نۇرمەمەت دوختۇر

تۇرمۇش رېتىمى بارغانسېرى تېزلىشىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە، «چارچاش»مۇ بىر خىل تارقىلىشچان كېسەلگە ئايلىنىپ قالدى. كېسەللىك ئامىلىدىن باشقا، دەم ئېلىش ۋاقتى يېتەرلىك بولماسلىق، تاماقنى توغرا يېمەسلىكمۇ ئادەمنى چارچىتىپ، خىزمەت ئۈنۈمىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ، شۇڭا كۆپچىلىك تۆۋەندىكى «يېمەك-ئىچمەكتىكى ئۈچ چوڭ باش جىنايەتچى»دىن ساقلىنىشى كېرەك.

ئەگەر بىر ئانا ھامىلىدارلىق مەزگىلىدە تاماكا چەكسە، تاماكا تەركىبىدىكى زەھەرلىك خىمىيەلىك ماددىلار تۇغۇلمىغان بوۋاققا زىيان يەتكۈزىدۇ. بىر تۈرلۈك يېڭى تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، تۇغۇتتىن ئىلگىرى تاماكا چېكىش پەرزەنتلەرنىڭ كەلگۈسىدىكى ئۆگىنىش نەتىجىسىنىڭ تۆۋەنلەپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىكەن. مەزكۇر تەتقىقات نەتىجىسى «خۇمار قىلمىشى» ژۇرنىلىنىڭ يېڭى سانىدا ئېلان قىلىندى.

نەپەس يولى كېسەللىكلىرى بۆلۈمى مەخسۇس نەپەس سىستېمىسىغا چېتىلىدىغان كېسەللىكلەرنى تەتقىق قىلىدۇ. ئۆپكە، كاناي ۋە نەپەس يولى قاتارلىق ئەزالارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ بىر ئۈزلۈكسىز تەرەققىي قىلىۋاتقان مېدىتسىنا ساھەسى بولۇپ، كىلىنىكىلىق دىياگنوز قويۇش، داۋالاش ۋە ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇللىرى بىرلەشتۈرۈلگەن بولۇپ، بىمارلارنىڭ نەپەسلىنىش ساغلاملىقىنى ياخشىلاشنى مەقسەت قىلىدۇ.

ھەزىم قىلىش كېسەللىكلىرى بۆلۈمى ھەزىم قىلىش سىستېمىسى ۋە ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ئەزالارنىڭ ساغلاملىقى ۋە كېسەللىكلەرنى تەكشۈرۈپ دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاشقا مەركەزلەشكەن بۆلۈم. ئۇ قىزىلئۆڭگەچتىن ئاشقازان - ئۈچەي يولىغىچە، ئاندىن جىگەر، ئۆت خالتىسى ۋە ئاشقازان ئاستى بېزىگىچە بولغان نۇرغۇن قىسىملارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

ئوڭ تەرەپ ئۈستۈنكى قورساقنىڭ داۋاملىق قاتتىق ئاغرىشى ۋە ئاغرىقنىڭ ئوڭ مۈرىگە چېچىلىشىنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن.

يۇقىرى قان بېسىم بىر خىل كۆپ ئۇچرايدىغان ۋە كۆپ قوزغىلىدىغان كېسەللىك. بۇ كېسەللىك ئادەتتە ئاستا قوزغىلىدۇ.

بەدىنىمىزدە بەزى ئېغىر كېسەللىكلەر كۆرۈلگەندە، بۇ ۋاقىتتا ئوپېراتسىيە قىلىپ داۋالاشقا توغرا كېلىدۇ، ئوپېراتسىيە جەريانىدا ناركوز ئوكۇلى ئۇرۇلىدۇ، بەزىلىرى يېرىم ناركوز قىلىنىدۇ، بەزىلىرى پۈتۈن ناركوز قىلىنىدۇ، مەيلى قايسى تۈرگە تەۋە بولسۇن، ئوپېراتسىيە جەريانىدا ئازراقمۇ ئاغرىق ھېس قىلمايمىز. ئەمما ئوپىراتسىيىدىن كېيىن، ناركوز دورىلىرى ئالماشتۇرۇلۇپ، يارا ئېغىزى ئاغرىيدۇ، يەنە كېلىپ بەزى ئوپىراتسىيىلەردىن كېيىن ئاغرىققا چىدىغىلى بولمايدۇ.

1. بەدەن سەمرىپ كېتىش . سېمىزلىك كېسىلىگە گىرىپتار بولغان بالىلارنىڭ كۆپىنچىسى ئوخشاش ياشتىكىلەرگە قارىغاندا ئېگىز، سېمىز كېلىدۇ، بەدەن ئېغىرلىقى ئوخشاش ياشتىكىلەردىن كۆپ پەرقلىنىدۇ. پەقەت سىرتقى كۆرۈنۈشى سېمىز ۋە ئېگىز بولسىمۇ، لېكىن سۆڭەك يېشى جەھەتتىن تەھلىل قىلغاندا، ئۇ يەنىلا ئوخشاش ياشتىكى بالىلار بىلەن ئوخشىشىپ كېتىدۇ.

سۆزنەك ( gonorrhea ) بىر خىل يۇقۇمچانلىقى ئىنتايىن كۈچلۈك بولغان جىنسىي مۇناسىۋەت ئارقىلىق تارقىلىدىغان كېسەللىك بولۇپ، كۆپىنچە ياش ئەر-ئاياللاردا كۆرۈلىدۇ، چۈنكى بۇ كىشىلەرنىڭ جىنسىي تۇرمۇشى بىر قەدەر جانلىق بولىدۇ. سۆزنەككە گىرىپتار بولغاندىن كېيىن، بىمارنىڭ بەدىنى ۋە پىسخىكىسىدا ئۆزگىرىش بولىدۇ، شۇڭا نۇرغۇن بىمارلار بۇ كېسەلنى داۋالاپ ساقايتقىلى بولىدىغان ياكى بولمايدىغانلىقىغا ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدۇ.

ئىشتىھا تۇتۇلۇش يېمەكلىككە بولغان قىزىقىش ۋە ئىستەكنىڭ تۆۋەنلەپ، تاماق مىقدارىنىڭ ئازىيىپ كېتىشى ياكى بىر نەرسە يېگۈسى پۈتۈنلەي كەلمەسلىك ئالامەتلىرىنى كۆرسىتىدۇ.