ئەركەكلەرنىڭ سالامەتلىكى، بولۇپمۇ كۆپىيىش سىستېمىسىنىڭ ساغلاملىقى جەمئىيەتتە كۆپىنچە ئەھۋاللاردا تارتىنىش ياكى سەل قاراش سەۋەبىدىن سىرتتا قالدۇرۇلۇپ كېلىۋاتقان تېمىلارنىڭ بىرىدۇر. جىنسىي ئەزا راكى (زەكەر راكى) گەرچە باشقا راك تۈرلىرىگە قارىغاندا بىر قەدەر ئاز كۆرۈلسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ خەۋپى ۋە تۇرمۇش سۈپىتىگە كۆرسىتىدىغان تەسىرى ئىنتايىن يۇقىرىدۇر. بۇ خىل كېسەللىكنى بالدۇر بايقاش داۋالاشنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇشىدىكى ئەڭ ھالقىلىق ئامىل ھېسابلىنىدۇ.

نۇرغۇنلىغان ئەركەكلەر جىنسىي ئەزاسىدىكى ئۆزگىرىشلەرنى بايقىسىمۇ، تارتىنىش ياكى ئۇنى ئادەتتىكى تېرە كېسەللىكى دەپ ئويلاپ قېلىش سەۋەبىدىن دوختۇرغا كۆرۈنۈشنى كېچىكتۈرىدۇ. بۇ ماقالىدە بىز جىنسىي ئەزا راكىنىڭ كىشىلەر سەل قارايدىغان، ئەمما ئىنتايىن مۇھىم بولغان دەسلەپكى ئالامەتلىرىنى تەپسىلىي تونۇشتۇرۇپ ئۆتىمىز.
(1) جىنسىي ئەزا تېرىسىدىكى رەڭ ئۆزگىرىشلىرى ۋە ئادەتتىن تاشقىرى داغلار.
جىنسىي ئەزا تېرىسىدىكى رەڭ ئۆزگىرىشلىرى كۆپىنچە ئەھۋاللاردا راكنىڭ ئەڭ دەسلەپكى ئىپادىسى بولۇشى مۇمكىن. تېرە يۈزىدە قىزىرىش، قارىداش ياكى تېرە رەڭگىنىڭ سۇسلىشىپ كېتىشىگە ئوخشاش ئەھۋاللار كۆرۈلگەندە، بۇ تېرە ھۈجەيرىلىرىنىڭ غەيرىي نورمال كۆپىيىۋاتقانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ. بولۇپمۇ قىزىل رەڭلىك ياللۇغقا ئوخشاپ كېتىدىغان، ئەمما ئادەتتىكى ياللۇغ قايتۇرۇش مەلھەملىرى بىلەن ساقايمايدىغان داغلارغا ئالاھىدە دىققەت قىلىش كېرەك. بەزىدە بۇ ئۆزگىرىشلەر قاپارتما ياكى تېرە يۈزىنىڭ پارقىراپ كېتىشى شەكلىدە كۆرۈلىدۇ. ئەگەر بۇ رەڭ ئۆزگىرىشلىرى بىر نەچچە ھەپتە ئىچىدە ئەسلىگە كەلمىسە، تېرە ئاستىدا يوشۇرۇنۇۋاتقان يامان سۈپەتلىك ئۆسمە ئېھتىماللىقىنى نەزەردىن ساقىت قىلىشقا بولمايدۇ.
(2) تېرىنىڭ مەلۇم قىسمىنىڭ قېلىنلىشىشى ياكى قاتتىقلىشىشى.
نورمال تېرە يۇمشاق ۋە ئېلاستىكىلىققا ئىگە بولىدۇ، ئەمما راك ھۈجەيرىلىرىنىڭ تەسىرىدە تېرە قەۋىتىدە قېلىنلىشىش كۆرۈلىدۇ. بۇ قېلىنلىشىش كۆپىنچە ئەھۋالدا جىنسىي ئەزانىڭ ئۇچىدا ياكى خەتنە قىلىنغان تېرە ئەتراپىدا پەيدا بولىدۇ. كىشىلەر بۇنى كۆپىنچە تېرە قۇرغاقلىشىش ياكى سۈركىلىش سەۋەبىدىن بولغان دەپ خاتا چۈشىنىۋالىدۇ. ئەمما، بۇ خىل قاتتىقلىشىش بارا-بارا كېڭىيىپ، ئەزا تېرىسىنىڭ تەبىئىي ھەرىكەتچانلىقىغا تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن. ئەگەر سىز جىنسىي ئەزا تېرىسىنى تۇتقاندا، مەلۇم بىر يەرنىڭ باشقا جايلارغا قارىغاندا قوپال ياكى قاتتىق ئىكەنلىكىنى ھېس قىلسىڭىز، بۇ ھۈجەيرە ئۆزگىرىشىنىڭ ئالامىتى بولۇشى مۇمكىن.
(3) ئۇزۇن مۇددەت ساقايمىغان جاراھەت ياكى كىچىك دانىخورەكلەر.
جىنسىي ئەزا يۈزىدە پەيدا بولغان سۈيدۈك يولى ياللۇغى ياكى ۋىرۇسلۇق سۆگەللەرگە ئوخشاپ كېتىدىغان دانىخورەكلەر، ئەگەر تۆت ھەپتىدىن ئارتۇق ۋاقىت ئىچىدە ساقايماي تۇرۇۋالسا، بۇ ئىنتايىن خەتەرلىك سىگنالدۇر. بۇ جاراھەتلەر كۆپىنچە دەسلەپتە ئاغرىمايدۇ، شۇڭا كىشىلەر ئۇنىڭغا سەل قارايدۇ. راك جاراھىتىنىڭ ئالاھىدىلىكى شۇكى، ئۇ ساقىيىشنىڭ ئورنىغا بارا-بارا چوڭىيىدۇ ياكى چوڭقۇرلىشىدۇ. ۋىرۇس يۇقۇمى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولغان بەزى ئۆزگىرىشلەرنىڭ كېيىنچە راكقا ئايلىنىش خەۋپى بارلىقىنى ئەستىن چىقارماسلىق كېرەك. شۇڭا، ھەر قانداق بىر «ساقايماس جاراھەت» كە جىددىي مۇئامىلە قىلىش زۆرۈر.
(4) غەيرىي پۇراقلىق سۇيۇقلۇق كېلىش ياكى سەۋەپسىز قاناش.
جىنسىي ئەزادىن غەيرىي پۇراقلىق، يىرىڭسىمان سۇيۇقلۇق كېلىش ياكى خەتنە تېرىسى ئاستىدا سۇيۇقلۇق يىغىلىپ قېلىش جىنسىي ئەزا راكىنىڭ كېيىنكىرەك باسقۇچلىرىدا كۆرۈلسىمۇ، دەسلەپكى مەزگىللەردە تېرە يۈزىدىن ئازراق قان سىرغىپ چىقىش ئەھۋاللىرى كۆرۈلۈشى مۇمكىن. بولۇپمۇ سۈيدۈك چىقارغاندا ياكى جىنسىي مۇناسىۋەتتىن كېيىن تېرىدىكى كىچىك جاراھەتلەردىن قان چىقىش بىر ئاگاھلاندۇرۇشتۇر. جىنسىي ئەزانىڭ تازىلىقىغا سەل قاراش ياكى جىنسىي تازىلىق قائىدىلىرىگە رىئايە قىلماسلىق بۇ ئالامەتلەرنىڭ يوشۇرۇنۇپ قېلىشىغا سەۋەب بولىدۇ، چۈنكى سۇيۇقلۇق ۋە پۇراقنى ئادەتتىكى كىر ياكى زەمبۇرۇغ يۇقۇملىنىشى دەپ ئويلاپ قېلىش ئېھتىماللىقى يۇقىرى.
(5) يەرلىك ئورۇندا پەيدا بولغان ئاغرىقسىز تۈگۈنچە ۋە ئىششىقلار.
نۇرغۇنلىغان كىشىلەر «ئەگەر ئاغرىمىسا، ئۇنچە چوڭ كېسەل ئەمەس» دەپ ئويلايدۇ. ئەمما جىنسىي ئەزا راكى دەسلەپتە پۈتۈنلەي ئاغرىقسىز بولۇشى مۇمكىن. ئەزا تېرىسى ئاستىدا ياكى بېشىدا پەيدا بولغان كىچىك بىر تۈگۈنچە، گەرچە ھېچقانداق بىئاراملىق ئېلىپ كەلمىسىمۇ، راك ھۈجەيرىلىرىنىڭ توپلىنىشى بولۇشى مۇمكىن. بۇ تۈگۈنچىلەر قول بىلەن تۇتقاندا قاتتىق بىلىنىدۇ ۋە ئورنىدىن مىدىرلىمايدىغاندەك تۇيغۇ بېرىدۇ. ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ، بۇ ئىششىق پۈتۈن ئەزاغا تەسىر كۆرسىتىشكە باشلايدۇ. ئاغرىق پەقەت راك ئەتراپتىكى نېرۋىلارغا ياكى توقۇلمىلارغا بېسىم چۈشۈرگەن كېيىنكى باسقۇچلاردا ئاندىن كۆرۈلىدۇ.
(6) چاتراق قىسمىدىكى لىمفا تۈگۈنلىرىنىڭ چوڭىيىشى.
راكنىڭ تارقىلىش يوللىرىنىڭ بىرى لىمفا سىستېمىسىدۇر. جىنسىي ئەزا راكى ئەتراپقا تارقىلىشقا باشلىغاندا، ئەڭ ئاۋۋال چاتراق (يەنى پاچاق بىلەن قورساق تۇتاشقان جاي) قىسمىدىكى لىمفا تۈگۈنلىرىگە تەسىر قىلىدۇ. بۇ ئەھۋالدا سىز چاتراق قىسمىڭىزدا كىچىك، قاتتىق بىر ئىششىقنى تۇيۇشىڭىز مۇمكىن. لىمفا تۈگۈنلىرىنىڭ ئىششىشى بەدەننىڭ راك ھۈجەيرىلىرىگە قارشى تۇرۇۋاتقانلىقىنىڭ ياكى راكنىڭ باشقا ئورۇنغا كۆچكەنلىكىنىڭ بەلگىسىدۇر. ئەگەر جىنسىي ئەزادا كۆرۈنەرلىك ئۆزگىرىش بولمىغان تەقدىردىمۇ، چاتراق قىسمىدا سەۋەبسىز ئىششىق پەيدا بولسا، چوقۇم تەكشۈرتۈش ئېلىپ بېرىش كېرەك.
(7) خەتنە تېرىسىنىڭ قىسىلىپ قېلىشى ياكى ئارقىغا تارتىشنىڭ قىيىنلىشىشى.
تىببىي تىلدا «فىموز» (Phimosis) دەپ ئاتىلىدىغان، يەنى خەتنە تېرىسىنىڭ قىسىلىپ كېتىشى جىنسىي ئەزا راكىنىڭ ھەم سەۋەبچىسى ھەم ئالامىتى بولالايدۇ. تېرە ئاستىدا ئۆسمە ئۆسكەندە، تېرە ئۆزگىرىپ، ئۇنى ئارقىغا تارتىش تەسلىشىدۇ ياكى ئاغرىق پەيدا قىلىدۇ. بۇ ئەھۋال تېرىنىڭ ئاستىدىكى قىسىملارنى تازىلاشنى قىيىنلاشتۇرۇپ، ئۇزۇن مۇددەتلىك ياللۇغنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. سوزۇلما خاراكتېرلىك ياللۇغ بولسا راك كېلىپ چىقىش خەۋپىنى تېخىمۇ ئاشۇرىدۇ. شۇڭا، ئىلگىرى نورمال بولغان تېرىنىڭ تۇيۇقسىز تارىيىپ كېتىشىگە سەل قاراشقا بولمايدۇ.
خۇلاسە قىلىپ ئېيتقاندا، جىنسىي ئەزا ساغلاملىقى ئەركەكلەرنىڭ ئومۇمىي سالامەتلىكىنىڭ ئايرىلماس بىر قىسمىدۇر. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ئالامەتلەر چوقۇم راك بولىدۇ دېگەنلىك ئەمەس، ئەمما ئۇلار بىر گەۋدىلىك ئاگاھلاندۇرۇش بولۇپ، بىزنى تېخىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا دىئاگنوز قويۇشقا ئۈندەيدۇ. بالدۇر دىئاگنوز قويۇلغاندا داۋالاش ئۈنۈمى ئىنتايىن يۇقىرى بولىدۇ ۋە ئەزا فۇنكسىيەسىنى تولۇق ساقلاپ قېلىش مۇمكىنچىلىكى زور بولىدۇ. ئەگەر ئۆزىڭىزدە بىرەر غەيرىي ئالامەت بايقىسىڭىز، تارتىنماي سۈيدۈك يولى كېسەللىكلىرى دوختۇرىغا كۆرۈنۈشىڭىزنى تەۋسىيە قىلىمىز. ئۆزىڭىزگە بولغان سەمىمىيلىك ۋە ۋاقتىدا قىلىنغان تەكشۈرتۈش سىزنىڭ ھاياتىڭىزنى ساقلاپ قالىدۇ.


