نۇرمەمەت دوختۇر

مۇسكۇل يىگلەش مۇسكۇلنىڭ ھەجىمى ۋە كۈچىنىڭ ئازىيىشىنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە مۇسكۇل توقۇلمىلىرىنىڭ زىيانغا ئۇچرىشى ياكى ئىقتىدارىنىڭ تۆۋەنلىشىدىن كېلىپ چىقىدۇ. ئۇ بەلكىم ياش، كېسەللىك، ئوزۇقلۇق يېتىشمەسلىك، ھەرىكەت كەمچىل بولۇش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كۆپ خىل سەۋەبلەردىن بولۇشى مۇمكىن. 

قىزىل قان ھۈجەيرىلىرى سانى ( RBC ) قان تەكشۈرۈشتىكى مۇھىم كۆرسەتكۈچ بولۇپ ،قاندىكى قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنىڭ سانىنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ. قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنىڭ سانى كۆپ خىل قان كېسەللىكلىرى، قان ئازلىق ۋە باشقا پۈتۈن بەدەن خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش ۋە ئۇنى كۆزىتىشنىڭ مۇھىم ئاساسى. نورمال دائىرىدىكى قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنىڭ سانى ئورگانىزمنىڭ ئوكسىگېن توشۇش ئىقتىدارى ۋە مېتابولىزم ئېھتىياجىغا كاپالەتلىك قىلالايدۇ، قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنىڭ سانى بىنورمال بولسا، يوشۇرۇن ساغلاملىق مەسىلىسىنى كۆرسىتىپ بېرىشى مۇمكىن.

يۆتەلگەندە چىققان غىچ - غىچ ئاۋاز ئادەتتە نەپەس يولىنىڭ تارىيىشى ياكى توسۇلۇشىدىن كېلىپ چىقىدۇ.

خەتنە قىلىش ئادىتى خەلقىمىزدە ئۇزۇندىن داۋاملىشىپ كېلىۋاتقان قائىدە بولۇپ، بۇرۇندىن مەخسۇس خەتنىچى ئۇستاملار ئوغۇل بالىلارنى خەتنە قىلىپ كېلىۋاتقان بولسىمۇ، يېزا-بازارلاردا دوختۇرخانىغا ئاپىرىپ ياكى يەنە...

سېمىزلىك بەدەن ئېغىرلىقى ئېشىپ كېتىش ياكى زىيادە ئېشىپ كېتىش دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئۇ بەدەندىكى ياغنىڭ زىيادە يىغىلىپ قېلىپ، بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ نورمال دائىرىدىن ئېشىپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئەھۋالنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ پۈتۈن يەر شارى مىقياسىدىكى بىر مۇھىم ئاممىۋى سەھىيە مەسىلىسى بولۇپ، كۆپ خىل ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللىكلەر، مەسىلەن، يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرى، دىئابېت كېسىلى، يۇقىرى قان بېسىم ۋە بەزى راك كېسىلى قاتارلىقلار بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك.

ئۇيقۇسىزلىق بىر خىل دائىم كۆرۈلىدىغان ئۇيقۇ توسالغۇسى بولۇپ، ئۇخلىيالماسلىق، ئۇيقۇنى ساقلاش ياكى بالدۇر ئويغىنىش قاتارلىق جەھەتلەردە ئىپادىلىنىدۇ. ئۇ شەخسنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشى ۋە خىزمەت ئىپادىسىگە تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن، ئېغىر بولغاندا يەنە باشقا ساغلاملىق مەسىلىلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. 

كالپۇك ئۇيۇشۇش كالپۇكنىڭ سېزىمى ئاجىزلاش ياكى يوقىلىش ئالامەتلىرىنى كۆرسىتىدۇ، كۆپ خىل كېسەللىك ياكى ئەھۋاللاردا كۆپ كۆرۈلىدۇ.

ئايال ئىككىنچى بالىسىغا ھامىلدار بولغاندا، ھامىلدار بولغان ئانا-بالىنىڭ ساقلىقىنى ساقلاش تۈزۈمىنىڭ تەلىۋى بويىچە، دوختۇرخانىدا قان تەكشۈرتكەندە ئەيدىزدىن يۇقۇملانغانلىقى مەلۇم بولۇپ، دوختۇرنىڭ تەلىۋى بويىچە دەرھال ئېرىنىڭمۇ قېنىنى تەكشۈرۈپ چىقىپ، ئېرىنىڭمۇ ئەيدىزدىن يۇقۇملانغانلىقى ئاشكارىلاندى دوختۇرنىڭ تەكلىۋى بىلەن ئۇلار ئەنسىرەپ بەش ياشلىق قىزىنىمۇ تەكشۈرتكەن ئىدى، قىزىنىڭ ئەيدىزدىن يۇقۇملانمىغانلىقى مەلۇم بولدى

قىزىل قان ئاقسىلى ( hemoglobin ) قىزىل قان ھۈجەيرىسىدىكى بىر خىل مۇھىم ئاقسىل بولۇپ، بەزىدە ھېموگلوبىن دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۇنىڭ ئاساسلىق ئىقتىدارى ئوكسىگېننى بەدەننىڭ ھەرقايسى قىسىملىرىغا توشۇش ھەمدە كاربون Ⅳ ئوكسىدىنى توقۇلمىلاردىن ئۆپكىگە ئېلىپ كېلىپ بەدەن سىرتىغا چىقىرىۋېتىشتىن ئىبارەت. ھېموگلوبىن سەۋىيەسى قان ئازلىق ۋە ئوكسىگېننىڭ بىرىكىش ھالىتىنى باھالاشتىكى ئاچقۇچلۇق كۆرسەتكۈچ بولۇپ، قاندىكى ئوكسىگېن ئېلىپ يۈرۈش ئىقتىدارىنىڭ كۈچلۈك - ئاجىزلىقىنى بىۋاسىتە ئەكس ئەتتۈرۈپ بېرىدۇ.

ئوغرى تەر يەنە كېچىدە كۆپ تەرلەش دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئۇخلىغاندا كۆپ تەرلەش ھادىسىسىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ بەلكىم كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، يۇقۇملىنىش، ھورمون تەڭپۇڭسىزلىقى، دورىنىڭ ئەكس تەسىرى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.