قان شېكىرىڭىزنىڭ نورمالسىزلىقىنى چىشتىكى تۆت خىل سىگنالدىن بىلەلەيسىز

چىشتىكى تۆت خىل ئاگاھلاندۇرۇش سىگنالى: قان شېكىرىڭىزنىڭ نورمالسىزلىقىنى قانداق بىلىسىز؟

نۇرغۇن كىشىلەر ئېغىز بوشلىقى ساغلاملىقىنى پەقەت چىش بىلەنلا مۇناسىۋەتلىك دەپ قارايدۇ. لېكىن، زامانىۋى تېببىي تەتقىقاتلار چىش ۋە چىش ئەتراپىنىڭ ئەمەلىيەتتە پۈتۈن بەدەن ساغلاملىقىنىڭ، بولۇپمۇ قان شېكىرىنىڭ «كۈزەتكۈچىسى» ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىدى. ئەگەر سىزنىڭ قان شېكىرىڭىز ئۇزۇن مۇددەت يۇقىرى بولسا ياكى كونترول قىلىنمىسا، ئېغىز بوشلىقى ئەڭ دەسلەپتە ئاگاھلاندۇرۇش سىگنالى بېرىدىغان ئورۇنغا ئايلىنىدۇ.

تۆۋەندە چىشتىكى قان شېكىرى نورمالسىزلىقىدىن بېشارەت بېرىدىغان تۆت چوڭ ئالامەت ۋە ئۇنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنىدۇ.

1. چىش مىلىكىدىن دائىم قان چىقىش

ساغلام چىش مىلىكى سۇس ھال رەڭدە، مۇستەھكەم ۋە ئېلاستىكىلىققا ئىگە بولىدۇ. نورمال ئەھۋالدا چىش چوتكىلىغاندا قان چىقمايدۇ. ئەگەر سىزدە تۆۋەندىكى ئەھۋاللار كۆرۈلسە، بۇ قان شېكىرىنىڭ ئۆرلەپ كەتكەنلىكىدىن بولۇشى مۇمكىن:

• قورۇق يېمەكلىكلەرنى يېگەندە قاناش: قتتىقراق بىرەر نەرسە چىشلىگەندىلا چىش مىلىكى قاناپ كەتسە.
• قىل تومۇرلارنىڭ ئاجىزلىشى: يۇقىرى قان شېكىرى قاننىڭ يېپىشقاقلىقىنى ئاشۇرۇپ، قىل قان تومۇرلارنى ئاسان زەخىملىنىدىغان قىلىپ قويىدۇ.
• باكتېرىيەنىڭ كۆپىيىشى: دىيابېت بىمارلىرىدا ئىممۇنىتېت كۈچى تۆۋەنلەپ، ئېغىزدىكى باكتېرىيەلەر تېز كۆپىيىدۇ، بۇ چىش مىلىكى ياللۇغىنى ئېغىرلاشتۇرىدۇ.

2. چىش ئەتراپى قىزىرىپ ئىششىش ۋە ئېغىز پۇراش

ئېغىز پۇراش پەقەت ئاشقازان مەسىلىسى ئەمەس. چىش ئەتراپى توقۇلمىلىرى ئۇزۇن مۇددەت يۇقىرى شېكەرلىك مۇھىتتا تۇرغاندا، باكتېرىيە كۆپىيىپ كېتىدۇ.

• سوزۇلما خاراكتېرلىك ياللۇغ: چىش ئەتراپىدىن يىرىڭ ئېقىش، قىزىرىپ ئىششىش قان شېكىرىنىڭ كونترولسىز قالغانلىقىنىڭ بەلگىسى.
• ئىنسۇلىنغا بولغان قارشىلىق: تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، چىش ئەتراپى ياللۇغى بەدەننىڭ ئىنسۇلىنغا بولغان سەزگۈرلۈكىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ، بۇ قان شېكىرىنى تەڭشەشنى تېخىمۇ قىيىنلاشتۇرۇپ، يامان سۈپەتلىك ئايلىنىش پەيدا قىلىدۇ.

3. چىش بوشاپ كېتىش ۋە چۈشۈش

ئەگەر سىزنىڭ چىشىڭىز سەۋەبسىز مىدىرلاشقا باشلىسا، بۇ مەسىلىنىڭ خەتەرلىك باسقۇچقا كەلگەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ.

• سۆڭەك سۈمۈرۈلۈش: يۇقىرى قان شېكىرى سۆڭەكنىڭ ماددا ئالمىشىشىغا توسالغۇ بولۇپ، چىش تۈۋىدىكى سۆڭەكنىڭ ئاستا-ئاستا يوقىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
• يۇقىرى خەتەر: دىيابېت بىمارلىرىنىڭ چىشى چۈشۈپ كېتىش خەۋپى ئادەتتىكى كىشىلەردىن %20-%30 يۇقىرى بولىدۇ.

4. ئېغىز بوشلىقى يارىلىرىنىڭ ساقىيىشى ئاستا بولۇش

ئېغىز بوشلىقىدىكى كىچىك يارا ياكى چىش تارتقۇزغاندىن كېيىنكى ئورۇن ئىككى ھەپتىگىچە ساقايمىسا، چوقۇم قان شېكىرىنى تەكشۈرتۈش كېرەك.

• ئاق قان ھۈجەيرىسىنىڭ ئاجىزلىشى: يۇقىرى قان شېكىرى ئاق قان ھۈجەيرىسىنىڭ باكتېرىيەگە قارشى تۇرۇش ئىقتىدارىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
• قايتا يۇقۇملىنىش: يارا ئېغىزى ئاسانلا يىرىڭداپ، ئەسلىگە كېلىش سۈرئىتى ئاستىلاپ كېتىدۇ.

قان شېكىرى ۋە چىش ساغلاملىقىنى قانداق باشقۇرۇش كېرەك؟

قان شېكىرىنى نورمال دائىرىدە تۇتۇش ئېغىز بوشلىقى كېسەللىكلىرىنى داۋالاشنىڭ ئالدىنقى شەرتى. تۆۋەندىكى تەكلىپلەرگە ئەمەل قىلىڭ:

قان شېكىرىنى كونترول قىلىش نىشانى:

• ئاچ قورساق قان شېكىرىنى 4.4-7.0 mmol/L ئارىلىقىدا تۇتۇش.
• قەنتلەشكەن قان قىزىل ئاقسىلىنى (HbA1c) %7 ئىچىدە ساقلاش.

تۇرمۇش ئادىتىنى ياخشىلاش:

• تۈزۈملۈك ئوزۇقلىنىش: يۇقىرى شېكەرلىك ۋە يۇقىرى مايلىق يېمەكلىكلەردىن پەرھىز تۇتۇش، كۆكتات ۋە تالالىق يېمەكلىكلەرنى كۆپەيتىش.
• قەرەللىك ھەرىكەت: ھەپتىدە ئاز دېگەندە 150 مىنۇت ئوتتۇراھال سىجىللىقتىكى ھەرىكەت (تېز مېڭىش، سۇ ئۈزۈش) قىلىش.
• ئېغىز تازىلىقى: كۈنىگە ئىككى قېتىم فتورلۇق چىش پاستىسىدا چىش چوتكىلاش، چىش يىپى ئىشلىتىشنى ئادەتكە ئايلاندۇرۇش.
• قەرەللىك تەكشۈرتۈش: ھەر يېرىم يىلدا بىر قېتىم چىش دوختۇرىغا كۆرۈنۈپ، چىش تېشىنى تازىلاتقۇزۇش.

چىش سىزنىڭ ساغلاملىق «قاراۋۇلخانىڭىز». چىشتىكى كىچىك ئۆزگىرىشلەرگە سەل قارىماي، ۋاقتىدا تەكشۈرتۈش ئېلىپ بارسىڭىز، ھەم چىشىڭىزنى ساقلاپ قالالايسىز، ھەم دىيابېت كېسىلىنىڭ ئېغىر ئەگەشمە كېسەللىكلىرىدىن ساقلىنالايسىز.