نۇرمەمەت دوختۇر

قان تومۇر توسۇلۇش تۇيۇقسىز يۈز بېرىدىغان ھادىسە ئەمەس، بەلكى بەدەن ئالدىن سىگنال بېرىدۇ. باش قېيىش، كۆكرەك سىقىلىش، پۇت-قول ئۇيۇشۇش ۋە كۆرۈش قۇۋۋىتى ئۆزگىرىش قاتارلىق تۆت خىل ئالامەت قان تومۇر ساغلاملىقىدىكى ئاگاھلاندۇرۇش بولۇشى مۇمكىن.

تىببىي ساغلاملىق بىلىملىرىنى ئومۇملاشتۇرۇشنى مەقسەت قىلغان «دوختۇرلار» ئەپ دېتالى يېقىندا يېڭى بىر باسقۇچقا قەدەم قويدى. ئەڭ يېڭى سىتاتىستىكىلىق مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا، مەزكۇر ئەپ دېتالىنى پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا چۈشۈرۈپ قاچىلىغان ئادەم سانى 700 دىن ئاشقان. بۇ، ئۇيغۇر تىلىدىكى تىببىي ئەپلەرنىڭ دۇنياۋى دائىرىدە ئېتىراپ قىلىنىشى ۋە ئېھتىياجنىڭ يۇقىرىلىقىنى كۆرسىتىپ بەرمەكتە.

نېمە ئۈچۈن تاماقنى كونترول قىلسىڭىزمۇ ئورۇقلىيالمايسىز؟ بۇنىڭ تۈپ سەۋەبى مېتابولىزىمنىڭ زەخىملىنىشى ۋە بەدەننىڭ ماسلىشىش مېخانىزمى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ماقالىدە بۇ جەرياننىڭ ئىلمىي ئاساسلىرى ۋە ھەل قىلىش چارىلىرى تەھلىل قىلىنىدۇ.

ئەرلەر ئوتتۇرا ياشقا كىرگەندە جىنسىي قىزغىنلىقىنىڭ تۆۋەنلىشى تەبىئىي فىزىئولوگىيەلىك جەريان بولۇپلا قالماي، بەلكى ھورمون ئۆزگىرىشى، پىسخىكىلىق بېسىم ۋە يوشۇرۇن ساغلاملىق مەسىلىلىرىنىڭ بىرىكمە نەتىجىسىدۇر. بۇ ماقالىدە بىز بۇ ئەھۋالنىڭ سەۋەبلىرىنى ئىلمىي ئانالىز قىلىمىز.

تاماقنى ئاستا يېيىش ۋە كۆپ چايناشنىڭ ساغلاملىققا بولغان پايدىلىرىنى بىلەمسىز؟ سېمىزلىك، دىيابېت ۋە ئاشقازان كېسەللىكلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن تاماقنى قانداق يېيىش كېرەك؟

سۆڭەك سۇنۇش بىمارلارغا نىسبەتەن ئېيتقاندا، ئەڭ كۆڭۈل بۆلىدىغىنى قاچان ساقىيىپ، نورمال تۇرمۇشىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش. ئەمما بەزى سۆڭەكلەر باركى، ئۇلارنىڭ ساقىيىشى ئىنتايىن تەس...

ئۇيقۇسىزلىق جىسمانىي قۇۋۋەتنى ئازايتىپلا قالماي، يەنە ئەر-ئاياللىق مۇناسىۋەتنىڭ ئۇلى بولغان جىنسىي ساغلاملىققا ئېغىر زەربە بېرىدۇ. بۇ ماقالىدە ئۇيقۇ يېتەرسىزلىكىنىڭ جىنسىي ئىقتىدارنى قانداق قىلىپ تەدرىجىي ۋەيران قىلىدىغانلىقىنى تېببىي نۇقتىدىن تەپسىلىي تەھلىل قىلىمىز.

دىئابىت كېسىلىنى باشقۇرۇش دېيىلگەندە، نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ كۆز ئالدىغا ئەڭ ئاۋۋال كېلىدىغىنى «تاماقنى ئاز يېيىش» ياكى «تاتلىق تۈرۈملەردىن ۋاز كېچىش» بولىدۇ. ئەلۋەتتە، ئوزۇقلۇقنى تىزگىنلەش قەنت مىقدارىنى كونترول قىلىشنىڭ ئاساسى، ئەمما ئۇ بىردىنبىر چارە ئەمەس. زامانىۋى تىببىي تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسەتتىكى، بەدەندىكى قەنت مىقدارىغا تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىللار ئىنتايىن مۇرەككەپ بولۇپ، ئۇيقۇ سۈپىتىدىن تارتىپ مۇسكۇل مىقدارىغىچە، ھەتتا روھىي بېسىمغىچە بولغان نۇرغۇن تەرەپلەر بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك.

سېمىزلىك ۋە قورساق قىسمىغا يىغىلغان مايلار ھورمون تەڭپۇڭلۇقىنى بۇزۇپ، قان تومۇرلارنىڭ ساغلاملىقىغا زىيان يەتكۈزۈش ئارقىلىق جىنسىي ساغلاملىققا ئېغىر خەۋپ ئېلىپ كېلىدۇ. بۇ ماقالىدە سېمىزلىكنىڭ جىنسىي ئىقتىدارغا كۆرسىتىدىغان تەسىرى ۋە ئۇنىڭ تىببىي سەۋەبلىرى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈلىدۇ.

ھەر بىر ئاتا-ئانىنىڭ ئارزۇسى — كېچىچە تىنچ يىغلىماي ئۇخلايدىغان بىر بوۋاق. ئەمما رېئاللىقتا، نۇرغۇن ئائىلىلەر ئۈچۈن ئۇيقۇسىز كېچىلەر، ھارغىن ئەتىگەنلەر كۈندىلىك تۇرمۇشنىڭ بىر قىسمىغا ئايلىنىدۇ. خوش خەۋەر شۇكى، بوۋىقىڭىزغا ياخشى ئۇخلاش ئادىتىنى يېتىلدۈرۈش پۈتۈنلەي مۇمكىن! بۇ بىر ئەپسانە ئەمەس، بەلكى سەۋرچانلىق، چۈشىنىش ۋە ئىزچىللىقنى تەلەپ قىلىدىغان بىر جەرياندۇر.