈشۈرمەسلىك سېمىزلىك، چىشنى قۇرت يېيىش، دىيابېت قاتارلىق خەتەرلەرنى ئاشۇرۇپلا قالماي، يېقىندا شىۋېيتسارىيە «ئوزۇقلۇق ماددىلىرى» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر پارچە ئىلمىي ماقالىدە يەنە قەنت تەركىبلىك ئىچىملىكلەرنىڭ ئەرلەرنىڭ پەرزەنتلىك بولۇش ئىقتىدارىغا ئەجەللىك زەربە بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىلگەن.

بۇ تەتقىقاتنى سىنگاپور دۆلەتلىك داشۆسى تېببىي شۆيۈەنىدىكى ئالىملار قانات يايدۇرغان بولۇپ، ئۇلار «قەنتلىك ئىچىملىك» ئىسپېرما ساغلاملىقى (كىلىماتى)غا مۇناسىۋەتلىك 11 تۈرلۈك تەتقىقاتنى ئىنچىكە ئانالىز قىلغان، نەتىجىدە بايقىلىشىچە، ئەرلەر تاتلىق ئىچىملىكلەرنىڭ ئىستېمال مىقدارى قانچە كۆپ بولسا، ئىسپېرما سانى شۇنچە تۆۋەن، ھاياتىي كۈچى شۇنچە ناچار، فورماتسىيەلىك ئۆزگىرىش شۇنچە ئېغىر بولىدۇ. كونكرېت قىلىپ ئېيتقاندا، ئىچمەيدىغان كىشىلەرگە سېلىشتۇرغاندا، ھەر ھەپتىدە يەتتە ئىستاكاندىن ئارتۇق قەنتلىك ئىچىملىك (كاربونات كىسلاتالىق ئىچىملىك، مېۋە شەربىتى، ئىقتىدارلىق ئىچىملىك، ئەتكەن چاي قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، ھەر ئىستاكانى 350 مىللىلىتىر ئەتراپىدا) ئىچكەنلەر بىلەن سېلىشتۇرغاندا، ئىسپېرما مىقدارى %6 ئازىيىدۇ. ھەر ھەپتىدە ئۈچ قېتىم كولا ئىچىدىغان كىشىلەرنىڭ ئىسپېرمىسىنىڭ ىمى%12.5 كىچىكلەيدىكەن. ئىسپېرمىنىڭ ھاياتىي كۈچى ئىسپېرمىنىڭ سۈپىتى ۋە ئۇرۇقلىنىش ئىقتىدارىغا تەسىر كۆرسىتىدىغان مۇھىم كۆرسەتكۈچ بولۇپ، تەتقىقاتلاردىن بايقىلىشىچە، ھەر كۈنى قەنت تەركىبلىك ئىچىملىكلەرنى ئىچىدىغان ئەرلەرنىڭ ئىسپېرمىنىڭ ھاياتىي كۈچى تۆۋەن بولۇش خەۋپى%23 ئاشىدىكەن، ئورۇق ئەرلەر ئىچىدە بۇ خىل تەسىرى تېخىمۇ چوڭ بولىدۇ. تاتلىق سۇ يەنە ئىسپېرمىنىڭ شەكلىنى بۇزىدۇ، ھەر بىر بوتۇلكا 500 مىللىلىتىر كولانى ئىچكەندە، ئىسپېرمىدىكى نورمال ئىسپېرمىنىڭ نىسبىتى %0.5 تۆۋەنلەيدۇ.
قەنت تەركىبى بار ئىچىملىكلەر كۆپ خىل يوللار ئارقىلىق ئىسپېرما سۈپىتىنى قورشاپ ھۇجۇم قىلىدۇ. بىرىنچىدىن، شېكەرنى زىيادە كۆپ قوبۇل قىلغاندا پۈتۈن بەدەندە ئوكسىدلىنىش سېزىمچانلىق رېئاكسىيەسى يۈز بېرىپ، ئىسپېرما ھۈجەيرە پەردىسى زەخىملىنىپ، DNA پارچىلىنىپ كېتىش نىسبىتى ئېشىپ كېتىپ، ئىسپېرمىنىڭ سۈپىتى ۋە تۇغۇش نەتىجىسىگە بىۋاسىتە تەسىر يېتىدۇ. ئاستا خاراكتېرلىك ئوكسىدلىنىش سېزىمچانلىقى يەنە ھۈجەيرىنىڭ قېرىشىنى تېزلىتىپ، ئىسپېرمىنى «بالدۇر قېرىتىۋېتىدۇ».
ئىككىنچىدىن، شېكەرلىك ئىچىملىكلەرنىڭ قوبۇل قىلىنىشى تورمۇزلىغۇچى ماددا B، تۇخۇم پۈۋەكچىلىرىنىڭ ھاسىل بولۇشىنى ئىلگىرى سۈرگۈچى ماددا ( FSH )، ئېسترادىئول قاتارلىق ھورمۇنلارنىڭ ئۆزگىرىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، بۇ ھورمۇنلارنىڭ قالايمىقانلىشىشى ئىسپېرمىنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىش ئۈنۈمىنى تۆۋەنلىتىپ، سانىنى ئازايتىۋېتىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، ئۇزاق مۇددەت شېكەرنى زىيادە كۆپ قوبۇل قىلىش سېمىزلىك، «ئۈچ يۇقىرى» قاتارلىق ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇلارمۇ مەنى زەخىملەندۈرىدىغان خەتەرلىك ئامىللاردۇر.
يېمەك – ئىچمەكنىڭ كۆپىيىش ساغلاملىقىغا بولغان تەسىرىنى ئازايتىش ئۈچۈن، مەيلى چوڭلار ياكى بالىلار بولسۇن، شېكەرنىڭ قوبۇل قىلىنىشىنى چەكلەش كېرەك. «ئېلىمىز ئاھالىلىرىنىڭ غىزالىنىش كۆرسەتمىسى (2022)» گە ئاساسلانغاندا، ھەر كۈنى قوبۇل قىلىنىدىغان شېكەر مىقدارى 50 گرامدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، ئەڭ ياخشىسى 25 گرامدىن تۆۋەن كونترول قىلىنىشى كېرەك. كۆپ ئۇچرايدىغان كولا، ئەتكەن چاي، مېۋە شەربىتى، تەنھەرىكەت ئىچىملىكى، قېتىق ۋە بەزى چاي ئىچىملىكلىرىمۇ قەنت تەركىبى يۇقىرى ئىچىملىكلەر بولۇپ، ئۇنىڭدىن ساقلىنىش كېرەك.
مەنبە:
https://m.nur.cn/news/2025/05/20870425.shtml


