نۇرمەمەت دوختۇر

كونىلاردا: «كۈندە بىر تال ئالما يېسىڭىز، دوختۇردىن يىراق تۇرىسىز» دەيدىغان گەپ بار. دائىم ئالما يەپ بەرگەندەۋىتامىن ۋە ئانئورگانىك تۇز قاتارلىق ئوزۇقلۇق ماددىلار تولۇقلىنىدۇ، بۇنىڭ بىلەن ھەزىم قىلىشنى ئىلگىرى سۈرۈش، قەۋزىيەتنى يېنىكلىتىش، بەدەننىڭ كىسلاتا-ئىشقار تەڭپۇڭلۇقىنى ساقلاش، قان بېسىمىنى تۆۋەنلىتىش، قان شېكىرىنى مۇقىملاشتۇرۇش، ھۆسن گۈزەللەشتۈرۈشقاتارلىق ئۈنۈمگە ئېرىشكىلى بولىدۇ.

قورساق قىسمىدىكى ئۈچەي كۆپۈش ئۈچەي يولىغا زىيادە كۆپ گاز يىغىلىپ قېلىپ، قورساق كۆپۈش ۋە بىئارام بولۇشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشنى كۆرسىتىدۇ. بۇ خىل ئەھۋال ئادەتتە ھەزىم قىلىش ياخشى بولماسلىق، يېمەكلىك رېئاكسىيە قىلىش، زىيادە تاماق يېيىش، ھاۋانى يۇتۇش قاتارلىق سەۋەبلەردىن كېلىپ چىقىدۇ.

كۆكرەك - قورساق غەيرىيلىكى دېگىنىمىز، كۆكرەك ۋە قورساق قىسمىنىڭ شەكلى، قۇرۇلمىسى ياكى ئىقتىدارىدا نورمالسىزلىق يۈز بېرىپ، كۆكرەك - قورساق قىسمىدا سىممېترىكسىزلىك، شەكىل ئۆزگىرىش قاتارلىق مەسىلىلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشنى كۆرسىتىدۇ.

ئىككى جىنس ئوتتۇرىسىدا سۆز ، ھەركەت - قىلىق ۋە پائالىيەت دائىرىسى قاتارلىق جەھەتلەردە بىر قاتار پەرھىزلىك چەكلىمىلەرنىڭ تۇرغۇزۇلىشى ئەر -ئايال ئىككى جىنسىنىڭ بىر - بىرىدىن پەرقلىنىپ تۇرىشىنى كاپالەتلەندۈرۈش بولۇپلا قالماستىن ، مۇھىمى ئەرلەر بىلەن ئاياللا

باشقا مېۋىلەرگە سېلىشتۇرغاندا، ماڭگو تەركىبىدىكى كاروتىننىڭ مىقدارى بىر قەدەر مول بولۇپ، ھەر 100 گىرام ماڭگو تەركىبىدە 897 مىكرو گىرام كاروتىن بولىدۇ. كاروتىن ۋىتامىن Aنىڭ ئالدىنقى شەرتى بولغان ماددىسى بولۇش سۈپىتى بىلەن بەدەندە ۋىتامىن Aنىڭ رولىنى جارىقىلدۇرىدۇ.

چوڭ تەرەت رەڭگىنىڭ ئۆزگىرىشىنى كۆپ خىل سەۋەبلەر كەلتۈرۈپ چىقارغان بولۇشى مۇمكىن، بۇ يېمەك - ئىچمەك، دورا، ھەزىم قىلىش سىستېمىسى كېسەللىكلىرى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

تاماق يېيىش كۈندىلىك تۇرمۇشتا كەم بولسا بولمايدىغان ئادەم بەدىنىنى ھاياتلىق بىلەن تەمىنلەيداىغان پائالىيەت ، ئەگەر تاماق يېيىش ئۇسۇلى توغرا بولمىسا ، ئاشقازان-ئۈچەينى زەخىملەندۈرىدۇ ، ئېغىرراق بولسا راك پەيدا قىلىش خەتىرى ئېلىپ كىلىدۇ . تۆۋەندىكى بەش خىل تاماق يېيىش ئادىتى بار دوستلار ، دەرھال ئۆزگەرتىڭلار ، بالىلار كۈنۈپ قالمسۇن !

ﻛﻮﻧﯩﻼﺭﺩﺍ «ﺟﯩﮕﻪﺭﻧﻰ ﺋﺎﻳﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻖ ﺟﺎﻧﻨﻰ ﺋﺎﻳﯩﻐﺎﻧﻠﯩﻖ» ﺩﯦﮕﻪﻥ ﮔﻪﭖ ﺑﺎﺭ، ﺟﯩﮕﻪﺭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ، ﺋﺎﺩﻩﻡ ﻗﯧﺮﯨﻤﺎﻱ ﺗﯘﺭﯗﭘﻼ ﻛﯧﺴﻪﻝ ﻛﺎﺭﯞﯨﺘﯩﻐﺎ ﻳﯩﻘﯩﻠﯩﺪﯗ. ﺟﯩﮕﻪﺭ ﺑﻪﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﻣﯘﮪﯩﻢ ﺋﻪﺯﺍﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻯ، ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺑﻪﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﻛﯜﭼﻠﯜﻙ، ﺋﯩﻘﺘﯩﺪﺍﺭﻯ ﺋﻪﯓ ﻛﯚﭖ ﺋﻪﺯﺍ. ﺟﯩﮕﻪﺭﻧﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﺎﺳﺮﯨﻐﺎﻧﺪﺍ، ﺳﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﻜﯩﻤﯩﺰﻣﯘ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﯩﺪﯗ. ﺋﻪﻣﻤﺎ، ﺟﯩﮕﻪﺭﺩﻩ ﺋﺎﻏﺮﯨﻖ ﺳﯧﺰﯨﻤﻰ ﻧﯧﺮﯞﯨﺴﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﭼﻘﺎ، ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻜﻨﯩﯔ ﺩﻩﺳﻠﻪﭘﻜﻰ ﻣﻪﺯﮔﯩﻠﯩﺪﻩ ﺑﻪﺩﻩﻧﺪﻩ ﺭﻭﺷﻪﻥ ﺋﺎﻏﺮﯨﻖ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﺑﻮﻟﻤﺎﻳﺪﯗ، ﺷﯘﯕﻼﺷﻘﺎ ﻛﯩﺸﻠﻪﺭ ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻚ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺳﻪﻝ ﻗﺎﺭﺍﭖ، ﻛﯧﺴﻪﻟﻠﯩﻚ ﺋﻪﮪﯟﺍﻟﯩﻨﻰ ﺋﯜﺯﻟﯜﻛﺴﯩﺰ ﺋﯧﻐﯩﺮﻻﺷﺘﯘﺭﯗﯞﯦﺘﯩﺪﯗ، ﺋﯘﻧﺪﺍﻗﺘﺎ ﺟﯩﮕﻪﺭ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﻮﻟﻤﯩﺴﺎ ﻗﺎﻧﺪﺍﻕ ﺋﺎﻻﻣﻪﺗﻠﻪﺭ ﻛﯚﺭﯛﻟﯩﺪﯗ؟

ئادەمنىڭ تېرىسىنىڭ رەڭگى ئىككى خىل بولۇپ، دۈمبە تەرەپنىڭ قېلىنراق، قورساقنىڭ سۇسراق بولىدۇ، ئەگەر سىزنىڭ كۆز ئەترىپىڭىزدىكى تېرىڭىزنىڭ رەڭگى دۈمبىنىڭكىگە ئوخشاش بولسا، ئۇ چاغدا كۆزىڭىزنىڭ ئەتراپىدىكى قارىنى يوقىتىش سەل قىيىنراق بولىدۇ.  

پۇرچاق سۈتى بىلەن تۇخۇمنى بىللە ئىستىمال قىلغاندا ئوزۇقلۇق قىممىتىنى تۆۋەنلىتىۋېتەمدۇ؟ «تۇخۇمنىڭ تەركىبىدە ئەلا سۈپەتلىك ئاقسىل بار، پۇرچاق تۈرىدىكى يېمەكلىكلەردە ئوزۇقلۇق فاكتورى، يەنى ئاشقازان ئاستى بېزى ئېنزىمىنى تىزگىنلىگۈچى (تىرىپسىن) بار بولۇپ، ئۇ ئاقسىلنىڭ ھەزىم قىلىنىشىغا توسقۇنلۇق قىلىدۇ، ئاقسىلنىڭ قوبۇل قىلىنىش ئۈنۈمىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ.» لېكىن ئەمەلىيەتتە، پۇرچاق تۈرىدىكى يېمەكلىكلەرنىڭ تەركىبىدىكى تىرىپسىن ئۇزاققىچە قىزدۇرۇشقا بەرداشلىق بېرەلمەيدۇ.