نۇرمەمەت دوختۇر

كۆپ ئۇسساش، يەنى پات - پات ئۇسساش نۇرغۇن كىشىلەر باشتىن كەچۈرىدىغان كېسەللىك ئالامىتى. مېدىتسىنا نۇقتىسىدىن قارىغاندا، كۆپ ئۇسساشنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، بۇ فىزىئولوگىيە، پىسخىكا ۋە پاتولوگىيە ئامىللىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئۇنىڭ ئارقىسىدىكى سەۋەبنى چۈشىنىش، ۋاقتىدا تەكشۈرۈش ۋە دىئاگنوز قويۇش، شۇنداقلا مۇۋاپىق داۋالاش تەدبىرلىرىنى قوللىنىش تەن ساغلاملىقىنى قوغداشتا ئىنتايىن مۇھىم.

ھازىر نۇرغۇن جايلاردا ئىش تەدرىجىي ئەسلىگە كەلدى، كۆپ ساندىكى كىشىلەر خۇسۇسىي ئاپتوموبىل ياكى ۋېلىسىپىت بىلەن سىرتقا چىقىشنى تاللايدۇ، يەنە بىر قىسىم كىشىلەر ئاممىۋى ئاپتوبۇس، مېتروغا ئولتۇرۇشنى تاللايدۇ، ئۇنداقتا قانداق قىلغاندا شەخسىي قوغدىنىش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلىگىلى بولىدۇ؟

چوڭ تەرەتنىڭ رەڭگىنىڭ ئاقىرىپ كېتىشىنى جىگەر - ئۆت سىستېمىسى كېسەللىكى، ھەزىم قىلىش سىستېمىسى كېسەللىكى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن.

تۇغۇلۇپ 1 كۈندىن كېيىن ئۈچەي ئوپىراتسىيە قىلىنغان، ھازىر 7 ياشقا كىرگەن ئوغۇل بىمار، 3 كۈننىڭ ياقى قورساق ئاغرىقى، قۇسۇش، 1كۈننىڭ ياقى چوڭ تەرەت قىلالماسلىق، يەل چىقىرالماسلىق سەۋەبىدىن بالىلار جىددىي قۇتقۇزۇش بۆلۈمىگە كەلگەن.

دۆلەت سەھىيە ۋە ساغلاملىق كومىتېتى 2010-يىلى 19 خىل بالىلار ئىچكى كېسەل تۈرىنىڭ كىلىنىكىلىق مەنبەسىنىئېلان قىلدى، بۇ پاكىنەك كېسىلىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئىستاتىستىكىغا ئاساسلانغاندا، دۆلىتىمىزدىكى بالىلارنىڭ پاكىنەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش نىسبىتى تەخمىنەن %3 ئىكەن. مەملىكەت بويىچە تۆت ياشتىن 15 ياشقىچە بولغان بالىلار ئىچىدە، تەخمىنەن 7 مىليون بالا داۋالىنىشقا مۇھتاج بولىدىكەن، لېكىن كېسەل كۆرسەتكەن بالا 300 مىڭغىمۇ يەتمەيدىكەن.

قورساقنىڭ چوڭىيىشى سېمىزلىك، سۇلۇق ئىششىق، قورساققا سۇ چۈشۈش، ئۆسمە قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كۆپ خىل سەۋەبلەردىن كېلىپ چىققان بولۇشى مۇمكىن.

بىر تونۇشىمىزنىڭ ئايالى تۇغقىلى 6 كۈن بولۇپتىكەن. بوۋاقنىڭ سېرىقلىق قان تەكشۈرۈشىدە ئومۇمىي بىلىرۇبىن 13 كېلىپتۇ. ئانىسىنىڭ سۈتى بەك ئاز كېلىپتۇ ۋە توختاپ قاپتۇ. بۇنىڭغا قانداق قىلىش كېرەك. مەسلىھەت بەرگەن بولسىڭىز؟

ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ، يۈرەك ساغلاملىقى ياشانغانلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئاچقۇچلۇق ئامىللارنىڭ بىرى بولۇپ قالدى. يۈرەك كېسىلى بەدەن ئىقتىدارىنىڭ تۆۋەنلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپلا قالماي، يەنە ئۆمۈرنى قىسقارتىشى مۇمكىن، شۇڭا يۈرەك ساغلاملىقىنى قوغداش ياشانغانلارغا نىسبەتەن ئىنتايىن مۇھىم.

ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ تېرىمىزمۇ ھەر خىل ئۆزگىرىشلەرنى باشتىن كەچۈرىدۇ. 40 ياشتىن كېيىن، نۇرغۇن كىشىلەر تېرىسىنىڭ بۇرۇنقىدەك ئېلاستىكلىقى ۋە پارقىراقلىقىغا دىققەت قىلىشقا باشلايدۇ. بۇنىڭ سەۋەبى شۇكى، ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ، تېرىنىڭ مېتابولىزمى ئاستىلاپ، كوللاگېن ئاقسىلى ۋە ئېلاستىك ئاقسىلنىڭ ھاسىل بولۇشى ئازىيىپ، تېرىنىڭ سۇ تەركىبىنى ساقلاش ئىقتىدارى تۆۋەنلەيدۇ، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، سىرتقى مۇھىتقا بولغان قارشىلىق كۈچىمۇ ئاجىزلايدۇ. شۇڭا،40 ياشتىن كېيىنكى تېرە ئاسراش تاكتىكىسىدا ساغلام تېرىنى ئاسراشنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە تېرە مەسىلىسىنىڭ يۈز بېرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا تېخىمۇ ئەھمىيەت بېرىش كېرەك. تۆۋەندىكىسى بىر قىسىم تېرە ساغلاملىقىنى ساقلاشقا پايدىلىق تەكلىپ.

سۇڭپىياز تەركىبىدە ئاقسىل، ماي، ۋىتامىن، مېۋە يېلىمى قاتارلىقلار بار بولۇپ، سۇڭپىيازنىڭ يوپۇرماق قىسمىدا سۇڭپىياز بېشىغاقارىغاندا ۋىتامىن A، ۋىتامىن C ۋە كالتسىيتېخىمۇ كۆپ.