نۇرمەمەت دوختۇر

بۇرۇندىن ئوزۇقلاندۇرۇش نەيچىسى ( nasogastric tube )  بۇرۇن نەيچىسى، بۇرۇن ئوزۇقلىنىش نەيچىسى، بۇرۇن شىلەڭكىسى... دەپمۇ ئاتىلىدۇ. بۇرۇندىن ئوزۇقلاندۇرۇش نەيچىسى بۇرۇن بوشلۇقى ئارقىلىق قىزىلئۆڭگەچكە ھەمدە ئاشقازانغا كىرىدىغان بىر خىل داۋالاش ئەسۋابى بولۇپ، ئېغىز بوشلۇقى ئارقىلىق تاماق يېيەلمەيدىغان ياكى سۇ ئىچەلمەيدىغان بىمارلارغا ئىشلىتىلىدۇ. بۇ نەيچە ئادەتتە ۋاقىتلىق ياكى ئۇزاق مۇددەتلىك ئوزۇقلۇق بىلەن تەمىنلەش، دورا بېرىش ياكى ئاشقازاندىكى نەرسىلەرنى چىقىرىۋېتىشتە ئىشلىتىلىدۇ.

ھېق تۇتۇش قايتا - قايتا يۈز بېرىدىغان غەيرىي مۇستەقىل نەپەسلىنىش ھەرىكىتىنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە دىئافراگما مۇسكۇلىنىڭ قىسقىرىشىدىن كېلىپ چىقىدۇ.

ئىشتىھا ناچارلىشىش يېمەكلىككە بولغان قىزىقىش ۋە ئارزۇنىڭ تۆۋەنلەپ، قوبۇل قىلىش مىقدارىنىڭ ئازلاپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان كېسەللىك ئالامىتىنى كۆرسىتىدۇ.

ئاياللارنىڭ ئالاھىدە فىزىئولوگىيەلىك ئالاھىدىلىكى بولغاچقا، تۆمۈر، ئۆسۈملۈك ئانىلىق ھورمىنى ۋە ۋىتامىنلارغا بولغان ئېھتىياجى تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ. بۇنىڭ ئىچىدە، تۆمۈر ماددىسى قان تولۇقلاشقا پايدىلىق بولۇپ، ھەيزكەلتۈرۈپ چىقارغان زىياننى تولۇقلايدۇ؛ ئۆسۈملۈك ئانىلىق ھورمۇنى ئاياللارنىڭ تېنىدىكى ئانىلىق ھورمۇننى تەڭشەپ، كىلىماكتېرىيە دەۋرىدىكى ئالامەتلەرنى پەسەيتىدۇ؛ ۋىتامىن كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا پايدىلىق. ئامېرىكا «تەرمىلەر» ژۇرنىلى يېقىندا ئاياللارنىڭ ئوزۇقلۇق تولۇقلىشىغا ماس كېلىدىغان تۆۋەندىكى بەش خىل ئەڭ ياخشى يېمەكلىكنى تەۋسىيە قىلدى.

شىۋېتسىيە كارولىنسكا تېببىي ئالىي مەكتىپىدىكى ئالىملار قانات يايدۇرغان بىر تۈرلۈك ئومۇميۈزلۈك مېڭە تەسۋىر ھاسىل قىلىش تەتقىقاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، 2ـ تىپلىق دىئابېت كېسىلىگە گىرىپتار بولغان ياكى دىئابېت كېسىلىنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە تۇرۇۋاتقان بولسا، بىمارنىڭ چوڭ مېڭىسىنىڭ «ئاستا» قېرىشى تېزلىشىدىكەن. بىراق، تەتقىقات كوللېكتىپىمۇ ساغلام تۇرمۇش ئۇسۇلىنىڭ بۇ كېسەللىكلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان نېرۋا سىستېمىسىنىڭ ئۆزگىرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ياردىمى بولۇشى مۇمكىنلىكىنى تەكىتلىدى. ئالاقىدار ئىلمىي ماقالە «دىئابېت پەرۋىشى» 2024. تومۇز ئېيىدا چىققان ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىندى.

ناركوز بۆلۈمى مەخسۇس ئوپېراتسىيە ۋە بەزى تېببىي بۆلۈملەردە ياتقان بىمارلارنىڭ ئاغرىقىنى باشقۇرۇش ۋە ئالامەتلىرىنى كۆزىتىشكە مەسئۇل تېببىي بۆلۈم. ناركوز دوختۇرلىرى ھەر خىل ناركوز دورىلىرى ۋە تېخنىكىلىرىنى ئىشلىتىش ئارقىلىق، بىمارنى ئوپېراتسىيە جەريانىدا ئاغرىقسىز ھالەتتە ساقلاش بىلەن بىللە، ئۇنىڭ ھاياتلىق بەلگىلىرىنىڭ مۇقىم بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىدۇ. ناركوز بۆلۈمى يەنە ئاغرىقنى باشقۇرۇش، ئېغىر كېسەللەرنى كۆزىتىش ۋە جىددىي تېببىي قۇتقۇزۇشقا قاتنىشىدۇ. ناركوز دوختۇرى ئوپېراتسىيەدىن بۇرۇن، ئوپېراتسىيە جەريانىدا ۋە ئوپېراتسىيەدىن كېيىن ئىنتايىن مۇھىم رول ئويناپ، ئوپېراتسىيە جەريانىنىڭ بىخەتەرلىكى ۋە بىمارنىڭ ئازادىلىكىگە كاپالەتلىك قىلىدۇ.

تەرەت راۋان بولماسلىق چوڭ تەرەت چىقىرىش قىيىن بولۇش ياكى ۋاقىت ئارىلىقى بىر قەدەر ئۇزۇن بولۇش ئەھۋالىنى كۆرسىتىدۇ.

1. ئۈچەي مونچاق گۆشى:ئۈچەي مونچاق گۆشى ئۈچەي دىۋارىدىكى ياخشى سۈپەتلىك ئۆسمىنى كۆرسىتىدىغان بولۇپ، قەۋزىيەت ۋە قورساق قىسمىدا مونەك پەيدا بولۇشنىمۇ كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.

شەكىل تۈزەش تاشقى كېسەللىكلەر بۆلۈمى مەخسۇس بەدەن شەكلىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش، قايتا قۇرۇش ۋە گۈزەللەشتۈرۈش بىلەن شۇغۇللىنىدىغان تېببىي بۆلۈم. ئۇ ھۆسن تۈزەش ئوپېراتسىيەسىنى ئۆز ئىچىگە ئېلىپلا قالماي، يەنە قايتا قۇرۇش ئوپېراتسىيەسى قىلىپ، جاراھەت، كېسەللىك ياكى تۇغما غەيرىيلىك كەلتۈرۈپ چىقارغان بەدەن كەمتۈكلۈكىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشكىمۇ چېتىلىدۇ. شەكىل تۈزەش تاشقى كېسەللىكلەر دوختۇرى ھەر خىل ئوپېراتسىيە تېخنىكىسى ئارقىلىق، بىمارنىڭ تاشقى كۆرۈنۈشى ۋە ئىقتىدارىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشىگە ياردەم بېرىپ، تۇرمۇش سۈپىتىنى ئۆستۈرىدۇ.

ئېغىر قەۋزىيەت تەرەت قىلىش قىيىنلىشىش، تەرەت قېتىم سانى ئازىيىش ياكى تەرەت قىلىش ۋاقتى ئۇزىراش قاتارلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى داۋاملىق مەۋجۇت بولىدىغان ئەھۋالنى كۆرسىتىدۇ.