بۈگۈنكى كۈندە كىشىلەرنىڭ تۇرمۇش رېتىمىنىڭ تېزلىشىشى ۋە خىزمەت بېسىمىنىڭ ئېشىشىغا ئەگىشىپ، روھىي ساغلاملىق مەسىلىسى بارغانسېرى مۇھىم ئورۇنغا ئۆتمەكتە. جىسمانىي ساغلاملىققا كۆڭۈل بۆلگەن بىلەن روھىي دۇنيادىكى تەڭپۇڭلۇقنى ساقلاشقا سەل قاراش، كىشىلەردە ئۇزۇن مۇددەتلىك ھارغىنلىق، تەشۋىشلىنىش ۋە خۇشالسىزلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. روھىي ساغلاملىق پەقەتلا روھىي كېسەللىكلەردىن خالىي بولۇش ئەمەس، بەلكى تۇرمۇشتىكى قىيىنچىلىقلارغا تاقابىل تۇرالايدىغان، ئۆزىنى قەدىرلەيدىغان ۋە ئىجتىمائىي مۇناسىۋەتلەردە خۇشاللىق تاپالايدىغان ھالەتنى كۆرسىتىدۇ. بىز كۈندىلىك تۇرمۇشىمىزدا بەزى كىچىك تۇيۇلغان ئادەتلەرنى يېتىلدۈرۈش ئارقىلىق، روھىي دۇنيارىمىزنى تېخىمۇ كۈچلۈك ۋە خاتىرجەم قىلالايمىز. بۇ ماقالىدە، تىببىي نۇقتىدىن تەۋسىيە قىلىنغان، روھىي ساغلاملىقنى ساقلاشقا ياردىمى بولىدىغان 8 خىل كۈندىلىك ئادەتنى تونۇشتۇرۇپ ئۆتىمىز.
(1) يېتەرلىك ئۇيقۇ ۋە دائىملىق ئۇيقۇ تۈزۈمىگە ئەمەل قىلىش.
ئۇيقۇ مېڭىنىڭ ئۆزىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىش جەريانىدىكى ئەڭ مۇھىم ۋاقتىدۇر. تىببىي تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، كۈندە ئاز دېگەندە 7-8 سائەت سۈپەتلىك ئۇخلاش مېڭىدىكى ھېسسىياتنى تەڭشىگۈچى ماددىلارنىڭ تەڭپۇڭلۇقىنى ساقلاشتا ئاچقۇچلۇق رول ئوينايدۇ. ئۇيقۇسىزلىق ياكى ئۇيقۇسى تۇراقسىز بولۇش ئاسانلا تېرىككەكلەرنى، دىققەتنى يىغالمۇماسلىقنى ۋە تەشۋىشلىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. شۇڭا، ھەر كۈنى ئوخشاش بىر ۋاقىتتا كارۋاتقا كىرىش ۋە ئوخشاش ۋاقىتتا ئويغىنىش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش، مېڭىنىڭ بىئولوگىيىلىك سائىتىنى تەڭشەپ، روھىي جەھەتتىكى ئىچكى خاتىرجەملىك تۇيغۇسىنى ئاشۇرىدۇ.
(2) تەڭپۇڭ بولغان ئوزۇقلىنىش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش.
مېڭە بىلەن ئاشقازان-ئۈچەي يولى ئوتتۇرىسىدا ناھايىتى قويۇق باغلىنىش بار بولۇپ، بىز يېگەن يېمەكلىكلەر كەيپىياتىمىزغا بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىدۇ. كۆكتات، مېۋە-چېۋە، دانلىق زىرائەتلەر ۋە ئومېگا-3 ياغ كىسلاتاسىغا باي بولغان بېلىق تۈرلىرىنى كۆپرەك ئىستېمال قىلىش مېڭىنىڭ خىزمىتىنى ياخشىلاپ، چۈشكۈنلۈك خەۋپىنى تۆۋەنلىتىدۇ. ئەكسىچە، قەنت مىقدارى يۇقىرى، پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىكلەرنى كۆپ يېيىش قاندىكى شېكەرنىڭ تۇراقسىزلىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، ئادەمنىڭ روھىي ھالىتىنى تۇراقسىزلاشتۇرۇپ قويىدۇ. ساغلام ئوزۇقلىنىش سىزنىڭ جىسمىڭىزنىلا ئەمەس، بەلكى كەيپىياتىڭىزنىمۇ ساغلام قىلىدۇ.
(3) ھەر كۈنى مۇۋاپىق بەدەن چېنىقتۇرۇشقا ۋاقىت چىقىرىش.
بەدەن چېنىقتۇرۇش پەقەت ئورۇقلاش ياكى مۇسكۇل چىقىرىش ئۈچۈنلا ئەمەس، بەلكى روھىي جەھەتتىكى بېسىمنى يېنىكلىتىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇلدۇر. ھەرىكەت قىلغاندا، مېڭە «خۇشاللىق ھورمۇنى» دەپ ئاتىلىدىغان ئېندورفىن ۋە سېروتونىن قويۇپ بېرىدۇ. بۇ ماددىلار ئادەمنىڭ كەيپىياتىنى كۆتۈرىدۇ ۋە تەبىئىي ھالدا ئاغرىقنى بېسىش، جىددىيلىكنى پەسەيتىش رولىنى ئوينايدۇ. كۈندە 30 مىنۇت ئەتراپىدا پىيادە مېڭىش، يۈگۈرۈش ياكى يۇگا بىلەن شۇغۇللىنىش سىزنىڭ روھىي جەھەتتىكى چىدامچانلىقىڭىزنى زور دەرىجىدە ئۆستۈرىدۇ.
(4) ئېلېكترونلۇق ئۈسكۈنىلەرنى ئىشلىتىش ۋاقتىنى چەكلەش.
بۈگۈنكى ئۇچۇر دەۋرىدە، قول تېلېفونى ۋە ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا ھەددىدىن زىيادە كۆپ ۋاقىت ئۆتكۈزۈش روھىي چارچاشنىڭ ئاساسلىق سەۋەبچىسىگە ئايلىنىپ قالدى. توختىماي كېلىدىغان ئۇچۇرلار، سېلىشتۇرۇش پىسخىكىسى ۋە تور پاتقاقلىرى ئادەمنى ئاسانلا تەشۋىشكە سالىدۇ. ھەر كۈنى مەلۇم بىر ۋاقىتتا «رەقەملىك دەم ئېلىش» قىلىش، يەنى تېلېفوننى بىر چەتكە قويۇپ ئۆزىڭىز بىلەن پاراڭلىشىش ياكى كىتاب ئوقۇش روھىي دۇنيارىڭىزنى تازىلاشقا ياردەم بېرىدۇ. بولۇپمۇ ئۇخلاشتىن بىر سائەت بۇرۇن ئېكرانغا قارىماسلىق ئۇيقۇ سۈپىتىنى ئۆستۈرۈشتە ئىنتايىن مۇھىم.
(5) مىننەتدارلىق تۇيغۇسىنى يېتىلدۈرۈش ۋە ئىجابىي پىكىر قىلىش.
دۇنيادىكى ئەڭ بەختلىك كىشىلەر بارلىق نەرسىگە ئىگە كىشىلەر ئەمەس، بەلكى ئۆزىدە بار بولغان كىچىككىنە ئىشلارغىمۇ مىننەتدارلىق بىلدۈرەلەيدىغان كىشىلەردۇر. كۈندە بىر نەچچە مىنۇت ۋاقىت چىقىرىپ، ئۆزىڭىز ئېرىشكەن ياخشىلىقلارنى، گۈزەل دەقىقىلەرنى ئەسلەش مېڭىنى ئىجابىي تەرەپكە قاراشقا مەشىقلەندۈرىدۇ. بۇ ئادەت سىزنىڭ قىيىنچىلىقلارغا بولغان تاقابىل تۇرۇش كۈچىڭىزنى ئاشۇرۇپ، يۈز بەرگەن كۆڭۈلسىزلىكلەرگە پاجىئەلىك نەزەر بىلەن قاراشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ. مىننەتدارلىق تۇيغۇسى روھىي ساغلاملىقنىڭ پۇختا ئۇلىدۇر.
(6) ئىجتىمائىي مۇناسىۋەتلەرنى قەدىرلەش ۋە ئالاقە قىلىش.
ئىنسان ئىجتىمائىي جانلىق بولۇپ، باشقىلار بىلەن بولغان ساغلام ئالاقە روھىي ساغلاملىق ئۈچۈن كەم بولسا بولمايدىغان ئېھتىياجدۇر. يالغۇزلۇق ۋە ئۆزىنى جەمئىيەتتىن چەتكە قېقىش تۇيغۇسى روھىي چۈشكۈنلۈكنىڭ ئەڭ چوڭ قوزغاتقۇچىسىدۇر. كۈندىلىك تۇرمۇشتا ئائىلە ئەزالىرى، دوستلار ياكى خىزمەتداشلار بىلەن سەمىمىي پاراڭلىشىش، ھېسسىياتلارنى ئورتاقلىشىش ئادەمنىڭ زېرىكىش ۋە يالغۇزلۇق تۇيغۇسىنى سۇسلاشتۇرىدۇ. باشقىلارغا ياردەم بېرىش ياكى جەمئىيەت پاراۋانلىق ئىشلىرىغا قاتنىشىشمۇ ئىنسانغا ئۆزىنىڭ قىممىتىنى ھېس قىلدۇرۇپ، روھىي جەھەتتە زور قانائەت بېرىدۇ.
(7) قىزىقىشلارغا ۋاقىت ئاجرىتىش ۋە يېڭى بىلىملەرنى ئۆگىنىش.
ئۆزى ياخشى كۆرىدىغان بىرەر ئىش بىلەن شۇغۇللىنىش مېڭىنى بېسىمدىن خالاس قىلىشنىڭ ئەڭ ياخشى ئۇسۇلىدۇر. مەيلى ئۇ رەسىم سىزىش، مۇزىكا ئاڭلاش، تاماق ئېتىش ياكى باغۋەنچىلىك بولسۇن، كىشىنى خۇشال قىلىدىغان ئىشلار بىلەن شۇغۇللانغاندا مېڭە ئارام ئالىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، دائىم يېڭى بىرەر بىلىم ياكى ماھارەت ئۆگىنىش مېڭىنىڭ ھاياتىي كۈچىنى ساقلاپ، ئۆزىگە بولغان ئىشەنچنى ئاشۇرىدۇ. ئۆزىگە بولغان ئىشەنچى يۇقىرى كىشىلەر روھىي جەھەتتىكى كىرىزىسلارغا تېخىمۇ ئۈنۈملۈك تاقابىل تۇرالايدۇ.
(8) ئۆزىنى كۆزىتىش ۋە كەسپىي ياردەم سوراشتىن تارتىنماسلىق.
بەزىدە كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ روھىي ھالىتىدىكى ئۆزگىرىشلەرنى سەل چاغلايدۇ. كۈندە بىر نەچچە مىنۇت ئۆزىڭىزنىڭ قانداق ھېسسىياتتا ئىكەنلىكىڭىزنى كۆزىتىش، زادى نېمىنىڭ سىزنى بىئارام قىلىۋاتقانلىقىنى چۈشىنىشكە تىرىشىش ئىنتايىن مۇھىم. ئەگەر سىز ئۇزۇن مۇددەتلىك چۈشكۈنلۈك، ئۇيقۇسىزلىق ياكى تاقابىل تۇرغىلى بولمايدىغان بېسىم ھېس قىلسىڭىز، پىسخىكا مەسلىھەتچىسى ياكى دوختۇردىن ياردەم سوراشتىن تارتىنماسلىقىڭىز كېرەك. روھىي جەھەتتىن ياردەم سوراش ئاجىزلىق ئەمەس، بەلكى ئۆزىگە بولغان مەسئۇلىيەتچانلىقتۇر.
روھىي ساغلاملىق بىر كۈندىلا ئېرىشكىلى بولىدىغان نەتىجە ئەمەس، بەلكى ئۇزۇن مۇددەتلىك ئاسراش ۋە پەرۋىش قىلىشقا ئەرزىيدىغان گۈزەل بىر باقتۇر. يۇقىرىقى 8 خىل ئادەتنى تۇرمۇشىڭىزنىڭ بىر قىسمىغا ئايلاندۇرۇش ئارقىلىق، سىز تېخىمۇ مەزمۇت، تېخىمۇ خۇشال ۋە تېخىمۇ ئۈمىدۋار بىر ھاياتقا قەدەم قويالايسىز. ئېسىڭىزدە بولسۇنكى، سىزنىڭ روھىي خاتىرجەملىكىڭىز ھەممىدىن مۇھىم، ئۇنى ئاسراشنى بۈگۈندىن باشلاڭ.
