نۇرمەمەت دوختۇر

كۆپ ساندىكى كىشىلەر كالتسىي يېتىشمىگەندە سۆڭەك مادىسى شالاڭلىشىش ۋە بوۋاقلاردىكى راخت كېسىلىنى پەيدا قىلىدىغانلىقىنىلا بىلىدۇ. ئەمەلىيەتتىن كالىتسىي يېتىشمەسلىكنىڭ ئالامەتلىرى بۇنىڭلىق بىلەنلا چەكلىنىپ قالمايدۇ، يەنە تۆۋەندىكىدەك تۈرلۈك ئىپادىلەر بار.

يۆتىلىش، كۆكرەك ئاغرىش كۆپ خىل سەۋەبلەردىن كېلىپ چىققان بولۇشى مۇمكىن، ئۆپكە يۇقۇملىنىش، ئۆپكە كەپلەشمىسى، قوۋۇرغا سۆڭىكى سۇنۇش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

تۇغما سىفلىس ھامىلىدار ئانىنىڭ قېنى ئارقىلىق بالا بەدىنىگە ئۆتىدىغان، تۇغۇلغاندىن كېيىن ئىپادىلىنىدىغان بىرخىل كېسەللىك بولۇپ، ئانىسىدا ئاتىشەك (سىفلىس) كېسىلى بار بالىلار بۇ كېسەل بىلەن ئاغرىيدۇ. ئادەتتە ئىككى ئايلىق ۋاقتى ئىچىدە بەلگىلىرى كۆرۈلۈشكە باشلايدۇ، ئاغرىشنىڭ پەسىل ئايرىمىسى بولمايدۇ.

ئورۇقلاش بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ نورمال دائىرىدىن كۆرۈنەرلىك تۆۋەن بولۇشىنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە مۇسكۇللارنىڭ ئازىيىشى ۋە ياغنىڭ يوقىلىشى ئەگىشىپ كېلىدۇ. ئۇنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىش، تەكشۈرۈش ئۇسۇلى، دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش ئۇسۇلى مەسىلىلەرنى ۋاقتىدا پەرقلەندۈرۈش ۋە بىر تەرەپ قىلىشتا ئىنتايىن مۇھىم. 

بوۋاقلارنىڭ قوشۇمچە يېمەكلىككە ئۆتۈش دىگىنىمىز، بوۋاقلارنىڭ ئانا سۈتى ياكى تەڭشەلگەن سۈتكە تايىنىشتىن ئاستا ئاستا باشقا سۇيۇق، يېرىم سۇيۇق، قاتتىق ئوزۇقلۇق يېمەكلىككە ئۆتۈشىدىكى ئاچقۇچلۇق باسقۇچ. بۇ ئۆزگىرىش بالىنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىدىكى مۇھىم ئابىدە بولۇپلا قالماي، يەنە ئۇنىڭ ئۇزاق مۇددەتلىك ساغلاملىقى ۋە تەرەققىياتىغا چوڭقۇر تەسىر كۆرسىتىدۇ. قاچان باشلاش، قانداق باشلاش ۋە قانداق قوشۇمچە يېمەكلىكلەرنى تاللاش ھەر بىر ئائىلە باشلىقىغا نىسبەتەن ئىنتايىن مۇھىم.

چوڭ تەرەتتىكى بەلغەم كۆپ خىل سەۋەبلەردىن كېلىپ چىققان بولۇشى مۇمكىن، بۇ يېمەك - ئىچمەك، دورا، يۇقۇملىنىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

ئۈزۈمسىمان پەردە ياللۇغى بىر خىل كۆز كېسەللىكى بولۇپ، كۆز ئالمىسى ئىچىدىكى ئۈزۈمسىمان پەردە ( رەڭدار پەردە، تومۇرلۇق پەردە ۋە كىرپىكسىمان تەنچىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ) ياللۇغلىنىشقا چېتىلىدۇ. ئۈزۈمسىمان پەردە كۆز ئالمىسىنىڭ بىر قىسمى بولۇپ، ئۇ كۆزنى ئوزۇقلۇق بىلەن تەمىنلەيدۇ ھەم نۇرنىڭ كۆزگە كىرىش ئۇسۇلىنى تەڭشەشكە ياردەم بېرىدۇ. بۇ رايوندا ياللۇغ پەيدا بولغاندا، كۆرۈش قۇۋۋىتى غۇۋالىشىش، كۆز قىزىرىپ ئىششىش، ئاغرىش قاتارلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلۈشى مۇمكىن.

ناشتا يەنە ئەتىگەنلىك تاماق دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ئۇ ئەتىگەندە يەيدىغان تاماقنى كۆرسىتىدۇ، ئادەتتە ئەتىگەن سائەت ئالتىدىن سەككىزگىچە بولىدۇ.

ئوتتۇرا ياش ۋە ياشانغانلارنىڭ تېنى تەدرىجىي ئاجىزلاپ، ئىممۇنىتېت كۈچى بارغانسېرى تۆۋەنلەپ، ئاسانلا كېسەل بولۇپ قالىدۇ. ھەرىكەت كېسەل داۋالاشنىڭ ئەڭ ياخشى دورىسى ھېسابلىنىدۇ، بىراق ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ، نۇرغۇن كىشىلەر ھەرىكەت قىلىشنى ياقتۇرمايدىغان بولۇپ قېلىشى مۇمكىن، ھەرىكەت كەمچىل بولسا، بەدەن بارغانسېرى ئاجىزلاپ، قان تومۇرلار ئاسان توسۇلۇپ، ئاسانلا يۈرەك، مېڭە قان تومۇر كېسەللىكلىرى كېلىپ چىقىدۇ.

كىلىنكىلىق تەكشۈرۈشلەردە كۆرسىتىلىشىچە، ئاشقازان ياللۇغى، ئاشقازان يارىسى قاتارلىق كېسەللىكلەرگە گىرىپتار بولغان كىشىلەرنىڭ كۆپىنچىسىدە ناشتا قىلماسلىق ئادىتى بار ئىكەن. بۇنداق كېسەللىكنىڭ كېلىپ چىقىشىدىكى سەۋەب شۇكى، ئادەم بەدىنىدىكى ئاشقازان، ئۈچەي بىيولوگىيەلىك سائىتىگە ئەمەل قىلىدىغان ئادەت بار، مۇقىم ۋاقىت ئىچىدە ھاسىل بولغان ھەزىم قىلىش سۇيۇقلۇقى كېچىچە ماددا ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق ئاشقازاندا يېمەكلىك قالمايدۇ.