نۇرمەمەت دوختۇر

نۇرغۇن كىشىلەر جىنسىي يول ئارقىلىق يۇقىدىغان كېسەللىكلەرنى پەقەت ۋاقىتلىق ئالامەتلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان مەسىلە دەپ قارايدۇ. ئەمما، ئەگەر بۇ خىل يۇقۇملىنىشلار ۋاقتىدا بايقالماي ئۇزۇن مۇددەت داۋاملاشسا، ئۇلار ئادەم بەدىنىدىكى ھۈجەيرىلەرنىڭ قۇرۇلمىسىنى ئۆزگەرتىپ، راك كېسىلى خەۋپىنى تۇغدۇرىدۇ.

چاينى بەك قايناق ئىچىش قىزىلۆڭگەچنىڭ شىللىق پەردىسىنى ئۈزلۈكسىز كۆيدۈرۈپ، ھۈجەيرىلەرنىڭ بىنورمال ئەسلىگە كېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇ جەريان ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشى بىلەن قىزىلۆڭگەچ راكىغا ئايلىنىش خەۋپىنى زور دەرىجىدە ئاشۇرۇۋېتىدۇ.

تاماقتىن كېيىن دەرھال چېنىقىش بەدەندىكى قان ئايلىنىشنىڭ ھەزىم قىلىش سىستېمىسى بىلەن مۇسكۇللار ئارىسىدا تالىشىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، يۈرەكنىڭ خىزمەت بېسىمىنى ئاشۇرۇۋېتىدۇ ۋە ساغلاملىققا خەۋپ يەتكۈزىدۇ.

ئاياللارنىڭ جىنسىي يول ساغلاملىقى پەقەت ئايالنىڭ ئۆزىگە باغلىق بولماستىن، بەلكى جۈپتىنىڭ تازىلىق ئادىتى بىلەنمۇ زىچ مۇناسىۋەتلىك. ئەرلەردىكى بەزى باكتېرىيە ۋە مىكرو ئورگانىزملار جىنسىي مۇناسىۋەت جەريانىدا ئاياللارنىڭ جىنسىي يولىدىكى تەڭپۇڭلۇقنى بۇزۇپ، يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

بالىلارنىڭ بەدەن قۇرۇلمىسى ۋە ئەزا ئىقتىدارى چوڭلارغا قارىغاندا تېخىمۇ نازۇك بولۇپ، چوڭلارنىڭ دورىسىنى مىقدارىنى ئازايتىپ بالىلارغا بېرىش ئېغىر زەھەرلىنىش ۋە ئەزا زەخىملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

ئېغىز بوشلۇقى ساغلاملىقى ئومۇمىي بەدەن ساغلاملىقىنىڭ مۇھىم بىر قىسمى، ئەمما نۇرغۇن كىشىلەر چىشنى قانچە كۈچەپ سۈركەپ چوتكىلىسا، چىش شۇنچە پاكىز بولىدۇ دەپ خاتا چۈشىنىۋالىدۇ. ئەمەلىيەتتە، چىش چوتكىلىغاندا زىيادە كۈچ ئىشلىتىش چىشنى پاكىزلىغاندىن كۆرە، ئېغىز بوشلۇقىدىكى نازۇك توقۇلمىلارغا، خۇسۇسىيەتەن چىش مىلىكىگە ئېغىر زىيانلارنى ئېلىپ كېلىدۇ.

سۆزنەك كېسىلى نېيسېرىيە سۆزنەك باكتېرىيەسى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، ۋاقتىدا داۋالانمىسا ئەر-ئاياللاردا پۇشتسىزلىق، ئاستا خاراكتېرلىك داس بوشلۇقى ئاغرىقى ۋە باشقا ئەزالارنىڭ ياللۇغلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بۇ ماقالىدە سۆزنەك كېسىلىنى داۋالىماسلىقنىڭ ئېغىر تىببىي ئاقىۋەتلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنىدۇ.

نۇرغۇن كىشىلەر دېڭىز قىرغىقىدا دەم ئالغاندا، ئەگەر جاراھەت بولسا دېڭىز سۈيىگە تەگكۈزسە تېز ساقىيىدۇ دەپ قارايدۇ. لېكىن بۇ بىر خەتەرلىك قاراش بولۇپ، دېڭىز سۈيىدىكى باكتېرىيەلەر ئېغىر يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.

ساغلاملىق تەكشۈرتۈش بىزنىڭ بەدىنىمىزدىكى يوشۇرۇن كېسەللىكلەرنى بالدۇر بايقاش ۋە ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ مۇھىم قورالىمىز ھېسابلىنىدۇ. دوختۇرخانىغا بېرىشتىن بۇرۇن بىزگە بېرىلىدىغان ئەڭ كۆپ ئەسكەرتىش بولسا «ئەتىگەن ئاچ قورساق كېلىش» تىن ئىبارەت. نۇرغۇن كىشىلەر بۇ تەلەپنى پەقەت بىر خىل شەكىلۋازلىق ياكى ئادەت دەپ ئويلىشى مۇمكىن، ئەمما بۇ تەلەپنىڭ ئارقىسىدا ئىنتايىن چوڭقۇر ئىلمىي ئاساسلار ۋە مېدىتسىنالىق زۆرۈرىيەتلەر بار.

جىنسىي يۇقۇملۇق كېسەللىكلەر نۇرغۇن ئەھۋاللاردا يوشۇرۇن خاراكتېرگە ئىگە بولۇپ، دەسلەپكى ئالامەتلەرنى ۋاقتىدا بايقاش كېسەللىكنىڭ ئېغىرلىشىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ؛ 7 خىل كۆپ كۆرۈلىدىغان ئالامەتنى بىلىش ساغلاملىقىڭىزنى قوغداشتا ئاچقۇچلۇق رول ئوينايدۇ.