نۇرمەمەت دوختۇر

مېۋە بىلەن مېۋە شەربىتى ئوتتۇرىسىدىكى ئەڭ تۈپ پەرق شۇكى، مېۋە شەربىتى ئىشلەپچىقىرىش جەريانىدا مېۋە تەركىبىدىكى قىممەتلىك تالا ماددىلىرى ئاساسەن دېگۈدەك چىقىرىپ تاشلىنىدۇ. تالا پەقەت ھەزىم قىلىشقا ياردەم بېرىپلا قالماي، بەلكى قەنتنىڭ قانغا سۈمۈرۈلۈش سۈرئىتىنى كونترول قىلىشتىكى ئەڭ مۇھىم توساق ھېسابلىنىدۇ.

بويۇن قىسمىدىكى لىمفا تۈگۈنچىلىرىنىڭ ئىششىشى كۆپىنچە ئەھۋالدا بەدەندىكى بىرەر ياللۇغلىنىش جەريانىنىڭ، بولۇپمۇ يۇقۇملىنىشنىڭ بېشارىتى بولۇپ، ئۇلار ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ كېسەللىك قوزغاتقۇچىلارغا قارشى تۇرۇۋاتقانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

جىنسىي ھايات پەقەت كۆپىيىش ياكى ھۇزۇرلىنىش پائالىيىتى بولۇپلا قالماستىن، بەلكى بەدەننىڭ ئىممۇنىتېت كۈچىنى ئاشۇرۇش ۋە كېسەللىكلەرگە قارشى تۇرۇش ئىقتىدارىنى كۈچەيتىشتە مۇھىم رول ئوينايدۇ.

ئائىلىلەردە دورىلارنى بالىلارنىڭ قولى يەتمەيدىغان، بىخەتەر ۋە قۇلۇپلانغان ئورۇنلاردا ساقلاش ئىنتايىن مۇھىم بولۇپ، بۇ ئارقىلىق بالىلارنىڭ دورىنى شىكەر دەپ ئويلاپ خاتا يەپ سېلىشىدىن كېلىپ چىقىدىغان ئېغىر زەھەرلىنىش خەۋپىنىڭ ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.

تۇزنى كۆپ ئىستېمال قىلىش ئادەم بەدىنىدىكى قان تومۇرلارنىڭ ساغلاملىقىغا بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىپ، يۇقىرى قان بېسىمى ۋە باشقا ئېغىر كېسەللىكلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ناترىي مىقدارىنىڭ ئېشىپ كېتىشى قان تومۇر تېمىغا بېسىم چۈشۈرۈپ، ئۇنىڭ ئېلاستىكىلىقىنى يوقىتىدۇ.

تۇرمۇش قۇرغاندىن كېيىن ھەر خىل سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن ئۇزۇن مۇددەت جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزمەسلىك، ئىنساننىڭ ھەم فىزىكىلىق ھەم روھىي ساغلاملىقىغا چوڭقۇر تەسىر كۆرسىتىدۇ. بۇ ماقالىدە جىنسىي تۇرمۇشنىڭ يوقلۇقى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغان ئۆزگىرىشلەر ۋە ئۇنىڭ ئىلمىي ئاساسلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنىدۇ.

چۈشكۈنلۈك بولسا پەقەتلا ۋاقىتلىق كەيپىيات تۆۋەنلەش ياكى كۆڭۈلسىزلىك ئەمەس، بەلكى ئىنساننىڭ تەپەككۇر قىلىش، ھېس قىلىش ۋە كۈندىلىك تۇرمۇشىغا ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدىغان بىر خىل روھىي كېسەللىكتۇر. نۇرغۇن كىشىلەر بۇ خىل ھالەتنى چارچاش ياكى ئادەتتىكى بېسىم دەپ ئويلاپ سەل قارايدۇ، ئەمما ئۇنىڭ دەسلەپكى ئالامەتلىرىنى ۋاقتىدا تونۇش داۋالاشنىڭ ئۈنۈمىنى ئاشۇرۇشتا ئىنتايىن مۇھىم.

چىشلارنىڭ ئاق ۋە پارقىراق بولۇشى تاشقى كۆرۈنۈش ۋە ئۆزىگە بولغان ئىشەنچنى ئاشۇرۇشتا ئىنتايىن مۇھىم رول ئوينايدۇ. نۇرغۇن كىشىلەر كۈندە چىشىنى چوتكىلىسىمۇ، چىشلىرىنىڭ يەنىلا سېرىق بولۇپ كېتىۋاتقانلىقىدىن شىكايەت قىلىدۇ. چىش سېرىقلىشىش پەقەت بىر تاشقى كۆرۈنۈش مەسىلىسى بولماستىن، بەلكى بەزىدە ئېغىز بوشلۇقى ساغلاملىقىنىڭ ناچارلىشىشىدىن بېشارەت بېرىدۇ. چىش رەڭگىنىڭ ئۆزگىرىشى سىرتقى داغ چۈشۈش ۋە ئىچكى قىسىمدىكى ئۆزگىرىشلەر دەپ ئىككى تۈرگە بۆلىنىدۇ. بۇ ماقالىدە بىز چىش سېرىقلاشنىڭ ئارقىسىدىكى ئاساسلىق ئالتە سەۋەبنى تەپسىلىي تەھلىل قىلىمىز ۋە سىزگە پايدىلىق تىببىي مەسلىھەتلەرنى بېرىمىز.

خولېستېرىن بەدەندىكى ھۈجەيرە پەردىسىنى ياساش، ۋىتامىن D نى بىرىكتۈرۈش ۋە ھورمون ئىشلەپچىقىرىشتا كەم بولسا بولمايدىغان بىر خىل ماينى ئەسلىتىدىغان ماددا. لېكىن، قاندا خولېستېرىننىڭ مىقدارى ئېشىپ كەتسە، بولۇپمۇ «يامان» خولېستېرىن يۇقىرى بولسا، ئۇ ساغلاملىققا ئېغىر تەھدىت ئېلىپ كېلىدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، «ياخشى» خولېستېرىن بەدەننى قوغداش رولىنى ئوينايدۇ. بۇ ئىككىسىنىڭ پەرقىنى بىلىش يۈرەك ساغلاملىقىنى ساقلاشنىڭ ئاچقۇچىدۇر.

ئەرلەردە كىچىك تەرەتنى دائىم قىستىۋېلىش سۈيدۈك يولى يۇقۇملىنىش ۋە مەزى بېزى ياللۇغىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپلا قالماي، بەلكى نېرۋا ۋە مۇسكۇللارغا بېسىم چۈشۈرۈش ئارقىلىق جىنسىي ئىقتىدارنىڭ ئاجىزلىشىشىغا سەۋەب بولىدۇ.