نۇرغۇن ئانىلار تۇغۇتتىن كېيىن بەدەن ئېغىرلىقى تۈشسىمۇ، لېكىن قورساق قىسمىنىڭ يەنىلا تومپىيىپ چىقىپ تۇرغانلىقىدىن، ھەتتا ھامىلىدار ئاياللاردەك كۆرۈنۈپ قالغانلىقىدىن ئەنسىرەيدۇ. بۇ كۆپىنچە ئەھۋاللاردا ئادەتتىكى سېمىزلىك بولماستىن، بەلكى «قورساق تۈز مۇسكۇلى بۆلۈنۈش» (Diastasis Recti) نىڭ نەتىجىسىدۇر. بۇ مەسىلە ئانىلارنىڭ تاشقى قىياپىتىگە تەسىر كۆرسىتىپلا قالماي، يەنە بەل ئاغرىقى، سۈيدۈك تۇتالماسلىق ۋە ئىچكى ئەزالارنىڭ تۆۋەنلىشى قاتارلىق ساغلاملىق مەسىلىلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

قورساق تۈز مۇسكۇلى بۆلۈنۈش دېگەن قانداق ئەھۋال؟
ئادەم بەدىنىنىڭ قورساق قىسمىدا سول ۋە ئوڭ ئىككى تەرەپتە تۈز كەتكەن بىر جۈپ مۇسكۇل بولۇپ، بۇ «قورساق تۈز مۇسكۇلى» دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ ئىككى مۇسكۇلنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئاق سىزىق (Linea Alba) دەپ ئاتىلىدىغان بىر تۇتاشتۇرغۇچى توقۇلما بولىدۇ. ھامىلىدارلىق مەزگىلىدە، ھامىلىنىڭ چوڭىيىشى ۋە بالىياتقۇنىڭ كېڭىيىشىگە ئەگىشىپ، قورساق دىۋارى زىيادە سوزۇلۇپ، ئوتتۇرىدىكى ئاق سىزىق نېپىزلەيدۇ ۋە ئىككى تەرەپتىكى مۇسكۇللار ئۆز-ئارا ئاجرىلىدۇ.
ئەڭ يېڭى تېببىي تەتقىقاتلارغا ئاساسلانغاندا، ھامىلىدار ئاياللارنىڭ تەخمىنەن %60 تىن %100 كىچە بولغان قىسمىدا تۇغۇتتىن كېيىن مەلۇم دەرىجىدە مۇسكۇل بۆلۈنۈش ئەھۋالى كۆرۈلىدۇ. تۇغۇتتىن كېيىنكى ئالدىنقى 8-12 ھەپتە ئىچىدە، بەدەن ئۆزلۈكىدىن مەلۇم دەرىجىدە ئەسلىگە كېلىدۇ، ئەمما ئەگەر بۇ جەريان تاماملانمىسا، «سوزۇلما خاراكتېرلىك بۆلۈنۈش» شەكىللىنىدۇ.
خاتا چېنىقىشتىن ساقلىنىش: نېمىشقا «قورساق قاتلاش» خەتەرلىك؟
نۇرغۇن ئانىلار قورساقنى كىچىكلىتىش ئۈچۈن ئولتۇرۇپ قوپۇش ياكى قورساق قاتلاش قاتارلىق ئەنئەنىۋى چېنىقىش ئۇسۇللىرىنى قوللىنىدۇ. لېكىن، قورساق تۈز مۇسكۇلى بۆلۈنۈش بار ئانىلار ئۈچۈن بۇ ئىنتايىن خەتەرلىك. چۈنكى بۇ خىل ھەرىكەتلەر قورساق ئىچى بېسىمىنى ئاشۇرۇۋېتىپ، ئاجرىلىپ كەتكەن مۇسكۇللارنى تېخىمۇ سىرتقا ئىتتىرىدۇ ۋە ئوتتۇرىدىكى ئاق سىزىقنىڭ تېخىمۇ زەخىملىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئەگەر چېنىقىۋاتقاندا قورسىقىڭىزدا بىر خىل «دۆڭچە» چىقىپ قالسا، بۇ سىزنىڭ خاتا چېنىقىۋاتقانلىقىڭىزنىڭ سىگنالىدۇر.
ئەكسىچە، بىز قورساقنىڭ ئەڭ ئىچكى قەۋىتىدىكى «تۆۋەنكى قورساق توغرا مۇسكۇلى» (Transverse Abdominis) نى مەشىق قىلدۇرۇشنى ئاساس قىلىشىمىز كېرەك. بۇ مۇسكۇل بەدەننىڭ تەبىئىي «بەلباغ»ىغا ئوخشايدۇ، ئۇنى كۈچەيتكەندە ئاندىن سىرتقى تۈز مۇسكۇللارنى ئوتتۇرىغا تارتقىلى بولىدۇ.
ئىلمىي ئەسلىگە كەلتۈرۈش باسقۇچلىرى ۋە تەكلىپلەر
تۇغۇتتىن كېيىنكى ئەسلىگە كەلتۈرۈش بىر ئۇزاق مۇددەتلىك جەريان بولۇپ، ئۇنى تۆۋەندىكى باسقۇچلار بويىچە ئېلىپ بېرىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ:
- ئالدى بىلەن ئۆزىڭىزنى تەكشۈرۈڭ: تۈز يېتىپ، ئىككى تىزىڭىزنى پۈكۈپ، بېشىڭىزنى ئازراق كۆتۈرۈپ قورسىقىڭىزغا كۈچ چۈشۈرۈڭ. بارمىقىڭىز بىلەن كىندىكنىڭ ئۈستى ۋە ئاستى قىسمىدىكى بوشلۇقنى ئۆلچەڭ. ئەگەر ئىككى بارماقتىن كەڭ بولسا، سىستېمىلىق ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە ئېھتىياجلىق بولىسىز.
- نەپەسلىنىش مەشىقى: دىئافراگما نەپەسلىنىش (قورساق بىلەن نەپەسلىنىش) ئەڭ بىخەتەر ۋە ئۈنۈملۈك باشلىنىش نۇقتىسىدۇر. بۇ نەپەسلىنىش ئۇسۇلى قورساقنىڭ چوڭقۇر قاتلام مۇسكۇللىرىنى ئويغىتىدۇ.
- كېگېل (Kegel) مەشىقى: داس بوشلۇقى مۇسكۇللىرى قورساق مۇسكۇللىرى بىلەن بىر گەۋدە. داس بوشلۇقى مۇسكۇللىرىنى چىڭىتقاندا، قورساق مۇسكۇللىرىمۇ تەبىئىي جىددىيلىشىدۇ.
- كەسپىي فىزىكىلىق داۋالاش: ئەگەر بۆلۈنۈش ئۈچ بارماقتىن ئارتۇق بولسا، ئېلېكترونلۇق مۇسكۇل غىدىقلاش (EMS) ياكى كەسپىي ئەسلىگە كەلتۈرۈش ماشىنىلىرىدىن پايدىلىنىش زۆرۈر.
- كۈندىلىك قىياپەتنى تۈزىتىش: بالا كۆتۈرگەندە، ئولتۇرغاندا ياكى ماڭغاندا دائىم قورساقنى ئىچىگە تارتىپ، بەلنى تۈز تۇتۇش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈڭ. ئېغىر يۈك كۆتۈرۈشتىن ۋە تۇيۇقسىز قورساققا كۈچ كېلىدىغان ھەرىكەتلەردىن ساقلىنىڭ.
ئوزۇقلۇق ۋە تۇرمۇش ئادىتىنىڭ ئەھمىيىتى
مۇسكۇل ۋە تۇتاشتۇرغۇچى توقۇلمىلارنىڭ ئەسلىگە كېلىشى ئۈچۈن بەدەندە يېتەرلىك خام ئەشيا بولۇشى كېرەك. كوللاگېن ئاقسىلى، ۋىتامىن C ۋە سىنىك (Zinc) توقۇلمىلارنىڭ ئەسلىگە كېلىشىدىكى مۇھىم ئوزۇقلۇق ماددىلاردۇر. شۇڭا، تۇغۇتتىن كېيىن يېمەك-ئىچمەكتە يۇقىرى سۈپەتلىك ئاقسىل (گۆش، تۇخۇم، سۈت) ۋە يېشىل يوپۇرماقلىق كۆكتاتلارنى كۆپەيتىش لازىم.
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، قورساق قېتىش (قەۋزىيەت) تىن ساقلىنىش ئىنتايىن مۇھىم. چۈنكى تەرەت قىلغاندا كۈچىنىش قورساق بېسىمىنى ئاشۇرۇۋېتىپ، ئەمدىلا ئەسلىگە كېلىۋاتقان مۇسكۇللارنى يەنە ئاجرىتىۋېتىدۇ. يېتەرلىك سۇ ئىچىش ۋە تاللىق يېمەكلىكلەرنى ئىستېمال قىلىش بۇ مەسىلىنى ھەل قىلىشنىڭ ئاچقۇچىدۇر.
قورساق تۈز مۇسكۇلى بۆلۈنۈش قورقۇنچلۇق كېسەل ئەمەس، بەلكى ئانىلارنىڭ قەھرىمانلىق ئىزىدۇر. لېكىن ساغلاملىق ۋە گۈزەللىك ئۈچۈن، بىز چوقۇم سەۋرچانلىق بىلەن، ئىلمىي ئۇسۇللارغا تايىنىپ ئەسلىگە كېلىشىمىز كېرەك. تۇغۇتتىن كېيىنكى ئالتە ئاي ئەسلىگە كېلىشنىڭ «ئالتۇن دەۋرى» بولۇپ، بۇ مەزگىلنى قولدىن بەرمەسلىك، خاتا چېنىقىشتىن ساقلىنىش كېرەك.


