نۇرمەمەت دوختۇر

  بۈگۈن تورغا چىقىپ،  يوللانغان تېمىلارنى بىرەر قۇر كۆرۈپ چىقىپ ، بىر قېرىندىشىمىزنىڭ ئەيدىز توغرىسىدا مەسلىھەت سوراپ يازغان تېمىسىنى كۆرۈپ ، ئەيدىز كىسىلى توغرىسىدا سورىغان سۇئالىغا جاۋاپ بېرىش بىلەن بىرگە، كۆرگەن ئاڭلىغانلېرىمنى تورداشلار بىلەن بىللە ئورتاقلىشىش مەخسىتىدە بۇ تېمىنى يازدىم، تورداشلارنىڭ خاتالىقىم بولسا تۈزىتىپ قۇيىشىنى چىن دىلىمدىن ئۈمۈد قىلىمەن

رەگەتكە بىر خىل ئاددىي ھەم قەدىمىي ئېتىش قورالى بولۇپ، كۆڭۈل ئېچىش، ئوۋ ئوۋلاش ۋە نىشان مەشىقىدە كەڭ ئىشلىتىلىدۇ. ئۇ ئادەتتە بىر Y شەكىللىك ياغاچ ( ياكى تۆمۈر ) رامكا ۋە بىر تال رېزىنكىدىن تەركىب تاپىدۇ، ئىشلەتكۈچى ئوقنى ( مەسىلەن، تاش ) رېزىنكە بوغقۇچنىڭ ئوتتۇرىسىغا قويۇپ، رېزىنكىنى سوزىدۇ، سوزۇش بىلەن بىرگە Y رامكىنىڭ ئوتتۇرىسىدا كۆز بىلەن نىشان مۆلچەرلىنىدۇ، ئاندىن قاتتىق سوزۇلغان رېزىنكە قويۇپ بېرىلىدۇ، ئوق تېز سۈرئەتتە ئېتىلىپ چىقىپ، مۆلچەرلەنگەن نىشانغا تىگىدۇ.

زەھەر چەككۈچىلەر زەھەرگە خۇمار بولغاندىن كېيىن زەھەرنى ۋېناغا ئوكۇل قىلىپ ئۇرۇشقا ئادەتلىنىدۇ ھەم شپىرىسنى ئورتاق ئىشلىتىدۇ. ئۇلار ئورتاق ئىشلەتكەن شپىرىس دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغاچقا، ئۇنىڭدا ئەيدىز ۋىرۇسى بولۇشى مۇمكىن. شۇنداق بولغاندا، ئەيدىز ۋىرۇسى قان ئارقىلىق بىرىدىن يەنە بىرىگە يۇقىدۇ.

نۇرغا زىيادە سەزگۈرلۈك تېرىنىڭ قۇياش نۇرى ياكى ئۇلترا بىنەپشە نۇرغا زىيادە ئىنكاس قايتۇرۇپ، تېرە قىزىرىپ ئىششىش، قىچىشىش، قاپارتما چىقىش قاتارلىق ئالامەتلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش، تەكشۈرۈش ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى ھەمدە داۋالاش ئۇسۇلى بۇ خىل ئەھۋالنى ۋاقتىدا پەرقلەندۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم.

يۈرەك تاۋۇشى يۈرەكنىڭ خىزمەت جەريانىدا پەيدا بولغان ئاۋازىنى كۆرسىتىدۇ، ئاساسلىقى يۈرەك ھەربى قېتىم قىسقىراپ ۋە كېڭەيگەندە، كىلاپانىنىڭ يىپىلىشى ۋە قاننىڭ ئېقىشىدىن كېلىپ چىقىدۇ. تىڭشىغۇچ ئارقىلىق بۇ ئاۋازلارنى ئاڭلىغىلى ھەمدە ئېلېكتروكاردىيوگرافىدە (شىندىيەنتۇ) كۆرسەتكىلى بولىدۇ.

بىر تەرەپنىڭ قۇلىقىنىڭ ئاڭلىيالماسلىقى كۆپ خىل سەۋەبلەردىن كېلىپ چىققان بولۇشى مۇمكىن.

قىزىتمىنىڭ يانماسلىقى بەدەن تېمپېراتۇرىسىنىڭ 38.5 ° C گىرادۇستىن يۇقىرى بولۇشى ھەمدە ئادەتتىكى ئۇسۇل ئارقىلىق تۆۋەنلەتكىلى بولمايدىغان ئەھۋالنى كۆرسىتىدۇ. بۇ بەلكىم كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، مەسىلەن، يۇقۇملىنىش، ياللۇغ، دورا رېئاكسىيەسى قاتارلىقلار. ئۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش، تەكشۈرۈش ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى ھەمدە داۋالاش ئۇسۇلى بۇ خىل ئەھۋالنى ۋاقتىدا پەرقلەندۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم.

كېكەچ بىر خىل تىل توسالغۇسى بولۇپ، گەپ قىلغاندا تەكرارلىنىش، بوغۇمنى ئۇزارتىش ياكى سۆز، توختاپ قېلىش قاتارلىق ھادىسىلەر كۆرۈلىدۇ.

ئادەتتە 14 ياشتىن ئاشقان ئۆسمۈرلەر زەھەرنى ئوكۇل قىلىپ ئۇرۇش، خەتەرلىك جىنسىي ھەرىكەت قاتارلىق سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن ئاسان يۇقۇملىنىدۇ. ئوغۇللار زەھەرنى ئوكۇل قىلىپ ئۇرۇش قاتارلىق خەتەرلىك ھەرىكەتنىڭ تەسىرىگە ئاسان ئۇچرايدۇ. بويىغا يەتكەن قىزلارنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى ئوخشاش ياشتىكى ئوغۇللارغا قارىغاندا بەش ھەسسە  يۇقىرى بولىدۇ.

تېرە قىزىرىپ ئىششىش تېرە يۈزىدە قىزىل رەڭلىك، ئىششىق پەيدا بولغان رايوننى كۆرسىتىدۇ. ئۇ بەلكىم كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، مەسىلەن، زىيادە سەزگۈرلۈك رېئاكسىيەسى، يۇقۇملىنىش، ياللۇغلىنىش قاتارلىقلار. ئۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش، تەكشۈرۈش ۋە دىئاگنوز قويۇش ئۇسۇلى ھەمدە داۋالاش ئۇسۇلى بۇ خىل ئەھۋالنى ۋاقتىدا پەرقلەندۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم.