نۇرمەمەت دوختۇر

يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارنىڭ مېڭە قېرىنچە ئىچى قاناش ( IVH ) بالدۇر تۇغۇلغان بوۋاقلار ياكى بەدەن ئېغىرلىقى تۆۋەن بوۋاقلاردا يۈز بېرىدىغان ئېغىر ئەگەشمە كېسەللىك بولۇپ، ئادەتتە تۇغۇلغاندىن كېيىنكى دەسلەپكى بىر نەچچە كۈن ئىچىدە يۈز بېرىدۇ. IVH قان چوڭ مېڭىنىڭ قېرىنچە بوشلۇقىغا كىرگەن ئەھۋانى كۆرسىتىدۇ. چوڭ مېڭە قېرىنچىسى نورمالدا مېڭە سۇيۇقلۇقى بولىدۇ ، ئەگەر بۇ قىسىمغا قان ئېقىپ كىرىپ مېڭە سۇيۇقلۇقىغا ئارىلىشىپ كەتسە، بوۋاقنىڭ مېڭە يېتىلىشىگە ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدۇ.

قورساق دىۋارى ۋېناسىنىڭ ئەگرى - بۈگرى كېڭىيىشى قورساق قىسمى يۈزىدىكى ۋېنانىڭ قاننىڭ قايتىشى راۋان بولماسلىق سەۋەبىدىن كېڭىيىش، تولغىنىش ۋە پولتىيىپ چىقىش ئەھۋالىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال ئادەتتە جىگەر قېتىش قاتارلىق جىگەر كېسىلى بىمارلىرىدا يۈز بېرىدۇ، چۈنكى بۇ كېسەللىكلەر جىگەر ئىقتىدارىنى زىيانغا ئۇچرىتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن قاننىڭ نورمال ئايلىنىشىغا تەسىر يەتكۈزىدۇ.

نۇرغۇن كىشىلەر تاتلىقياڭيۇ  ئىستېمال قىلىشنىڭ قەۋزىيەتنى پەسەيتىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك تاللاش ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ. تاتلىقياڭيۇنىڭ تەركىبىدە موليېمەكلىك تالاسى بولۇپ، تويۇش تۇيغۇسىنى ئاشۇرۇپلا قالماستىن، يەنە ئاشقازان، ئۈچەينىڭ لۆمۈلدىشىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، تەرەتنى راۋانلاشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ؛

سىز بەلكىم دائىم ئەتراپىڭىزدىكىلەردىن مۇنداق بىر گەپنى ئاڭلايسىز «ئاداش، كۆپرەك ئاپتاپقا قاقلىنىپ بەر، د ۋىتامىنى تولۇقلايسەن، كالتسىي تولۇقلايسەن ئاداش..». بۇ ئاپتاپقا قاقلىنىش بىلەن بەدەن ئىچىگە د ۋىتامىن سەۋىيىسىنى يۇقىرى كۆتۈرگىلى بولىدۇ؟ قېنى تۆۋەندە مۇشۇ توغرىلىق ئاز تولا پاراڭلىشىپ باقايلى.

تۇنجى ھەيز كۆرۈش قىزلاردا تۇنجى قېتىم ھەيز كۆرۈشنى كۆرسىتىدۇ، بۇ بالاغەتكە يېتىش مەزگىلىنىڭ مۇھىم بەلگىلىرىدىن بىرى بولۇپ، ئادەتتە 10 ياشتىن 15 ياشقىچە بولغان ئارىلىقتا كۆرۈلىدۇ، ئوتتۇرىچە يېشى 12 ياشتىن 13 ياشقىچە بولىدۇ. تۇنجى ھەيز قىز بەدىنىنىڭ تۇغۇشقا ھازىرلىنىشقا باشلىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ، شۇنداقلا بالاغەتكە يېتىش مەزگىلىدىكى بەدەننىڭ يېتىلىشىدىكى مۇھىم باسقۇچلارنىڭ بىرى. تۇنجى ھەيزنىڭ كېلىشى قىزلارنىڭ تۇخۇمدانىنىڭ تۇخۇم چىقىرىشقا باشلىغانلىقىدىن ھەمدە بالىياتقۇ ئىچكى پەردىسىنىڭ دەۋرىيلىك چۈشۈشكە باشلىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ، بۇنىڭ بىلەن ھەيز شەكىللىنىدۇ.

ئوغۇل بالا بىلەن قىز بالىنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىدە بەلگىلىك قانۇنىيەت بولىدۇ، لېكىن جىنس پەرقى تۈپەيلىدىن، ئۆسۈشنىڭ داۋاملىشىش ۋاقتى ۋە ئەڭ تېز ئۆسۈش باسقۇچى ئوخشاش بولمايدۇ.

چوڭ تەرەتتە ئۆت ماددىسىنىڭ كۆپىيىشى چوڭ تەرەتتە خولېستېرىن ۋە ئۆت پىگمېنتىنىڭ زىيادە كۆپ بولۇشىنى كۆرسىتىدۇ، بۇنى ئادەتتە جىگەر ياكى ئۆت خالتىسىدىكى مەسىلە كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال سېرىقلىق چۈشۈش، قورساق ئاغرىش، كۆڭلى ئېلىشىش قاتارلىق كېسەللىك ئالامەتلىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.

ئامېرىكا تېرە كېسەللىكلىرى جەمئىيىتىنىڭ تەتقىقاتىدا بايقىلىشىچە، ئۇلتىرا بىنەپشە نۇر تېرىنىڭ قېرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان باش جىنايەتچى بولۇپ، ئۇنىڭ تېرىگە بولغان زىيىنى ئاساسلىقى ئاپتاپتا كۆيۈپ قارىداش، قېرىش، ئاپتاپتا كۆيۈپ زەخمىلىنىشتىنئىبارەت ئىكەن. ئاپتاپتىن ساقلىنىشقا ئەھمىيەت بېرىدىغان ئاياللاردا قورۇق ۋە قېرىلىق دېغى تېخىمۇ ئاز بولىدىكەن، ئۇنىڭ ئۈستىگە مەڭزى قىزىل تۇرىدىكەن، قارىماققا ئەمەلىي يېشىدىن 10~20 ياش كىچىككۆرۈنىدىكەن.

ئىچى سۈرۈش ۋە چوڭ تەرەت مەسىلەن، ئاق گۈرۈچ سۈيى چوڭ تەرەتنىڭ شالاڭلاپ، مىقدارى كۆپىيىپ، ئاق ياكى كۈلرەڭ ئاق رەڭگە ئۆزگىرىپ، ئاق گۈرۈچ سۈيىگە ئوخشاپ كېتىدىغان ئەھۋالنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال ئادەتتە ئۈچەيدىكى سۇ تەركىبىنىڭ زىيادە كۆپ بولۇشى ياكى ھەزىم قىلىشنىڭ ياخشى بولماسلىقىدىن كېلىپ چىقىدۇ.

يېرىم كېچە بولغاندا، بەزىلەر بالدۇرلا ئۇيقۇغا كېتىدۇ ۋە شۇ ئۇخلىغانچە ئىككىنچى كۈنى ئاندىن ئويغىنىدۇ، بەزىلەر ئۇياق-بۇياققا ئۆرۈلۈپ، توختىماي قاباھەتلىك چۈش كۆرۈپ، تاڭ يورۇماستىنلا ئويغىنىپ كېتىدۇ. تەكشۈرۈشكە ئاساسلانغاندا، دۆلىتىمىزدە %45.4 ئادەمنىڭ ئۇيقۇسى توسالغۇغا ئۇچرايدىكەن. ئۇزۇن مۇددەت ئۇخلىيالماسلىق جىسمانىي ۋە روھىي جەھەتتىن زىيادە چارچاشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، يۈرەك كېسىلى، دىيابېت كېسىلى قاتارلىق ئەسلىدە بار بولغان كېسەللىكلەرنى ئېغىرلاشتۇرۇۋېتىدىكەن.