جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆزئارا ھېسسىياتنى كۈچەيتىدىغان مۇھىم جەريان بولسىمۇ، ئەمما نۇرغۇن ئاياللار ئۈچۈن بۇ جەرياندىن كېيىن كۆرۈلىدىغان سۈيدۈك يولى ياللۇغى جىسمانىي ۋە روھىي جەھەتتىن بسىم ئېلىپ كېلىدۇ. تېببىي جەھەتتىن ئېيتقاندا، ئاياللارنىڭ فىزىئولوگىيەلىك قۇرۇلمىسىنىڭ ئالاھىدىلىكى ئۇلارنى بۇ خىل ياللۇغقا تېخىمۇ ئاسان گىرىپتار قىلىدۇ. بۇ ماقالىدە بىز سۈيدۈك يولى ياللۇغىنىڭ نېمە ئۈچۈن ئاياللاردا كۆپ بولىدىغانلىقى، مۇناسىۋەتنىڭ بۇنىڭدىكى رولى ۋە ئەرلەرنىڭ قانداق مەسئۇلىيەتلەرنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەكلىكىنى تەپسىلىي بايان قىلىمىز.
ئاياللار فىزىئولوگىيەسى ۋە باكتېرىيە يۇقۇملىنىشى
ئاياللاردا سۈيدۈك يولى ياللۇغى كۆرۈلۈشىنىڭ ئەڭ ئاساسلىق سەۋەبى ئۇلارنىڭ سۈيدۈك يولىنىڭ ئەرلەرگە قارىغاندا خېلىلا قىسقا بولۇشىدۇر. ئادەتتە ئاياللارنىڭ سۈيدۈك يولى تەخمىنەن 4 سانتىمېتىر ئەتراپىدا بولۇپ، باكتېرىيەلەرنىڭ دوۋساققا يېتىپ بېرىشى ئۈچۈن بېسىپ ئۆتىدىغان يولى ئىنتايىن قىسقا. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئاياللارنىڭ سۈيدۈك يولى ئېغىزى جىنسىي يول ۋە بالىياتقۇ (ئەۋرەت) ئېغىزىغا ئىنتايىن يېقىن جايلاشقان. بۇ يېقىنلىق ئۈچەي تاياقچە باكتېرىيەلىرىنىڭ سۈيدۈك يولىغا ئاسانلا كىرىۋېلىشىغا شارائىت يارىتىپ بېرىدۇ.
جىنسىي مۇناسىۋەت جەريانىدا، جىسمانىي سۈركىلىش ۋە ھەرىكەت سىرتقى ئەزالار ئەتراپىدىكى باكتېرىيەلەرنى سۈيدۈك يولىغا «ئىتتىرىپ» كىرگۈزۈش رولىنى ئوينايدۇ. بولۇپمۇ مۇناسىۋەت جەريانىدىكى بېسىم سۈيدۈك يولىنى غىدىقلاپ، سىرتقى باكتېرىيەلەرنىڭ يۇقىرىغا ئۆرلەپ دوۋساققا يېتىپ بېرىشىنى تېزلىتىدۇ. بۇ ئەھۋال تېببىي ساھەدە بەزىدە «شېرىن ئاي دوۋساق ياللۇغى» دەپمۇ ئاتىلىدۇ، چۈنكى جىنسىي تۇرمۇش تېخىمۇ جانلانغان مەزگىللەردە بۇ مەسىلە تېخىمۇ گەۋدىلىك بولىدۇ.
جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىنكى ياللۇغنىڭ كلىنىكىلىق ئالامەتلىرى
ياللۇغ كۆرۈلگەن ھامان ئاياللاردا بىر قاتار بىئاراملىق ھېسسىياتلىرى پەيدا بولىدۇ. بۇ ئالامەتلەرنى بالدۇر سېزىش ۋە داۋالاش كېيىنكى ئېغىر ئەگەشمە كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ. تۆۋەندە كۆپ كۆرۈلىدىغان ئالامەتلەر بار:
- سۈيدۈك قېتىم سانى ئېشىپ كېتىش ۋە سۈيدۈك قىستاش.
- سۈيدۈك چىقارغاندا ئېچىشىش ياكى سانجىپ ئاغرىش ھېسسىياتى بولۇش.
- سۈيدۈكنىڭ رەڭگى تۇتۇق بولۇش ياكى سۈيدۈكتە قان كۆرۈلۈش.
- قورساقنىڭ تۆۋەنكى قىسمىدا ئېغىرلىق ياكى بېسىم ھېس قىلىش.
- داس بوشلۇقى ئەتراپىدا يوشۇرۇن ئاغرىق بولۇش.
بۇ ئالامەتلەر ئادەتتە جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىنكى 24 سائەتتىن 48 سائەتكىچە بولغان ئارىلىقتا كۆرۈلۈشكە باشلايدۇ. ئەگەر بۇ ئالامەتلەرگە قىزىتما قوشۇلسا، بۇ ياللۇغنىڭ بۆرەككە قاراپ ئۆرلەپ كەتكەنلىكىدىن بېشارەت بېرىشى مۇمكىن، شۇڭا دەرھال دوختۇرغا كۆرۈنۈش كېرەك.
ئاياللار ئۈچۈن ئالدىنى ئېلىش چارىلىرى
مۇھىمى ياللۇغ بولغاندىن كېيىن داۋالاش ئەمەس، بەلكى ياللۇغنىڭ ئالدىنى ئېلىشتۇر. ئاياللار كۈندىلىك تۇرمۇشىدا بىر قانچە ئاددىي ئادەتنى يېتىلدۈرۈش ئارقىلىق ئالدىنى ئېلىش مەقسىتىگە يېتەلەيدۇ. بىرىنچىدىن، جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىن دەرھال سۈيدۈك چىقىرىش ئىنتايىن مۇھىم. بۇ سۈيدۈك يولىغا كىرىپ قالغان باكتېرىيەلەرنى سۈيدۈك ئارقىلىق سىرتقا ھەيدەپ چىقىرىشقا ياردەم بېرىدۇ. ئىككىنچىدىن، سۇنى كۆپ ئىچىش كېرەك. سۇنى كۆپ ئىچكەندە سۈيدۈك مىقدارى كۆپىيىپ، سۈيدۈك يولى تېخىمۇ كۆپ يۇيۇلۇپ تۇرىدۇ.
ئۇنىڭدىن باشقا، ئاياللارنىڭ شەخسىي تازىلىق بۇيۇملىرىنى تاللىشىمۇ مۇھىم. ھەددىدىن زىيادە خىمىيەلىك تەركىبى بار يۇيۇش سۇيۇقلۇقلىرىنى ئىشلىتىش جىنسىي يولنىڭ تەبىئىي باكتېرىيە تەڭپۇڭلۇقىنى بۇزۇپ تاشلايدۇ. بۇ بولسا زىيانلىق باكتېرىيەلەرنىڭ كۆپىيىشىگە شارائىت يارىتىدۇ. پاختىلىق ئىچ كىيىملەرنى كىيىش ۋە بەدەننى قۇرۇق تۇتۇشمۇ باكتېرىيە كۆپىيىشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.
ئەرلەر نېمىلەرگە دىققەت قىلىشى كېرەك؟
نۇرغۇن كىشىلەر سۈيدۈك يولى ياللۇغىنى پەقەت ئاياللارنىڭ مەسىلىسى دەپ قارايدۇ، ئەمما ئەرلەرنىڭ تازىلىقى ئاياللارنىڭ ساغلاملىقى بىلەن بىۋاسىتە مۇناسىۋەتلىك. ئەرلەر مۇناسىۋەتتىن بۇرۇن ۋە كېيىن شەخسىي تازىلىق مەسىلىسىگە سەل قارىسا، ئۆزىدىكى باكتېرىيەلەرنى ئاياللارغا يۇقتۇرۇپ قويىدۇ. ئەرلەرنىڭ دىققەت قىلىدىغان نۇقتىلىرى تۆۋەندىكىچە:
- مۇناسىۋەتتىن بۇرۇن قول ۋە جىنسىي ئەزالارنى پاكىز يۇيۇش.
- ئەگەر سۈننەت قىلىنمىغان بولسا، سۈننەت تېرىسىنىڭ ئاستىدىكى كىرلەرنى (Smegma) پاكىز تازىلاش، چۈنكى بۇ يەر باكتېرىيە ئۇۋىسىدۇر.
- ئەگەر ئەر كىشىدە سۈيدۈك يولىدا ئېچىشىش ياكى غەيرىي ئاجراتما بولسا، جىنسىي مۇناسىۋەتنى توختىتىپ داۋالىنىشى كېرەك.
- ئورتاق تازىلىققا رىئايە قىلىش ۋە جۈپتىنىڭ سالامەتلىك ئەھۋالىغا كۆڭۈل بۆلۈش.
ئەرلەرنىڭ يەنە بىر مەسئۇلىيىتى جىنسىي مۇناسىۋەت جەريانىدا ھەرىكەتنىڭ بەك قوپال بولۇپ كېتىشىدىن ساقلىنىشتۇر. بەك كۈچلۈك سۈركىلىش ئاياللارنىڭ سۈيدۈك يولى تېمىدا كۆرۈنەر-كۆرۈنمەس جاراھەتلەرنى پەيدا قىلىپ، باكتېرىيەنىڭ ئاسان يۇقۇملىنىشىغا سەۋەبچى بولىدۇ. سىلىقلاش مېيى ئىشلىتىش (ئەگەر زۆرۈر بولسا) سۈركىلىشنى ئازايتىپ، يۇقۇملىنىش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
باكتېرىيە ۋە داۋالاش ئۇسۇللىرى
سۈيدۈك يولى ياللۇغىنى كەلتۈرۈپ چىقارغۇچى ئاساسلىق ئامىل باكتېرىيە، بولۇپمۇ ئۈچەي تاياقچە باكتېرىيەسىدۇر. ئەگەر ئالامەتلەر كۆرۈلۈشكە باشلىسا، ئۆز بېشىمچىلىق بىلەن دورا ئىشلىتىشتىن ساقلىنىش كېرەك. دوختۇر ئادەتتە سۈيدۈك تەكشۈرۈش ئارقىلىق باكتېرىيە تۈرىنى بېكىتىدۇ ۋە مۇۋاپىق ئانتىبىئوتىك تەۋسىيە قىلىدۇ. دورىنى دوختۇر بۇيرۇغان ۋاقىت بويىچە تولۇق ئىچىش شەرت، بولمىسا باكتېرىيەلەر دورىغا قارشى تۇرۇش كۈچىنى ئاشۇرۇۋېلىپ، كېسەللىك قايتا-قايتا قوزغىلىدىغان بولۇپ قالىدۇ.
بەزى ئاياللاردا سۈيدۈك يولى ياللۇغى سوزۇلما خاراكتېرلىك بولۇپ قالىدۇ. بۇنداق ئەھۋالدا دوختۇرلار كۆپىنچە جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىنلا ئىچىدىغان تۆۋەن مىقدارلىق ئانتىبىئوتىكلارنى تەۋسىيە قىلىشى مۇمكىن. ئەمما بۇ جەرياندا جىگەر ۋە بۆرەكنىڭ خىزمىتىنى نازارەت قىلىپ تۇرۇش زۆرۈر.
ئاياللاردا جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىن كۆرۈلىدىغان سۈيدۈك يولى ياللۇغى پەقەتلا شەخسىي تازىلىق مەسىلىسى ئەمەس، بەلكى فىزىئولوگىيەلىك قۇرۇلما بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بىر ساغلاملىق مەسىلىسىدۇر. ئەر-ئايال ئىككى تەرەپ ئورتاق ھالدا تازىلىققا دىققەت قىلغاندىلا، ئاندىن بۇ ئازابلىق جەرياندىن قۇتۇلغىلى بولىدۇ. ئاياللار مۇناسىۋەتتىن كېيىن سۈيدۈك چىقىرىشنى ئادەتكە ئايلاندۇرۇشى، ئەرلەر بولسا ئۆزىنى پاكىز تۇتۇشى كېرەك.
ئەگەر سىزدە يۇقىرىقى ئالامەتلەر قايتا-قايتا كۆرۈلسە، ئۇنى سەلچاقلىققا ئالماي، مۇتەخەسسىس دوختۇرلارنىڭ مەسلىھەتىنى ئېلىشىڭىزنى تەۋسىيە قىلىمىز. ساغلاملىق بولسا خۇشاللىقنىڭ ئاساسى، شۇڭا كىچىك دەپ قارالغان مەسىلىلەرگىمۇ ئەستايىدىل مۇئامىلە قىلىش كېرەك.
